Wystawianie faktur na podstawie paragonu od 2020 r.

Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Ponadto są oni obowiązani dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury z każdej sprzedaży oraz wydawać wydrukowany dokument nabywcy.

W praktyce jednak zdarza się, że podatnicy ewidencjonują całą swoją sprzedaż przy zastosowaniu kas, w tym na rzecz innych podatników VAT. Organy podatkowe nie negują takiej praktyki.

- Od 1 stycznia 2020 r. w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej w kasie potwierdzonej paragonem fiskalnym, fakturę na rzecz podatnika wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej. Stanowi o tym art. 106b ust. 5 ustawy o VAT.  Stosowanie tego przepisu w praktyce oznacza, że podatnik VAT, który chce otrzymać fakturę, może od razu poprosić o nią sprzedawcę, bądź poprosić o wystawienie paragonu z NIP, a następnie wymienić go na fakturę.

Może się zdarzyć, że używana do rejestrowania sprzedaży kasa nie ma technicznych możliwości do zamieszczenia NIP nabywcy (podatnika VAT) na paragonie. W takiej sytuacji, gdy podatnik nie będzie miał technicznej możliwości wpisania NIP nabywcy na paragonie, ale w momencie zakupu zostanie on poinformowany przez nabywcę, że sprzedaż jest dokonywana na rzecz podatnika VAT, to sprzedawca nie powinien ewidencjonować takiej sprzedaży w kasie, tylko ma obowiązek wystawić od razu fakturę dokumentującą sprzedaż.

- W myśl art. 106b ust. 6 ustawy o VAT w przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę z naruszeniem art. 106b ust. 5, organ podatkowy ustala temu podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty VAT wykazanego na tej fakturze. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

Obowiązek wystawiania faktur do paragonów wyłącznie zawierających NIP nabywcy (podatnika VAT), jak i sankcja za naruszenie tego obowiązku nie będą miały zastosowania do podatników świadczących usługi taksówek osobowych, z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą (PKWiU 49.32.11.0).

Ponadto sankcję przewidziano także w stosunku do nabywcy. Jak wynika z art. 109a ustawy o VAT, w przypadku ujęcia w ewidencji przez podatnika, wystawionej dla niego faktury dotyczącej sprzedaży potwierdzonej paragonem, który nie zawiera NIP, organ podatkowy ustala temu podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

- W przypadku gdy kwota należności ogółem nie przekracza 450 zł albo 100 euro (jeżeli kwota ta określona jest w euro), można wystawiać faktury uproszczone, pod warunkiem, że faktura ta będzie zawierała dane pozwalające określić dla poszczególnych stawek podatku kwotę podatku. Faktury takie, jak wynika z art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy o VAT, mogą nie zawierać m.in. imienia i nazwiska lub nazwy nabywcy towarów lub usług oraz jego adresu.

- "Nowe zasady wystawiania faktur do paragonów", dostępnym na stronie www.gov.pl, potwierdziło, że faktura uproszczona jest traktowana jak zwykła faktura, która zawiera pełne dane nabywcy. Podatnik może więc na jej podstawie skorzystać z prawa do odliczenia VAT.

- Na równi z fakturami traktowane są także m.in. bilety jednorazowe na przejazdy autostradą płatną (po spełnieniu warunków wskazanych w § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wystawiania faktur (Dz. U. z 2013 r. poz. 1485). Wprawdzie na biletach za takie przejazdy nie ma NIP nabywcy, jednak będzie je można wymienić na faktury.

Taki pogląd wyraził Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 27 listopada 2019 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.400.2019.2.ISK. Zdaniem organu wymiana paragonów z NIP na faktury dotyczy jedynie sprzedaży ewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy. Jeśli sprzedawca będzie zwolniony z obowiązku wydawania paragonów, to będzie mógł wystawić fakturę do biletu, mimo że nabywca nie będzie posiadał paragonu z NIP. "(...) przepisy wymuszają pewną konsekwencję podatnika.

To znaczy, jeżeli dokonuje on zakupu jako podatnik, a nie jako konsument, to powinien o tym fakcie poinformować sprzedawcę w momencie dokonywania zakupu i przedstawić sprzedawcy swój numer identyfikujący go na potrzeby podatku w taki sposób, aby sprzedaż towarów lub usług była właściwie udokumentowana - albo fakturą (...) albo paragonem z tym numerem pozwalającym na ewentualne późniejsze prawidłowe wystawienie do tego paragonu faktury zawierającej ten numer. (...)".  Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 grudnia 2019 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.536.2019.1.MT

Podstawa prawna Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2020 r. poz. 106)

Małgorzata Smolnik

Gazeta Podatkowa nr 10 (1676) z dnia 2020-02-03