Weto prezydenta blokuje unijny mechanizm. Fitch ostrzega przed paraliżem decyzyjnym
Decyzja Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy umożliwiającej udział Polski w unijnym programie SAFE może wpłynąć na długotrwały impas polityczny - pisze Fitch Ratings. Jak ocenia agencja, napięcia między prezydentem a rządem mogą ograniczać zdolność państwa do prowadzenia polityki gospodarczej i wdrażania reform.
Agencja przypomina również, że prezydent wspólnie z prezesem Narodowego Banku Polskiego przedstawił alternatywną propozycję finansowania wydatków obronnych. Według Fitch rozwiązanie to wymagałoby jednak zmian legislacyjnych, a co więcej wiąże się z ryzykiem wahań cen złota oraz potencjalnym podważeniem roli banku centralnego.
"W naszej ocenie polityczny spór wokół programu SAFE odzwierciedla kluczowe wyzwania stojące za utrzymywaniem negatywnej perspektywy ratingu Polski na poziomie A-. Należą do nich pogarszająca się sytuacja finansów publicznych oraz napięte relacje między prezydentem a rządem, które ograniczają zdolność do prowadzenia polityki gospodarczej i wdrażania reform fiskalnych" - pisze Fitch.
Polska zwiększa wydatki na obronność. "Udział w programie SAFE mógłby pomóc obniżyć koszty"
Polska planuje zwiększyć wydatki obronne, co odbywa się równolegle ze wzrostem wynagrodzeń w sektorze publicznym, świadczeń społecznych oraz kosztów obsługi długu. Fitch szacuje, że potrzeby pożyczkowe sektora instytucji rządowych i samorządowych wynoszą około 14 proc. PKB rocznie, przy deficycie sięgającym 6,7 proc. PKB w 2026 r. Dodatkowo faktyczne potrzeby finansowe mogą być wyższe ze względu na wydatki związane z obronnością.
Część finansowania trafia poza budżet państwa - poprzez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych obsługiwany przez bank rozwoju BGK, który emituje dług na rynku krajowym i finansuje zakupy sprzętu wojskowego. Rząd przyjął już uchwałę umożliwiającą podpisanie umowy i skierowanie środków z SAFE do tego funduszu w ramach programu "Zbrojna Polska". Jednak, jak zaznacza Fitch, weto prezydenta może ograniczyć zakres wydatków kwalifikujących się do finansowania.
"Udział w programie SAFE mógłby pomóc obniżyć koszty obsługi długu i wydłużyć jego zapadalność, ponieważ warunki tych pożyczek są korzystniejsze niż finansowanie rynkowe, szczególnie w warunkach podwyższonej zmienności. Mimo to prognozujemy, że do 2027 r. wydatki na odsetki w Polsce pozostaną relatywnie wysokie - na poziomie ok. 7 proc. dochodów, wobec mediany 4,9 proc. dla krajów o podobnym ratingu, a dług publiczny wzrośnie do około 70 proc. PKB" - wskazuje Fitch Ratings.
