Poradnik: Czy przez DVB-T2 trzeba wymienić telewizor?

Od razu ludzie zaczęli zadawać pytania:

Kiedy DVB-T2 trafi do Polski?

Po co nam DVB-T2, skoro jest normalna naziemna telewizja cyfrowa?

Ile taka zmiana standardu będzie kosztować przeciętnego Kowalskiego?

Dlatego uznaliśmy, że lepiej wyjaśnić, jak to wygląda w praktyce. W sieci pojawia się bowiem dużo fałszywych informacji, pisanych przez ludzi niemających żadnej praktyki w zakresie NTC.

Oto wszystko, co powinniście wiedzieć o DVB-T2.

Przypomnijmy, że we wtorek, 23 lipca 2013 r. o godz. 1:00 w nocy przestały pracować nadajniki analogowe w województwach: dolnośląskim, lubelskim, lubuskim, mazowieckim, podlaskim, podkarpackim i warmińsko-mazurskim. Cyfrowe nadajniki zostały włączone o godz. 6:00 rano. W ten sposób dobiegł końca rozpoczęty w listopadzie 2012 r. 7-etapowy proces przechodzenia z analogowej na naziemną telewizję cyfrową w Polsce. Przejście na standard DVB-T wiązało się z wymianą starych, kineskopowych telewizorów (ten proces trwał samoistnie już wcześniej, bo Polacy polubili płaskie telewizory LED) lub zakupem dekodera DVB-T, które umożliwiały odbiór z multipleksów cyfrowych.

Proces cyfryzacji telewizji w Polsce zakończył się ogromnym sukcesem.

Teraz po czasie trzeba przyznać, że przejście na DVB-T było sukcesem, głównie dzięki ogromnemu zaangażowaniu Telewizji Polskiej, która umiejętnie informowała o migracji, robiła tzw. miasteczka cyfrowe w wielu miejscowościach w kraju, przez co docierała ze swoją kampanią do przeciętnego Kowalskiego. Równie szybko rosła świadomość Polaków - rosła też sprzedaż odbiorników DVB-T.

Od lipca 2012 do czerwca 2013 r. na polskim rynku sprzedano prawie 2 mln tunerów DVB-T, o łącznej wartości ok. 220 mln zł. Polacy kupowali tunery w ostatniej chwili przed wyłączeniem analogu, o czym świadczyć może rekordowa sprzedaż niemal 600 tys. sztuk odbiorników DVB-T w okresie maj-czerwiec 2013 r. Ostatecznie w Polsce sprzedano 11,5 mln odbiorników DVB-T.

Okazuje się jednak, że to nie koniec zmian dla polskich widzów naziemnej telewizji cyfrowej (NTC). Trwają już prace nad wdrożeniem nowego bardziej wydajnego standardu - DVB-T2. Ma on zagwarantować, że w naziemnych multipleksach zmieści się więcej kanałów i to w lepszej jakości (HD zamiast SD).

Konieczne jest dostosowanie odbiorników do parametrów wymaganych w standardzie nadawania DVB-T i DVB-T2, uwzględniając fakt przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady UE dotyczącej pasma 700 MHz (694-790 MHz) - przekazanie pasma telewizyjnego 700 MHz na potrzeby systemów 5G. Planowane jest wprowadzenie bardziej efektywnego standardu DVB-T2/HEVC wraz ze zmianą przeznaczenia pasma 700 MHz w Polsce.

Dlatego konieczne jest przeniesienie obecnych nadawców DVB-T poniżej 694 MHz. Znikną więc multipleksy z kanałów w UHF od 49 do 69 - wszystkie stacje nadawane na tych kanałów będą musiały być przeniesione do niższych kanałów (1-48). W celu zmieszczenia obecnie nadawanych programów w węższym zakresie częstotliwości (470-694 MHz zamiast 470-790 MHz) oraz umożliwienia podniesienia standardu usług na wyższy konieczna jest zmiana standardu na DVB-T2/HEVC.

