Spis treści:
- Zrzeczenie się rodzicielstwa a dziedziczenie spadku
- Brak władzy rodzicielskiej a dziedziczenie. Czy można odziedziczyć długi?
- Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza - co to?
- Odrzucasz spadek? Uważaj na tę pułapkę, problem spada na dzieci
Zrzeczenie się rodzicielstwa a dziedziczenie spadku
W sytuacji, gdy rodzice dziecka zrzekli się rodzicielstwa lub prawo to zostały im odebrane decyzją sądu, kwestia dziedziczenia okazuje się dość jednoznaczna. Okazuje się bowiem, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie ma wpływu na możliwość udziału dziecka w spadku. W świetle prawa spadkowego, rodzic pozbawiony praw rodzicielskich nadal jest wstępnym danej osoby - liczą się tutaj więzy krwi.
Wobec powyższego, jeśli w takim przypadku rodzic nie pozostawił po sobie testamentu, to wówczas w sytuacji jego śmierci dochodzi do tak zwanego dziedziczenia na drodze ustawy. Spadek, w pierwszej kolejności, trafia wówczas do współmałżonka oraz jego dzieci (nawet, jeśli dana osoba zrzekła się rodzicielstwa lub prawo to zostało jej odebrane).
Brak władzy rodzicielskiej a dziedziczenie. Czy można odziedziczyć długi?
Zdarza się, że rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej nie utrzymują kontaktów ze swoimi dziećmi. W takiej sytuacji należy uważać na pewną pułapkę - może się bowiem okazać, że zmarły rodzic miał długi, a zstępni dowiadują się o jego śmierci dopiero po dłuższym czasie, gdy na odrzucenie spadku jest już za późno.
Zwykle na złożenie stosownego oświadczenia ma się 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedzieliśmy się o śmierci spadkodawcy. Jeśli jednak dowiedzieliśmy się od śmierci po upływie tego terminu, to wówczas trzeba wystąpić do sądu z wnioskiem o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza - co to?
Na szczęście, od 2015 roku, w przypadku niezłożenia oświadczenia, spadek jest przyjmowany automatycznie, jednak z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że spadkobierca odpowiada za długi spadkodawcy jedynie do kwoty wartości odziedziczonego spadku. Przykładowo: jeśli wartość odziedziczonego spadku wynosi 30 tysięcy złotych, a wartość długów 100 tysięcy złotych, to wówczas spadkobierca odpowiada za uregulowanie jedynie 30 tysięcy złotych długu, czyli wartości przyjętego majątku.
Warto jednak pamiętać o tym, że w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, konieczne może okazać się sporządzenie spisu inwentarza przez komornika. Nieunikniony może być także kontakt z wierzycielami zmarłego. Taka perspektywa może nie przypaść do gustu każdemu, wobec czego jeśli wiemy, że spadek zawiera same długo, to często lepszym rozwiązaniem okazuje się jego odrzucenie.
Odrzucasz spadek? Uważaj na tę pułapkę, problem spada na dzieci
Warto pamiętać o tym, że w przypadku odrzucenia spadku, udział przypada na nasze dzieci. Wówczas sytuacja może się znacznie skomplikować - szczególnie wtedy, gdy dziecko jest małoletnie i nie może samo złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku. W niektórych przypadkach konieczna okazuje się zgoda sądu, jednak wskutek nowelizacji ustawy z 2023 roku, sprawa może obyć się bez tego.
Jak wynika z paragrafu 4 art. 101 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: "Jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, to czynność polegająca na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przez rodzica, któremu w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, gdy jest dokonywana za zgodą drugiego z rodziców, któremu również w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, albo gdy jest dokonywana wspólnie, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 6401 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, sądu spadku - jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka. W braku porozumienia rodziców stosuje się przepis § 3".
