1) ze zmniejszenia wydatków na skutek zmian wskaźników makroekono-micznych - 443.900 tys. zł,
2) ze zmniejszenia dochodów z akcyzy na paliwa - 254.368 tys. zł,
3) nie przyjęcia przez Sejm zmian w ustawie o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych - 267.200 tys. zł,
4) ze zwiększenia rezerwy dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań oświaty i wychowania - 378.771 tys. zł.
Zmniejszenie wydatków o 667.401 tys. zł jest pochodną:
- zmniejszenia niektórych wydatków w łącznej wysokości 1.495.083 tys. zł,
- zwiększenia niektórych wydatków w łącznej wysokości 827.682 tys. zł.
4.1. Zmniejszenia wydatków
Zmniejszenie wydatków budżetu państwa zaplanowanych w projekcie ustawy budżetowej na 2001 r. o kwotę 1.495.083 tys. zł wynika ze zmniejszenia:
1) dotacji dla Funduszu Emerytalno-Rentowego o 50.000 tys. zł,
2) wydatków na obsługę zadłużenia zagranicznego o 510.000 tys. zł,
3) wydatków związanych z budową, modernizacją, utrzymaniem oraz ochroną dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych a także zarządzaniem nimi o 188.421 tys. zł, z tego:
- części drogowej subwencji ogólnej dla powiatów i województw o 109.492 tys. zł,
- wydatków na drogi zaplanowanych w części 39 Transport o 75.368 tys. zł,
- wydatków na drogi zaplanowanych w części 85 Budżety wojewodów ogółem (85/14 województwo mazowieckie) o 3.561 tys. zł,
4) części rekompensującej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego o 65.947 tys. zł,
5) części podstawowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego o 283.782 tys. zł (z tym, że kwotę 133.771 tys. zł przeznaczono na zwiększenie rezerwy celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań oświaty i wychowania, a środki w wysokości 11 tys. zł na zwiększenie części wyrównawczej subwencji ogólnej dla powiatów),
6) rezerwy celowej na jednorazowe dodatki rodzinne o 50.000 tys. zł,
7) rezerwy celowej - kredyt na infrastrukturę drogową i portową o 10.000 tys. zł,
8) rezerwy celowej - program działań osłonowych i restrukturyzacyjnych w ochronie zdrowia o 20.000 tys. zł,
9) rezerwy celowej na budowę, modernizację i utrzymanie drogowych przejść granicznych o 5.000 tys. zł,
10) rezerwy celowej na wdrożenie i funkcjonowanie systemu ubezpieczeń upraw rolnych o 15.000 tys. zł,
11) rezerwy celowej na zwiększenie wynagrodzeń przeznaczonych na wypłaty wynagrodzeń dla osób odwołanych z kierowniczych stanowisk państwowych, a także nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych i odpraw w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz ekwiwalentów za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, dla pracowników jednostek organizacyjnych stanowiących wyodrębnioną część budżetową, w których limit zatrudnienia nie przekracza 50 osób o 6.000 tys. zł,
12) rezerwy celowej - środki na uzupełnienie finansowania wydatków na techniczną modernizację armii w związku z przekazaniem przez Ministerstwo Obrony Narodowej częstotliwości na potrzeby operatorów UMTS o 30.000 tys. zł,
13) rezerwy celowej - zobowiązania Skarbu Państwa, w tym odszkodowania dla osób niesłusznie represjonowanych za działalność na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, wypłaty z tytułu orzeczeń wydanych przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną oraz ostateczne rozliczenie kosztów likwidacji wystawy EXPO 2000 o 60.000 tys. zł,
14) wydatków planowanych w części 20 Gospodarka o 118.433 tys. zł,
15) wydatków planowanych w części 28 Nauka o 7.500 tys. zł,
16) wydatków planowanych w części 37 Sprawiedliwość o 30.000 tys. zł,
17) wydatków planowanych w części 39 Transport o 20.000 tys. zł (poza zmniejszeniem wydatków na budowę, modernizację, utrzymanie, zarządzanie i ochronę dróg krajowych - zmniejszenie o 75.368 tys. zł (wymienione w pkt 3),
18) wydatków planowanych w części 42 Sprawy wewnętrzne o 25.000 tys. zł.
