W przypadku kierowców w transporcie międzynarodowym należności z tytułu diet były przedmiotem wielu uchwał Sądu Najwyższego. Generalnie linia orzecznicza odzwierciedlała stanowisko odmawiające kierowcom przyznania diet. Uznano bowiem, że pracownikiem uprawnionym jest ten, którego podróż służbowa ma charakter incydentalny. Podróż nie może być normalnym sposobem wykonywania pracy (Uchwała SN z 19.11.2008 r. sygn. akt II PZP 11/08).
Natomiast w ostatnim wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego (z 7.10.2009 r., sygn. akt II FSK 757/08) dotyczącym opodatkowania diet kierowców, sąd stwierdził, że kierowcy nie mogą być traktowani inaczej niż pracownicy, którzy odbywają podróże służbowe i diety, które otrzymują, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wynika z powyższego, że kierowca ma prawo do diet. Ustawodawca rozwiązał konflikt wprowadzając nowe przepisy. W dniu 12.02.2010 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw; zmiany weszły w życie od 3.04.2010 r.
W ustawie o czasie pracy kierowców wprowadzono definicję podróży służbowej w art. 2 pkt 7, w której uznaje się, że jest to każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy przewozu drogowego lub wyjazdu w celu wykonania przewozu drogowego poza siedzibę pracodawcy. Co najważniejsze nowym art. 21 a przyznano kierowcy w podróży służbowej prawo do należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy. Konflikt o to, czy kierowcy przysługują diety czy nie, zakończono więc na korzyść mobilnych pracowników.
Tym samym zwolniono z opodatkowania podatkiem dochodowym wypłacane kierowcom diety i przyznano możliwość zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej.
Warto jednak przypomnieć, że zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej określa się w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę.
Reasumując, można zastosować zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym wypłacanych pracownikom diet z tytułu podróży służbowych (art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast tak jak dotychczas istnieje możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej wypłacanych pracownikom (kierowcom) kwot w związku z odbywanymi przez nich wyjazdami.
Gabriela Nowicka
prawnik, Auxilium S.A.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dn. 26.06.1974 r. Kodeks pracy - tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.
- Ustawa z dn. 12.02.2010 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 43, poz. 246.
- Ustawa z dn. 16.04.2004 r. o czasie pracy kierowców - Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879, z późn. zm.
- Ustawa z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.
