System kaucyjny, który wystartował w Polsce w październiku 2025 r., na razie nie obejmuje małych butelek po alkoholu, tzw. małpek. W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwa jednak dyskusja, czy w przyszłości rozszerzyć przepisy. Jak zapowiedziała wiceminister Anita Sowińska, w rozmowie z "Faktem", decyzja w tej sprawie może zapaść jeszcze w pierwszej połowie roku.
Małpki w systemie kaucyjnym? "Daliśmy sobie czas"
Obecny system kaucyjny obejmuje plastikowe butelki na napoje do 3 litrów oraz puszki do 1 litra - w obu przypadkach kaucja wynosi 50 groszy. Konsumenci płacą także 1 zł kaucji za szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Opłata jest zwracana po oddaniu pustego opakowania w sklepie lub w specjalnym automacie. Przepisy nie dotyczą jednak jednorazowych szklanych butelek po alkoholu, w tym popularnych małpek.
Według przedstawicieli resortu środowiska problem odpadów z takich opakowań jest coraz bardziej widoczny. "Wczoraj przeszłam się na spacer w mojej miejscowości. Zebrałam jeden worek szkła, a drugi - innych odpadów, które nie nadawały się do recyklingu. To jest dramat" - stwierdziła Sowińska. "W większości to są małpki, ale nie tylko, to są również butelki po piwie i trochę mniejsze po wódce, generalnie alkohole" - doprecyzowała.
Jej zdaniem szkło jednorazowe, a szczególnie opakowania po alkoholu, powinno w przyszłości zostać objęte systemem kaucyjnym. Jednocześnie zaznaczyła, że rząd chce najpierw sprawdzić, jak w praktyce funkcjonują obecne rozwiązania.
"Daliśmy sobie czas, tak mniej więcej do czerwca tego roku, żeby zobaczyć, jak działa ten system dla puszek i dla butelek PET. Wtedy podejmiemy decyzję o dalszym rozwoju" - zapowiedziała Sowińska.
System kaucyjny nie rozwiąże problemu. "Te liczby są zastraszające"
Rozszerzenie systemu nie byłoby jednak prostą zmianą. Jak wyjaśnia wiceminister, włączenie do niego kolejnych opakowań wymagałoby nowych inwestycji oraz stworzenia odpowiedniej logistyki zbiórki i transportu szkła. To również duże wyzwanie dla sklepów, które musiałyby przyjmować dodatkowe rodzaje opakowań.
W przypadku podjęcia decyzji o objęciu małpek systemem kaucyjnym konieczne byłoby także wprowadzenie dłuższego okresu przejściowego, czyli tzw. vacatio legis, aby przedsiębiorcy mogli przygotować się do nowych obowiązków.
Zdaniem przedstawicielki resortu system kaucyjny nie rozwiąże jednak wszystkich problemów związanych z małymi butelkami po alkoholu. Jej zdaniem zjawisko to jest w dużej mierze powiązane z problemem alkoholizmu. Jak podkreśliła, w Polsce zużywa się dziennie nawet około 3-3,5 mln takich opakowań. "Te liczby są zastraszające" - powiedziała.
W ocenie wiceminister system kaucyjny może pomóc ograniczyć zaśmiecanie przestrzeni publicznej, jednak kluczowe pozostają również działania profilaktyczne i społeczne związane z przeciwdziałaniem nadużywaniu alkoholu.