4.1.1. Dotacja dla Funduszu Emerytalno-Rentowego
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2001 dotację dla Funduszu Emerytalno-Rentowego zaplanowano w wysokości 15.337.870 tys. zł.
Zmiany założeń makroekonomicznych na 2001 r. dotyczące obniżenia średniorocznego wskaźnika inflacji z 107,2 % do poziomu 107,0% oraz obniżenia wskaźnika wzrostu nominalnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ze 109,3 % do poziomu 109,1 %, stwarzają możliwość obniżenia w roku 2001 poziomu waloryzacji emerytur i rent i innych świadczeń waloryzowanych tak jak emerytury i renty.
Zmniejszenie wskaźnika waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych wpłynie na obniżenie poziomu planowanych wydatków na emerytury i renty oraz inne świadczenia, których wzrost jest powiązany z waloryzacją emerutur i rent.
Uwzględniając ponadto ukształtowanie się wydatków Funduszu Emerytalno-Rentowego w 2000 r. i dotacji dla FER poniżej kwoty zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2000 r. - aktualnie można zmniejszyć wydatki FER na 2001 r. łącznie o kwotę 50.000 tys. zł.
O taką samą kwotę jest możliwe zmniejszenie dotacji dla Funduszu Emerytalno-Rentowego, tj. do wysokości 15.287.870 tys. zł.
Proponowane zmiany zawiera nowa wersja planu finansowego Funduszu Emerytalno-Rentowego załączona do poprawek.
4.1.2. Wydatki na obsługę zadłużenia zagranicznego
Aktualna analiza sytuacji w zakresie kształtowania się w 2001 roku stóp procentowych oraz kursów walut wpłynęły na zmniejszenie wydatków budżetu państwa z tytułu kosztów obsługi zadłużenia zagranicznego.
Aktualny projekt opracowano przy uwzględnieniu następujących założeń:
X projekt ustawy budżetowej aktualne założenia
1.średni LIBOR 6 m-cy USD 7,25% 6,34%
2.średni LIBOR 6 m-cy EUR 5,82% 5,16%
3.średnioroczny kurs zł/USD (powiększony ze względu na ryzyko o 3,7%) 4,8321 4,6143
4.średnioroczny kurs zł/EUR (pow. o 3,7%) 4,2507 4,3762
Przy takich założeniach wydatki na obsługę zadłużenia zagranicznego oszacowano na kwotę 5.297.700 tys. zł, tj. o 510.000 tys. zł mniej niż pierwotnie planowano (5.807.700 tys. zł).
Z kwoty tej na wydatki z tytułu odsetek od otrzymanych pożyczek i kredytów zagranicznych przewidziano 3.492.812 tys. zł (kwota niższa od poprzedniej o 390.087 tys. zł) , a z tytułu odsetek od obligacji Brady?ego i od obligacji skarbowych RP wyemitowanych za granicą kwotę 1.521.394 tys. zł (kwota niższa od poprzedniej o 138.090 tys. zł).
Natomiast na ewentualne wypłaty z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń spłaty kredytów zagranicznych zarezerwowano kwotę wyższą od poprzedniej o 18.177 tys. zł tj. 283.494 tys. zł (zwiększone ryzyko wypłat).
4.1.3. Wydatki na drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe
W związku ze zmniejszeniem wielkości planowanych wpływów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych z kwoty 15.970,4 mln zł do kwoty 15.342,3 mln zł, tj. o 628,1 mln zł odpowiednio zmniejszone zostały wydatki na finansowanie dróg o 188.421 tys. zł, z tego:
- część drogowa subwencji ogólnej dla powiatów i województw z kwoty 2.784.120 tys. zł do kwoty 2.674.628 tys. zł, tj. o 109.492 tys. zł,
- wydatki zaplanowane w części Transport z kwoty 1.916.448 tys. zł do kwoty 1.841.080 tys. zł, tj. o 75.368 tys. zł,
- wydatki zaplanowane dla województwa mazowieckiego z kwoty 90.552 tys. zł do kwoty 86.991 tys. zł, tj. o 3.561 tys. zł.
4.1.4. Subwencja rekompensująca
Obniżenie planowanych wpływów z akcyzy od paliw silnikowych skutkuje zmniejszeniem części rekompensującej subwencji ogólnej w zakresie kwoty rekompensującej dochody utracone w związku z likwidacją podatku od środków transportowych z kwoty 1.676.892 tys. zł do kwoty 1.610.945 tys. zł, tj. o 65.947 tys. zł.
