Faktura
Środa, 8 stycznia 2025 (12:30)
Aktualizacja Środa, 8 stycznia 2025 (14:38)
Faktura jest jednym z najważniejszych dokumentów księgowych, służącym do potwierdzania zawarcia transakcji między dwoma podmiotami gospodarczymi lub między firmą a osobą fizyczną. Stanowi podstawę rozliczeń finansowych i podatkowych, dlatego jej prawidłowe wystawienie i przechowywanie ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania każdej firmy.
Faktura - najważniejsze informacje
Definicja faktury i jej funkcja
Faktura to dokument wystawiany przez sprzedawcę, który potwierdza sprzedaż towarów lub usług. Uregulowania prawne dotyczące faktur są zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług (VAT) oraz w rozporządzeniach wykonawczych.
Faktura pełni kilka kluczowych funkcji: jest podstawą do obliczenia podatku VAT, dokumentuje transakcje i umożliwia dochodzenie należności.
Obowiązkowe elementy faktury
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, faktura powinna zawierać określone elementy, które umożliwiają jednoznaczną identyfikację transakcji. Do najważniejszych danych należą:
- Data wystawienia - określa, kiedy faktura została sporządzona.
- Numer faktury - unikalny numer, który pozwala na jej identyfikację w systemie księgowym.
- Dane sprzedawcy i nabywcy - nazwa, adres i numer identyfikacji podatkowej (NIP) obu stron transakcji.
- Opis towarów lub usług - precyzyjne określenie przedmiotu transakcji.
- Kwota netto, brutto i VAT - podział na wartość bez podatku, podatek oraz pełną wartość transakcji.
- Stawka VAT - odpowiednia stawka podatku dla danego rodzaju towaru lub usługi.
W przypadku niektórych transakcji, takich jak eksport towarów, faktura może zawierać dodatkowe informacje, np. warunki dostawy.
Rodzaje faktur
Faktury występują w różnych formach, w zależności od specyfiki transakcji i potrzeb podmiotów gospodarczych. Wśród najpopularniejszych rodzajów znajdują się:
1. Faktura VAT
To podstawowy dokument w obrocie gospodarczym, wystawiany przez płatników podatku VAT. Zawiera wszystkie obowiązkowe elementy i umożliwia rozliczenie podatku.
2. Faktura pro forma
Nie jest to dokument księgowy, ale pełni funkcję informacyjną. Jest stosowana przed finalizacją transakcji, aby wskazać przewidywane koszty i warunki sprzedaży.
3. Faktura korygująca
Wystawiana jest w przypadku konieczności wprowadzenia zmian do faktury pierwotnej, np. z powodu błędów w ilości, cenie czy stawce VAT. Musi zawierać odniesienie do oryginalnej faktury oraz szczegóły dotyczące korekty.
4. Faktura zaliczkowa
Potwierdza otrzymanie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów lub wykonania usługi. Po realizacji transakcji wystawia się fakturę końcową, uwzględniającą wcześniejsze zaliczki.
5. Faktura uproszczona
Może być stosowana w przypadku transakcji o wartości nieprzekraczającej 450 zł (lub 100 euro). Zawiera mniej danych niż standardowa faktura, np. nie musi wskazywać danych nabywcy, a jedynie jego NIP.
Faktura elektroniczna
W dobie cyfryzacji coraz większą popularność zyskują faktury elektroniczne (e-faktury). Są one dokumentami wystawianymi i przechowywanymi w formie elektronicznej, które spełniają te same wymogi co tradycyjne faktury papierowe.
E-faktury mają liczne zalety, takie jak szybsza wymiana dokumentów, niższe koszty druku i przechowywania oraz łatwiejsza archiwizacja.
Przepisy prawne dotyczące faktur
Faktury w Polsce są regulowane głównie przez ustawę o VAT oraz przepisy unijne. Ustawa precyzuje, kto jest zobowiązany do wystawiania faktur, jakie elementy są obowiązkowe oraz jakie terminy obowiązują w procesie fakturowania.
Ważne zmiany w prawodawstwie dotyczące faktur wprowadziła Dyrektywa Rady 2010/45/UE, która ujednoliciła zasady fakturowania w Unii Europejskiej.
Od 2022 roku w Polsce wprowadzono również Krajowy System e-Faktur (KSeF), który umożliwia wymianę faktur w ramach centralnego systemu informatycznego, co zwiększa transparentność i ułatwia kontrolę skarbową.
Wystawianie faktur i terminy
Zgodnie z przepisami, faktura powinna być wystawiona najpóźniej do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym miała miejsce dostawa towaru lub wykonanie usługi. W przypadku faktur zaliczkowych obowiązek ich wystawienia powstaje z chwilą otrzymania zaliczki.