Zastosowanie DVB-T2 da większą pojemność multipleksu w stosunku do DVB-T (do ok. 40 Mb/s przy DVB-T2 zamiast 24,88 Mb/s przy DVB-T) oraz dużo efektywniejszą kompresją HEVC/H.265 w stosunku do obecnie stosowanej kompresji MPEG-4/H.264 (około dwukrotnie zmniejszona przepływność przy takiej samej jakości programu).

Przy okazji nastąpi koniec złącza Scart, którego już nie będzie w najnowszych tunerach DVB-T2 - zamiast tego będzie tylko HDMI. Stare telewizory kineskopowe, o ile jeszcze działają, miały tylko Scart, bez HDMI i już na poziomie migracji do DVB-T były z tym problemy, ale wtedy jeszcze były odbiorniki DVB-T z Scartem.

O wymaganiach dot. odbiorników DVB-T2/HEVC SatKurier pisał już wcześniej.

Prace nad wprowadzeniem naziemnej telewizji cyfrowej drugiej generacji trwają w całej Europie. W UE sygnał ten nadawany jest już w Niemczech (Freenet ma ponad 1 mln widzów), Czechach, Austrii, Belgii oraz we Francji (przy czym w tym ostatnim kraju planuje się wyłączenie emisji DVB-T dopiero w 2024 r.). Ponadto emisje telewizyjne w obu standardach - DVB-T i DVB-T2 - prowadzą nadawcy w Wielkiej Brytanii, Włoszech oraz w krajach skandynawskich. Pomyśleć, że w Egipcie uruchomiono nadajniki DVB-T2!

W wielu państwach nie określono daty granicznej wyłączenia sygnału o standardzie DVB-T. O rynkach, na których wprowadza się DVB-T2, SatKurier pisze w stałej rubryce. Niestety znowu Polska jest lekko zacofana pod względem wprowadzania DVB-T2/HEVC, ale może na tym dobrze wyjdziemy.

W Polsce na razie dopiero trwają prace nad DVB-T2 (harmonogramy, planowanie, itd), a świat idzie do przodu - może będzie nowa kompresja zamiast HEVC?. Jednym z katalizatorów dla DVB-T2 jest 5G. Wiele wskazuje na to, że to transmisja 5G odegra kluczową rolę w zapewnieniu długoterminowej przyszłości cyfrowego nadawania naziemnego. Co więcej to 5G prawdopodobnie uzupełni sieci nadajników DVB-T2.

Daty uruchomienia DVB-T2 na razie oficjalnie nie ma. Nieoficjalnie mówi się o 2022 r. - taka data padła w konsultacjach jako propozycja wprowadzenia nowego standardu nadawania równocześnie z uwolnieniem pasma 700 MHz. Jest więc jeszcze sporo czasu, choć testy DVB-T2 mogą być już w 2021 r.

Związek Cyfrowa Polska (ZIPSEE) na zlecenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz resortu cyfryzacji przygotował analizę dotyczącej gotowości polskiego rynku na wdrożenie standardu DVB-T2. Niemal 7 mln odbiorników telewizyjnych na 11,5 mln sprzedanych w ostatnich pięciu latach w Polsce umożliwia już odbiór naziemnej telewizji cyfrowej drugiej generacji. Za 2 lata sprzęt pozwalający na odbiór telewizji DVB-T2 będzie znajdował się już w 90 proc. gospodarstw domowych. Według szacunków ZIPSEE do 2021 r. w nawet 91 proc. gospodarstw domowych będzie znajdować się naziemny odbiornik lub telewizor zgodny ze standardem DVB-T2.