4.1.5. Subwencja podstawowa dla gmin
Część podstawowa subwencji ogólnej dla gmin zmniejszona została z kwoty 2.135.115 tys. zł do kwoty 1.851. 333 tys. zł, tj. o 283.782 tys. zł.
4.1.6. Rezerwa celowa na jednorazowe dodatki rodzinne
Rezerwa w poz. 69 - jednorazowe dodatki rodzinne, zaplanowana w kwocie 150.000 tys. zł (z tego dotacje i subwencje 10.000 tys. zł, świadczenia na rzecz osób fizycznych 140.000 tys. zł) została zmniejszona o kwotę 50.000 tys. zł (z tego dotacje i subwencje - 4.000 tys. zł, świadczenia na rzecz osób fizycznych - 46.000 tys. zł), tj. do kwoty 100.000 tys. zł (z tego dotacje i subwencje - 6.000 tys. zł, świadczenia na rzecz osób fizycznych - 94.000 tys. zł) i w związku ze zmianą kolejnością pozycji została wykazana w poz. 67.
4.1.7. Rezerwa celowa - kredyt na infrastrukturę drogową i portową
Rezerwa w poz.8 - kredyty na infrastrukturę drogową i portową, zaplanowana w wysokości 455.000 tys. zł, została zmniejszona o 10.000 tys. zł, tj. do kwoty 445.000 tys. zł (wydatki majątkowe).
4.1.8. Rezerwa celowa-program działań osłonowych i restruktury-zacyj-nych w ochronie zdrowia
Rezerwa w poz. 31 - program działań osłonowych i restrukturyzacji w ochronie zdrowia, zaplanowana w wysokości 440.000 tys. zł została zmniejszona o kwotę 20.000 tys. zł, tj. do kwoty 420.000 tys. zł, zmiany dokonano w wydatkach majątkowych zmniejszając je z planowanej kwoty 300.000 tys. zł do kwoty 280.000 tys. zł.
4.1.9. Rezerwa celowa na budowę, modernizację i utrzymanie drogowych przejść granicznych
Rezerwa w poz. 38 - budowa, modernizacja i utrzymanie drogowych przejść granicznych, zaplanowana w wysokości 37.700 tys. zł została zmniejszona o kwotę 5.000 tys. zł, tj. do kwoty 32.700 tys. zł; zmiana dokonana została w wydatkach bieżących, tj. z kwoty 14.000 tys. zł do kwoty 9.000 tys. zł.
4.1.10. Rezerwa celowa na wdrożenie i funkcjonowanie systemu ubez-pieczeń upraw rolnych
Rezerwa w poz. 68 - wdrożenie i funkcjonowanie systemu ubezpieczeń upraw rolnych, zaplanowana w wysokości 115.000 tys. zł (dotacje i subwencje) została zmniejszona o 15.000 tys. zł, tj. do kwoty 100.000 tys. zł i w związku ze zmianą kolejności pozycji została wykazana w poz. 66.
4.1.11. Rezerwa celowa na zwiększenie wynagrodzeń przeznaczonych na wypłaty wynagrodzeń dla osób odwołanych z kierowniczych stanowisk państwowych
Rezerwa w poz. 36 - na zwiększenie wynagrodzeń przeznaczonych na wypłaty wynagrodzeń dla osób odwołanych z kierowniczych stanowisk państwowych, a także nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych i odpraw w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz ekwiwalentów za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, dla pracowników jednostek organizacyjnych stanowiących wyodrębnioną część budżetową, w których limit zatrudnienia nie przekracza 50 osób, zaplanowana w wysokości 12.000 tys. zł (wydatki bieżące) została zmniejszona o kwotę 6.000 tys. zł, tj. do kwoty 6.000 tys. zł.
4.1.12. Rezerwa celowa - środki na uzupełnienie finansowania wydatków na techniczną modernizację armii w związku z przekazaniem przez Ministerstwo Obrony Narodowej częstotliwości na potrzeby operatorów UMTS
Rezerwa w poz. 70 - środki na uzupełnienie finansowania wydatków na techniczną modernizację armii w związku z przekazaniem przez Ministerstwo Obrony Narodowej zakresu częstotliwości na potrzeby operatorów UMTS, zaplanowana w wysokości 270.000 tys. zł (wydatki majątkowe) została zmniejszona o kwotę 30.000 tys. zł, tj. do kwoty 240.000 tys. zł i w związku ze zmianą kolejności pozycji została wykazana w poz. 68.