Faktury mogą być wystawiane w formie papierowej lub elektronicznej, o ile nabywca wyrazi na to zgodę. W przypadku e-faktur istotne jest zapewnienie ich autentyczności i integralności, np. za pomocą podpisu elektronicznego lub wymiany w systemie KSeF.
Przedsiębiorcy są zobowiązani do przechowywania faktur przez określony czas. W Polsce okres ten wynosi 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym wystawiono fakturę. Przechowywanie może odbywać się zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej, pod warunkiem zapewnienia dostępu do dokumentów w przypadku kontroli.
Faktura pełni kluczową rolę w procesie rozliczeń podatkowych. Dla sprzedawcy jest podstawą do obliczenia należnego podatku VAT, a dla nabywcy - dokumentem umożliwiającym odliczenie podatku naliczonego.
Faktury są również ważnym elementem ewidencji księgowej, wpływając na bilans i rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa.
Sankcje za nieprawidłowości w fakturach
Nieprawidłowe wystawianie faktur lub brak faktury w przypadku obowiązku jej wystawienia może skutkować sankcjami skarbowymi. Przykłady to kary finansowe, odmowa uznania odliczenia VAT przez organ skarbowy, a w skrajnych przypadkach - odpowiedzialność karna skarbowa.
Faktura w międzynarodowym obrocie gospodarczym
W handlu międzynarodowym faktura pełni podobną rolę, jak w transakcjach krajowych, ale może zawierać dodatkowe elementy, takie jak informacje o walucie transakcji, warunkach dostawy czy numerze identyfikacyjnym VAT kontrahenta z innego kraju UE.
W przypadku eksportu i importu faktura jest także ważnym dokumentem w procedurach celnych.
Temat Faktura znajdziesz również w serwisie:
Faktura - Wiadomości
-
Oszukali system na grube miliony. Na czele gangu 40-latek ze Śląska
Poniedziałek, 9 grudnia 2024 (15:20)Ponad 4 tys. fałszywych faktur wprowadzonych "do obrotu" na łączną kwotę 80 mln zł i straty Skarbu Państwa szacowane na 25 mln zł - to efekt działalności zorganizowanej grupy oszustów, na... -
Mrożenie cen prądu i wyższe rachunki? Przedsiębiorstwa energetyczne tłumaczą
Sobota, 7 grudnia 2024 (07:22)W środę, 27 listopada, Sejm uchwalił ustawę o zamrożeniu cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych do końca września 2025 r. Choć zamrożenie cen prądu ma oznaczać niższe wydatki... -
Plaga fikcyjnych faktur w Polsce. Wzrost o ponad 100 proc. rok do roku
Środa, 11 września 2024 (11:05)Fikcyjne faktury wciąż pozostają problemem w Polsce, co pokazują najnowsze dane resortu finansów. Przekazał on, że w wyniku kontroli Krajowej Administracji Skarbowej w pierwszym półroczu... -
Krajowy System e-Faktur (KSeF) od 1 lutego 2026 roku. Sejm podjął decyzję
Czwartek, 9 maja 2024 (20:57)Krajowy System e-Faktur (KSeF) zostanie wdrożony 1 lutego 2026 roku - przewiduje przyjęta przez Sejm nowelizacja. Poprzednie przepisy przewidywały, że KSeF zacznie obowiązywać już od 1... -
Eksperci krytykują nowe rządowe przepisy. Wskazują na nadmierną biurokrację
Czwartek, 2 maja 2024 (09:21)Projekt ustawy wprowadzającej tzw. kasowy PIT trafił do konsultacji międzyresortowych. Potrwają one do połowy maja. Ale już teraz eksperci nie zostawiają na sztandarowym pomyśle obecnej... -
Przedsiębiorcy muszą szykować się na zmiany. Ministerstwo Finansów podało, kiedy rusza KSeF
Piątek, 26 kwietnia 2024 (09:41)Przedsiębiorców czekają zmiany w sposobie fakturowania. Chodzi o wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). System miał zacząć obowiązywać już w tym roku. Ale data będzie... -
Rewolucja w fakturach jeszcze później? Zapowiadany audyt może się opóźnić
Wtorek, 13 lutego 2024 (10:47)W końcu tygodnia (w najbliższy piątek) mają zostać wznowione konsultacje dot. wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur - informuje we wtorek "Rzeczpospolita". Odłożenie wdrożenia systemu... -
Co to jest faktura zaliczkowa? Jak wystawić fakturę zaliczkową?
Niedziela, 3 grudnia 2023 (06:00)Jako sprzedawca możesz wymagać od klienta wpłaty na poczet towarów lub usług, które mają być dostarczone. Oczywiście taka zaliczka nie jest stosowana zawsze, ale w pewnych przypadkach...