Ale uwaga. To wcale nie muszą być jedynie okresy zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W stażu uwzględnia się także inne okresy aktywności zawodowej lub nawet tylko gotowości do podjęcia tej aktywności. Nawiasem mówiąc, większość z nich zalicza się także do stażu pracy dla innych celów. Przepisy urlopowe przewidują jednak także niezwykle oryginalne, sobie tylko właściwe rozwiązanie. Otóż kwalifikują do stażu urlopowego okresy ukończonej nauki.
Edukacja w stażu urlopowym
Do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Do okresu tego zaliczają się również następujące okresy ukończonej nauki:
- zasadnicza lub inna równorzędna szkoła zawodowa - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
Stanowi o tym art. 155 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Okresów nauki nie można sumować. Stąd też pracownik powinien udokumentować ukończenie ostatniej ze szkół. Na przykład w przypadku nauki w szkole zasadniczej, a potem kontynuacji w technikum, dokumentem właściwym dla zaliczenia okresu nauki jest świadectwo ukończenia technikum. Chyba że edukacja jest kontynuowana równolegle z pracą zawodową. Do stażu nie należy bowiem przyjmować obu okresów, a tylko jeden z nich - korzystniejszy dla zainteresowanego (art. 155 § 2 K.p.).
Inne okresy zaliczalne
Poza okresami nauki jest wiele innych, które dla celów ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego zostały zrównane z zatrudnieniem w ramach stosunku pracy. Niektóre z tych okresów wymienia Kodeks pracy, inne przepisy odrębne. Najpowszechniej spotykane to:
- okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendiów przyznanych na podstawie art. 52 i 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.);
a także:
- okresy niektórych urlopów bezpłatnych, np. udzielony związkowcowi w celu pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, na warunkach określonych ustawą z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.);
Sam sobie pracodawcą, czyli praca na własny rachunek
Niestety, przepisy nie przewidują zaliczania do stażu urlopowego okresów prowadzenia działalności gospodarczej. Tak więc długoletni przedsiębiorca, który podejmuje pierwszą pracę w ramach stosunku pracy, jest w zakresie ustalania wymiaru urlopu wypoczynkowego, a także prawa do niego, traktowany na równi z absolwentem rozpoczynającym życie zawodowe.
Umowy prawa cywilnego
Podobnie w przypadku umów cywilnoprawnych. Przepisy nie przewidują zaliczania w poczet stażu urlopowego umowy o świadczenie usług, powszechnie nazywanej umową zlecenia, czy też równie często spotykanej umowy o dzieło, albo innej umowy prawa cywilnego. I choć nierzadko usługodawca czy zleceniobiorca wykonuje czynności zbliżone do tych, które zostały powierzone pracownikom, charakter stosunku prawnego łączącego strony nie pozwala na zaliczenie jego okresu w poczet urlopowego stażu pracy.
Wciąż trwające okresy pracy
W przypadku podjęcia dodatkowego zatrudnienia (równolegle z podstawowym), dotychczasowy okres pracy wlicza się w zakresie: od jego rozpoczęcia do dnia poprzedzającego nawiązanie kolejnego stosunku pracy. Analogicznie postępuje się w przypadku podjęcia więcej niż jednego dodatkowego zatrudnienia (art. 1541 § 2 K.p.).
Przykład
W dniu 1 lipca 2007 r. długoletni pracownik zakładu A podjął dodatkową pracę w zakładzie B. Legitymuje się on następującymi okresami zaliczalnymi:
- ukończone technikum - 5 lat,
Do stażu urlopowego w zakładzie B zaliczono mu 5 lat z tytułu ukończonej nauki, 1 rok z tytułu odbywania służby zastępczej oraz 4 lata 8 miesięcy z tytułu zatrudnienia w zakładzie A. Łącznie pracownik legitymuje się ponad 10-letnim stażem pracy, co w konsekwencji daje mu prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego.
Jolanta Rogacewicz