4.1.13. Rezerwa na zobowiązania Skarbu Państwa
Rezerwa celowa w poz. 41 - zobowiązania Skarbu Państwa, w tym odszkodowania dla osób niesłusznie represjonowanych za działalność na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, wypłaty z tytułu orzeczeń wydanych przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną oraz ostateczne rozliczenie kosztów likwidacji wystawy EXPO 2000 została zmniejszona o 60.000 tys. zł, tj. do kwoty 408.250 tys. zł.
4.1.14. Zmniejszenie wydatków w niektórych częściach klasyfikacji budżetowej
W części 20 Gospodarka zmniejszono wydatki z kwoty 2.169.658 tys. zł do kwoty 2.051.225 tys. zł; tj. o 118.433 tys. zł; zmniejszenia dotyczą:
- dotacji do górnictwa węgla kamiennego - 31.000 tys. zł,
- finansowania górnictwa siarki - 73.433 tys. zł (usuwanie skutków degradacji środowiska w roku 2001 finansowane będzie ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej; dotyczy to następujących podmiotów: Kopalni Siarki ?Machów? wraz z wyrobiskiem Piaseczno, Kopalni Siarki ?Grzybów?, Przedsiębiorstwo Rekultywacji Terenów Górniczych ?Jeziórko?, Kopalni Siarki ?Basznia?),
- dotacji do Kopalni Soli ?Wieliczka? - 10.000 tys. zł,
- promocji eksportu - 4.000 tys. zł,
W części 28 Nauka wydatki zostały zmniejszone z kwoty 3.322.758 tys. zł do kwoty 3.315.258 tys. zł, tj. o 7.500 tys. zł, W części 37 Sprawiedliwość w dziale wymiar sprawiedliwości zmniejszono wydatki z kwoty 4.504.792 tys. zł do kwoty 4.474.792 tys. zł, tj. o kwotę 30.000 tys. zł; zmniejszenia dokonano w grupie wydatków majątkowych,
W części 39 Transport wydatki zostały zmniejszone z kwoty 3.094.907 tys. zł do kwoty 2.999.539 tys. zł, tj. o kwotę 95.368 tys. zł, z tego: na budowę, modernizację, zarządzanie i ochronę dróg krajowych - 75.368 tys. zł (omówione przy zmniejszeniach wydatków na drogi) oraz zmniejszenie dotacji przedmiotowej na dopłaty do krajowych pasażerskie przewozów kolejowych - 20.000 tys. zł, W części 42 Sprawy wewnętrzne w dziale bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa zmniejszono wydatki z kwoty 2.173.794 tys. zł do kwoty 2.148.794 tys. zł, tj. o kwotę 25.000 tys. zł; zmniejszenie wydatków dotyczy grupy wydatków bieżących jednostek budżetowych i obejmuje przede wszystkim zakup sprzętu i uzbrojenia.
4.2. Zwiększenia wydatków
Zwiększenie wydatków o kwotę 827.682 tys. zł jest spowodowane zwiększeniem:
1) subwencji wyrównawczej dla powiatów i województw o 16.100 tys. zł,
2) rezerwy celowej na zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze o 267.200 tys. zł,
3) rezerwy celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań oświaty i wychowania o 378.771 tys. zł,
4) planowanych wydatków w części 45 Sprawy zagraniczne o 23.600 tys. zł,
5) dotacji dla Funduszu Pracy o 130.000 tys. zł,
6) planowanych wydatków w części Turystyka o 12.000 tys. zł (przesunięcie z części 20 Gospodarka),
7) części wyrównawczej dla powiatów o 11 tys. zł.
4.2.1. Subwencja wyrównawcza dla powiatów i województw
W związku ze zmianą planowanych dochodów z tytułu podatku od osób fizycznych, nastąpi zmiana rozkładu tych dochodów między jednostki samorządu terytorialnego. Powoduje to wzrost części wyrównawczej subwencji ogólnej dla powiatów z kwoty 447.370 tys. zł do kwoty 456.111 tys. zł, tj. wzrost o 1,9%.
