Spis treści:
- Jak sprawdzić, czy spadek ma długi?
- Jak odrzucić spadek, żeby nie odpowiadać za długi?
- Długi po zmarłym a dzieci - jak je zabezpieczyć przed odpowiedzialnością?
Jak sprawdzić, czy spadek ma długi?
Odziedziczenie majątku po bliskiej osobie nie zawsze oznacza wyłącznie przejęcie nieruchomości, oszczędności czy wartościowych przedmiotów. Spadek może obejmować także zobowiązania finansowe, które w określonych sytuacjach przechodzą na spadkobierców. Zanim więc podejmie się decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, warto dokładnie ustalić, czy w jego skład wchodzą długi.
Jak to zrobić? W pierwszej kolejności należy przeanalizować dokumenty pozostawione przez zmarłego. Umowy kredytowe, pożyczki, wezwania do zapłaty, korespondencja z banków, urzędów czy firm windykacyjnych mogą wskazywać na istniejące zobowiązania. Cenne informacje mogą znajdować się również w historii rachunków bankowych, o ile spadkobierca ma do niej dostęp.
Kolejnym krokiem może być weryfikacja danych w Biurze Informacji Kredytowej. Po przedstawieniu aktu zgonu oraz dokumentów potwierdzających tytuł do spadku możliwe jest uzyskanie informacji o aktywnych zobowiązaniach kredytowych zmarłego. Pozwala to ustalić, czy były zaciągnięte kredyty, limity w rachunku lub pożyczki ratalne.
Należy pamiętać, że długi spadkowe to nie tylko zobowiązania wobec banków. Do spadku mogą wchodzić zaległości podatkowe, składki wobec ZUS, niezapłacone rachunki czy roszczenia wynikające z umów cywilnoprawnych. Dopiero po ustaleniu pełnego bilansu majątku i zobowiązań można świadomie zdecydować, czy spadek przyjąć, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza, czy go odrzucić.
Jak odrzucić spadek, żeby nie odpowiadać za długi?
Jeżeli z analizy sytuacji majątkowej zmarłego wynika, że spadek może być obciążony zobowiązaniami, najprostszym sposobem uniknięcia odpowiedzialności za długi jest jego odrzucenie. Odrzucenie spadku oznacza, że dana osoba traktowana jest tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku: nie nabywa ani majątku, ani zobowiązań zmarłego.
Na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku spadkobierca ma 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku, najczęściej od momentu uzyskania informacji o śmierci bliskiego. Termin ten ma charakter ustawowy i jego przekroczenie powoduje, że spadek zostanie przyjęty z mocy prawa z dobrodziejstwem inwentarza.
Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć przed notariuszem albo w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania spadkobiercy. Wymaga to złożenia stosownego oświadczenia oraz uiszczenia opłaty. Dokument musi zostać sporządzony w formie przewidzianej przepisami.
Warto pamiętać, że odrzucenie spadku przez jedną osobę wpływa na dalszą kolejność dziedziczenia. W jej miejsce wchodzą kolejne osoby z kręgu spadkobierców ustawowych, najczęściej dzieci.
Długi po zmarłym a dzieci - jak je zabezpieczyć przed odpowiedzialnością?
W przypadku odrzucenia spadku przez rodzica do dziedziczenia dochodzą jego dzieci. Oznacza to, że jeżeli spadek jest obciążony długami, a rodzic złoży oświadczenie o odrzuceniu, w jego miejsce wchodzą małoletni. Bez podjęcia dalszych działań to właśnie oni staliby się spadkobiercami.
Aby zabezpieczyć dziecko przed odpowiedzialnością za długi po zmarłym, konieczne jest odrzucenie spadku również w jego imieniu. Rodzic nie może jednak zrobić tego samodzielnie. W pierwszej kolejności musi uzyskać zgodę sądu rodzinnego na dokonanie tej czynności, ponieważ odrzucenie spadku w imieniu małoletniego traktowane jest jako czynność przekraczająca zwykły zarząd majątkiem dziecka.
Po uzyskaniu prawomocnej zgody sądu rodzic składa oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przed notariuszem albo w sądzie. Dopiero wtedy małoletni zostaje skutecznie wyłączony z dziedziczenia i nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego.
WB