Trzeba jasno powiedzieć, że jeśli klient kupi dziś w sklepie nowy telewizor, to powinien on być gotowy na odbiór telewizji w standardzie DVB-T2/HEVC. W Polsce telewizory sprzedawane są zgodnie ze standardami europejskimi, ale problemów zawsze jest dużo, gdyż producenci tych tańszych marek nie zawsze stosują się do niektórych standardów. Dotyczy to m.in. DVB-T2/HEVC, złącz HDMI bez odpowiedniego HDCP, itd., co powoduje kolejne problemy użytkownika, czasami dopiero po jakimś czasie, kiedy skończy się... gwarancja. Radzimy więc uważać na te tańsze oferty telewizorów HD i 4K, a przede wszystkim należy dobrze sprawdzić specyfikację i zapytać kogoś, kto się zna, o opinie na jego temat. Sprzedawca może świadomie nie powiedzieć o wszystkim, co będzie dotyczyć przyszłego odbioru.

Problemy mogą mieć użytkownicy najstarszych płaskich telewizorów, już nie mówiąc o tych kineskopowych, bo to już przeżytek w momencie, kiedy w 2020 r. z okazji IO w Tokio będzie mowa o odbiorze 8K. Niektóre z tych starszych odbiorników TV, np. sprzed 5-6 lat i starszych, na pewno nie posiadają wbudowanego tunera DVB-T2, tym bardziej HEVC, bo wtedy nie było mowy o tym standardzie i kompresji. W tym przypadku jedynym sposobem na odbiór sygnału w DVB-T2 będzie zakup odpowiedniego dekodera DVB-T2 lub wymiana telewizora na nowy - już 4K z HEVC i wbudowanymi wszystkimi możliwymi tunerami.

Jest też kolejna opcja, że niektóre z kilkuletnich telewizorów mogą mieć tuner DVB-T2, ale ten był do tej pory nieaktywny - ze względu na brak oprogramowania na polski rynek, bo nie było wtedy emisji w DVB-T2. Problem w tym, że większość producentów po 2-3 latach zapomina o swoich klientach i ich telewizorach - brakuje zwykle aktualizacji oprogramowania. Wtedy pozostaje interwencja u producenta lub zakup zewnętrznego tunera DVB-T2. To na razie melodia przyszłości, bo jest jeszcze 2-3 lata czasu do faktycznego wprowadzenia DVB-T2 w Polsce.

1. Pytanie: Czy można będzie oglądać kanały z DVB-T2 na telewizorze kineskopowym?

Teoretycznie tak, jeśli znajdzie się zewnętrzny odbiornik DVB-T2, który uda się podłączyć do "baniaka". Jeśli ktoś się uprze, to korzystając z przejściówek HDMI-Scart lub z tunera ze złączem Scart (tu może być problem, ale jest luka na rynku, to może jakiś producent zrobi złącze Scart), jest to możliwe! Może być problem z jakością lub z dźwiękiem, ale jest to możliwe.

2. Pytanie: Czy jeśli przywiozę telewizor DVB-T2 z Niemiec lub Anglii, to odbiorę kanały w Polsce?

Jeśli telewizor będzie spełniał warunki, jakie określono w standaryzacji, to powinien nadawać się do odbioru kanałów w Polsce. Może się jednak zdarzyć, ze będzie jakiś inny problem techniczny, który to uniemożliwi (brak oprogramowania na Polskę, itd.). Należy uważać z zakupami za granicą.

3. Pytanie: Mam tuner DVB-T. Czy mogę go jakoś zaktualizować do DVB-T2?

Niestety, jeśli to starszy tuner DVB-T w MPEG-4 kupiony jeszcze w 2012-13 roku, to zwykle nie będzie miał tunera DVB-T2 i kompresji HEVC. Niestety nie ma opcji zmiany oprogramowania, bo do tego trzeba zupełnie innej elektroniki na płycie głównej tunera. Taki tuner DVB-T do 2022 r. będzie już na końcu swojego żywota - trzeba będzie kupić nowszy DVB-T2 i podłączyć w jego miejsce nawet do starego telewizora.

Janusz Sulisz