Zmniejszenie wysokości udziału jednostek samorządu terytorialnego w podatku dochodowym od osób fizycznych i zwiększenie udziału jednostek samorządu terytorialnego od osób prawnych spowodowały zmianę części wyrównawczej subwencji ogólnej dla województw z kwoty 252.982 tys. zł na kwotę 260.352 tys. zł, tj. wzrost o 2,9%.
4.2.2. Rezerwa celowa na zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze
Zwiększenie rezerwy z kwoty 21.400 tys. zł do kwoty 288.600 tys. zł, tj. o 267.200 tys. zł jest spowodowane koniecznością pokrycia kosztów związanych z waloryzacją zasiłków, z uwagi na odrzucenie przez Sejm RP propozycji nowelizacji ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
4.2.3. Rezerwa celowa dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań oświaty i wychowania
Rezerwa celowa dla jednostek samorządu terytorialnego na realizację zadań oświaty i wychowania (poz.64) została zwiększona z kwoty 374.214 tys. zł do kwoty 619.214 tys. zł, tj. o 245.000 tys. zł. Ponadto rezerwę tę zwiększono o 133.771 tys. zł w wyniku przeniesienia planowanych wydatków z części 82 Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego - część podstawowa subwencji ogólnej dla gmin.
W wyniku powyższych zmian rezerwa ta wynosi 752.985 tys. zł.
4.2.4. Zwiększenie wydatków w części 45 Sprawy zagraniczne
W stosunku do projektu ustawy budżetowej na 2001 rok wydatki w części 45 Sprawy zagraniczne zostają zwiększone o 23.600 tys. zł, co jest wynikiem zwiększenia wydatków o 25.000 tys. zł z przeznaczeniem na:
- inwestycje placówek zagranicznych (m.in. budowa ambasady RP w Berlinie, remont kapitalny budynku KG RP w Chicago, budynku ambasady RP w Moskwie, Wiedniu i Rydze oraz Instytutu Kultury RP w Kijowie) - 19.000 tys. zł,
- zakup sprzętu informatycznego - 1.400 tys. zł,
- opłacenie składek do OBWE - 4.600 tys. zł, oraz zmniejszenia wydatków na finansowanie programów radiowych i telewizyjnych nadawanych przez V program PR oraz TV Polonia dla odbiorców zagranicznych o 1.400 tys. zł.
4.2.5. Dotacja do Funduszu Pracy
Dotacja do Funduszu Pracy została zwiększona z 1.550.000 tys. zł do 1.680.000 tys. zł, tj. o 130.000 tys. zł, z tego: w związku ze wzrostem prognozowanej liczby bezrobotnych na koniec 2000 i 2001 r., co spowoduje zwiększenie kwoty wypłacanych zasiłków dla bezrobotnych o 70.000 tys. zł oraz na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu o 60.000 tys. zł.
4.3. Inne zmiany
4.3.1. Przesunięcia pomiędzy częściami klasyfikacji budżetowej
W związku z utrzymaniem do dnia 31 grudnia 2001 r. szkół i placówek artystycznych w gestii ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego zwiększono wydatki zaplanowane w części 24 Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego o 369.230 tys. zł oraz w części 83 Rezerwy celowe poz. 18 - dofinansowanie kosztów reformy oświaty o 21.784 tys. zł, natomiast zmniejszono wydatki zaplanowane w części 82 Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego w części oświatowej subwencji ogólnej o 391.014 tys. zł.
Ponadto wydatki zaplanowane w części 24 Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego zostały zwiększone o 7.624 tys. zł w wyniku likwidacji rezerwy celowej poz. 57 - dofinansowanie inwestycji szkół artystycznych.
4.3.2. Rezerwa na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich
W części 83 Rezerwy celowe połączono poz. 52, 53 i 72 rezerw i utworzono jedną rezerwę poz. 52 - dotacje na wsparcie zadań wynikających z programów wojewódzkich, przeznaczonych do objęcia kontraktami wojewódzkimi (w tym na inwestycje wieloletnie) w wysokości 1.178.320 tys. zł.
4.3.3. Zmiany w planie finansowym Funduszu Pracy
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2001 w planie finansowym Funduszu Pracy założono, że dochody Funduszu Pracy wyniosą 7.455.000 tys. zł, w tym:
- z dotacji 1.550.000 tys.zł,
- ze składek 5.655.000 tys. zł,
- zaś wydatki wyniosą 8.044.000 tys. zł, w tym:
- zasiłki dla bezrobotnych - 3.960.600 tys. zł,
- zasiłki i świadczenia przedemerytalne - 2.841.400 tys. zł,
- aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu - 900.000 tys. zł.
Powyższe wielkości dochodów i wydatków Funduszu Pracy zostały zaplanowane przy:
- założeniu uchwalenia przez Sejm propozycji zmian w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawartych w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy w sprawie oznaczania wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej,
- prognozowanej liczbie bezrobotnych na koniec 2000 r. - 2.650 tys. osób, a na koniec 2001 r. - 2.726 tys.osób.
- Zmiany w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu polegały na zobowiązaniu zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej do wnoszenia składek na Fundusz za wszystkich zatrudnionych pracowników (nadal zwolnieni z wnoszenia składek na Fundusz Pracy byliby przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi oraz Zakład dla Niewidomych w Laskach - za wszystkich zatrudnionych pracowników) oraz na zmianie zasad przyznawania zasiłku przedemerytalnego i ujednoliceniu jego wysokości.
Z powyższych tytułów szacowano wzrost dochodów Funduszu Pracy o 100 mln zł oraz zmniejszenie wydatków na zasiłki przedemerytalne o 100 mln zł.
Wprowadzenie autopoprawki w planie finansowym Funduszu Pracy na rok 2001 jest konieczne, ponieważ:
1) Sejm nie uchwalił wszystkich zmian dotyczących ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zaproponowanych w rządowym projekcie ustawy, a mianowicie:
- utrzymał obecnie obowiązujące zasady nabywania prawa do zasiłku przedemerytalnego przez osoby posiadające okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (szacowane oszczędności w wydatkach Funduszu zmniejszyły się o 60 mln zł),
- pozostawił zróżnicowaną wysokośc zasiłku przedemerytalnego w zależności od miejsca zamieszkania - 120% i 160% zasiłku dla bezrobotnych (szacowane oszczędności w wydatkach Funduszu zmniejszyły się o 10 mln zł).
Łącznie szacowane oszczędności w wydatkach Funduszu będą niższe o 70 mln zł niż zakładano, tj. ulegną zmniejszeniu ze 100 mln zł do 30 mln zł,
- nadał następujące brzmienie art. 54:
"Zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej oraz przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi oraz Zakład dla Niewidomych w Laskach nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności? - zmiana ta powoduje, że dochody Funduszu Pracy z tytułu składki wzrosną nie o 100 mln zł, jak wynikało z projektu rządowego lecz o 50 mln zł.
2) Prognozowana liczba bezrobotnych na koniec 2000 zwiększyła się z 2.650 tys. osób do 2.715,4 tys.osób, a na koniec 2001 r. z planowanych 2.726 tys. osób do 2.825,5 tys. osób. W związku ze wzrostem liczby bezrobotnych przewiduje się również wzrost planowanej liczby wypłaconych zasiłków dla bezrobotnych. Z tego tytułu zwiększono planowaną dotację dla Funduszu Pracy o 70 mln zł.
3) Ponadto o 60.000 tys. zł została zwiększona dotacja z przeznaczeniem na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu.
Po wprowadzeniu autopoprawki:
- dochody Funduszu Pracy wyniosą 7.535.000 tys. zł, w tym ze składek - 5.605.000 tys. zł, z dotacji 1.680.000 tys. zł,
- wydatki Funduszu Pracy wyniosą 8.124.000 tys. zł, w tym wydatki na:
a) zasiłki dla bezrobotnych - 4.030.600 tys. zł,
b) zasiłki i świadczenia przedemerytalne - 2.911.400,
c) aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu 840.000 tys. zł.
4.3.4. Zmiany w planie finansowym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2001 r. zawarty jest Plan Finansowy Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z uwzględnieniem składki od pracodawców w wysokości 0,06% kwot wypłat za okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Nowy Plan Funduszu jest przedstawiany ze względu na:
1) negatywne zaopiniowanie przez Radę Funduszu tego Planu przy składce od pracodawców w wysokości 0,06% podstawy. Rada Funduszu zatwierdziła Plan przy składce na poziomie 2000 r., tj. 0,08% podstawy,
2) wydanie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w którym zarządza się składkę na 2001 r. w wysokości 0,08% podstawy,
3) negatywne zaopiniowanie Planu Funduszu przy składce 0,06% podstawy przez Komisję Polityki Społecznej Sejmu RP. Jednocześnie powyższa Komisja zwróciła się do Ministra Finansów, Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz Rady
Funduszu o utrzymanie dotychczasowej składki w wysokości 0,08%, ponieważ obniżenie składki w 2001 r. może spowodować zachwianie stanem środków Funduszu i uniemożliwieniem wykonywania ustawowych zadań Funduszu. W związku z przyjęciem składki od pracodawców w wysokości 0,08% podstawy wymiaru:
- stan Funduszu na początek 2001 r. wyniesie 1.332.589 tys. zł,
- przychody Funduszu 215.531 tys. zł,
- wydatki Funduszu 37.038 tys. zł,
- stan Funduszu na koniec 2001 r. 1.511.082 tys. zł.
Ze środków tego Funduszu przeznaczone będzie 513.747 tys. zł na świadczenia pracownicze (pożyczki), podlegające umorzeniu w szczególnych sytuacjach.
Konsekwencją przedstawionych zmian w wydatkach są zmiany w następujących częściach budżetowych:
1) część 20 - Gospodarka,
2) część 24 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego,
3) część 28 - Nauka,
4) część 37 - Sprawiedliwość,
5) część 39 - Transport,
6) część 40 - Turystyka,
7) część 42 - Sprawy wewnętrzne,
8) część 45 - Sprawy zagraniczne,
9) część 57 - Krajowy Urząd Pracy,
10) część 72 - Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
11) część 78 - Obsługa zadłużenia zagranicznego,
12) część 82 - Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego,
13) część 83 - Rezerwy celowe,
14) część 85/00 - Województwa,
15) część 85/14 - województwo mazowieckie, oraz w planach finansowych:
1) Funduszu Emerytalno-Rentowego,
2) Funduszu Pracy,
3) Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
5. Środki bezzwrotne pochodzące z zagranicy i wydatki nimi finansowane
Zmiany w załączniku nr 3 do projektu ustawy budżetowej na 2001 r. wynikają z przeliczenia kwot podanych w EURO wg aktualnych prognoz kursów walutowych na lata 2001-2003, a także z ujęcia w planowanych wydatkach w 2001 r. kwoty 16.386 tys. EURO z tytułu programu PHARE 1998 - pn. ?Program łagodzenia skutków społecznych restrukturyzacji górnictwa i hutnictwa?. Komisja Europejska wyraziła zgodę na przedłużenie okresu wydatkowania tych środków na 2001 r.; program ten miał zakończyć się w 2000 r.
6. Zatrudnienie i wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych
W związku z przygotowywaną przez Rząd poprawką do projektu ustawy budżetowej na rok 2001 oraz ustawą z dnia 8 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy ? Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz ustawy ? Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 122, poz. 1312) w sprawie utrzymania do 31 grudnia 2001 r. szkół i placówek artystycznych w gestii ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego w załączniku 11 w tabeli ?Zatrudnienie i wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w 2001 r. ? osoby nie objęte mnożnikowymi systemami wynagrodzeń?, część 24 ? Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, został zwiększony limit w łącznej wysokości 224.357 tys. zł z przeznaczeniem na wynagrodzenia ? 206.918 tys. zł (w tym podwyżki dla osób nie będących nauczycielami) oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne ? 17.439 tys. zł, z tego:
- dział 801 ? oświata i wychowanie ? 214.504 tys. zł (w tym wynagrodzenia z podwyżkami ? 197.805 tys. zł, dodatkowe wynagrodzenie roczne ? 16.699 tys. zł),
- dział 854 ? edukacyjna opieka wychowawcza ? 9.853 tys. zł (w tym wynagrodzenia z podwyżkami ? 9.113 tys. zł, dodatkowe wynagrodzenie roczne ? 740 tys. zł),
Jednocześnie w załączniku 11 w tabeli ?Zatrudnienie i wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w 2001 r. ? ogółem? w części 83 ? Rezerwy celowe, dział 758 ? Różne rozliczenia, środki ujęte w kolumnie 4 ? Wynagrodzenia wraz z podwyżkami, uległy zmniejszeniu o kwotę 228.404 tys. zł, wraz z planowanym zatrudnieniem ? 11.506 etatów.
Różnica pomiędzy limitem wynagrodzeń w szkolnictwie artystycznym o który została zmniejszona część 83 ? Rezerwy celowe a limitem o który została zwiększona część 24 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, wynika z przekazania, na zasadzie porozumienia, w roku 2000 przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego szkół artystycznych do prowadzenia przez 5 jednostek samorządu terytorialnego.
Ulega zmniejszeniu zatrudnienie z uwagi na to, że przeniesiono z rezerwy celowej wynagrodzenia dla osób nie objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń, dla których nie ustala się limitów zatrudnienia.
7. Finansowanie deficytu budżetowego w 2001 r.*
Wysokość deficytu budżetowego w 2001 r. ulega zmniejszeniu do poziomu 20 539,5 mln zł. W związku z tym dokonano zmian struktury finansowania deficytu budżetowego, i dodatkowo uwzględniono korekty związane z przewidywanym wykonaniem 2000 r. i założeniami dotyczącymi 2001 r.
1. Aktualne przewidywane wykonanie ustawy za rok 2000 zawiera zmiany dotyczące głownie:
- wpływów ze sprzedaży spw (większa sprzedaż obligacji hurtowych o stałym oprocentowaniu, mniejsza obligacji o zmiennym oprocentowaniu i detalicznych),
- pożyczek udzielonych (mniejsze pożyczki dla Kas Chorych) oraz środków przechodzących z 2000 r. z tytułu kredytów EBI na likwidację skutków powodzi,
- poziomu środków przechodzących na rok 2001.
2. Modyfikacje w finansowaniu deficytu ze źródeł krajowych i zagranicznych w 2001 r. wynikają głównie ze zmniejszenia deficytu budżetowego i zmian prognoz stóp procentowych oraz kursów walutowych na rynkach finansowych. Obniżenie deficytu budżetowego jest główną przyczyną pozwalającą założyć zmniejszenie dokonanie operacji obniżających poziom długu (znalazło to wyraz w ujemnym saldzie pozostałych przychodów i rozchodów). Operacje te związane z realizacją "Strategii Zarządzania Długiem Sektora Finansów Publicznych w latach 2001-2003" dotyczyć będą przedterminowego wykupu, odkupu bądź zabezpieczenia środków na wykupy długu, co ograniczy konieczność ich pełnego rolowania. W przypadku niekorzystnej sytuacji na rynku finansowym możliwe jest również alternatywne zmniejszenie sprzedaży papierów skarbowych na przetargach. Obniżenie prognozy kształtowania się stóp procentowych na rynkach zagranicznych powoduje spadek kosztów obsługi. Obniżenie prognozy kształtowania się stóp procentowych na rynku krajowym powoduje w 2001 r. przede wszystkim wzrost przychodów ze sprzedaży papierów skarbowych o stałym oprocentowaniu (i w konsekwencji zmniejszenie ich kosztów obsługi w następnych latach). Pozostałe modyfikacje dotyczą głównie:
- przychodów ze sprzedaży obligacji hurtowych ? uwzględnione zostały wyniki przetargów obligacji o stałym oprocentowaniu w styczniu i zakładana struktura sprzedaży w 2001 r.,
- przychodów i rozchodów z tytułu sprzedaży bonów skarbowych (bez zmiany salda na koniec roku),
- przychodów w tytule pożyczki udzielone ? w stosunku do projektu ustawy na rok 2001 nie zostały uwzględnione przychody ze zwrotu pożyczki otrzymanej przez Kasy Chorych. Wpływ wyżej wymienionych elementów na strukturę finansowania jest następujący:
- ujemne saldo finansowania zagranicznego wzrosło z 1 805 mln zł do 1 823 mln zł,
- saldo finansowania ze źródeł krajowych zmieniło się z 23 552 mln zł na 22 362 mln zł.
8. Deficyt ekonomiczny sektora publicznego
Prognoza deficytu sektora finansów publicznych (w ujęciu kasowym) oraz deficytu ekonomicznego zamieszczona w uzasadnieniu do ustawy budżetowej na 2001 r. przygotowana była w oparciu o aktualne dane makroekonomiczne opisujące stan gospoda.
