Pieniądze będą przysługiwać nie tylko rodzinom, które powiększą się o dodatkowego członka po nowym roku, ale również osobom, które już w dniu wejścia ustawy mają drugie i kolejne dzieci w wieku od 12 do 36 miesiąca życia
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawiły się założenia do projektu ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym, za który odpowiedzialna jest pełnomocnik rządu ds. polityki demograficznej Barbara Socha, otwiera się w nowym oknie. Projektowane przepisy to część nowego programu Zjednoczonej Prawicy "Polski Ład". Rząd liczy na to, że dodatkowe wsparcie finansowe dla rodzin z dziećmi przyczyni się do odwrócenia negatywnych tendencji demograficznych. Pozostałe z wymienionych celów regulacji to redukcja wskaźnika ubóstwa rodzin z dziećmi na utrzymaniu, inwestycja w rodzinę - wzmocnienie społecznego kapitału ludzkiego, wzmocnienie instrumentów umożliwiających łączenie rodzicielstwa z zatrudnieniem oraz rozwój szeroko pojmowanych instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.
Zgodnie z propozycją do systemu świadczeń rodzinnych dołączy rodzinny kapitał opiekuńczy, który będzie przysługiwać na każde drugie i kolejne dziecko w rodzinie w wieku od 12 do 36 miesiąca życia w maksymalnej wysokości 12 tysięcy złotych na dziecko. Oprócz rodziców o świadczenie będą mogły ubiegać się również inne osoby, które sprawują opiekę nad dzieckiem.
Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2022 roku. Pieniądze będą przysługiwać nie tylko rodzinom, które powiększą się o dodatkowego członka po nowym roku, ale również osobom, które już w dniu wejścia ustawy mają drugie i kolejne dzieci w wieku od 12 do 36 miesiąca życia. Wówczas będzie można ubiegać się o wypłatę świadczenia proporcjonalnie za okres od dnia wejścia w życie ustawy do czasu ukończenia przez drugie lub kolejne dzieci 36 miesiąca życia. Przepisy mają więc wesprzeć zarówno obecnych jak i przyszłych rodziców albo opiekunów.
W przypadku rodzinnego kapitał opiekuńczego nie przewidziano kryterium dochodowego, co oznacza, że świadczenie - podobnie jak 500 plus - będzie przysługiwać niezależnie od dochodów rodziny. Żeby otrzymać świadczenie, trzeba będzie złożyć wniosek. Obsługą przyjmowania wniosków i wypłaty środków zajmie się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie nie będzie podlegać opodatkowaniu.
Rodzice i opiekunowie uprawnieni do rodzinnego kapitału opiekuńczego nie dostaną od razu 12 tys. złotych. Pieniądze będą wypłacane w ratach - do wyboru pomiędzy 500 zł a 1000 zł miesięcznie. W przypadku narodzin bliźniaków lub większej liczby dzieci miesięczna wysokość świadczenia nie będzie mogła przekroczyć 1500 zł.
Świadczenie będzie przysługiwać również rodzicom adopcyjnym w okresie pomiędzy 12 a 36 miesiącem liczonym od przysposobienia dziecka nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 6. roku życia (obowiązek szkolny) lub do ukończenia 10. roku życia w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego. O pieniądze będą mogli ubiegać się również cudzoziemcy zamieszkujący na terytorium Polski przez okres pobierania świadczenia.
Rodzice i opiekunowie uprawnieni do rodzinnego kapitału opiekuńczego nie dostaną od razu 12 tys. złotych. Pieniądze będą wypłacane w ratach - do wyboru pomiędzy 500 zł a 1000 zł miesięcznie.
Rząd szacuje, że w pierwszym roku obowiązywania ustawy wsparcie finansowe obejmie 410 tys. dzieci.
Oprócz rodzinnego kapitału opiekuńczego pojawi się również dofinansowanie do pobytu w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna dla dzieci do lat 3, nieobjętych rodzinnym kapitałem opiekuńczym, czyli na przykład dla pierwszego dziecka w rodzinie. Rodzicie i opiekunowie zapłacą o 400 zł mniej miesięcznie za pobyt podopiecznego w żłobku. Pieniądze nie trafią do rodziny, ale bezpośrednio do pomiotu prowadzącego instytucję opieki nad dziećmi.
Według rządu z tego rozwiązania ma skorzystać 108 tys. dzieci. W planach jest także "wprowadzenie rozwiązań umożliwiających integrację różnych źródeł dofinansowania (środki krajowe, środki z Europejskiego Funduszu Społecznego+ oraz Krajowego Planu Odbudowy) na tworzenie i funkcjonowanie miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3".
"Z prognoz Eurostatu wynika, że w ciągu najbliższej dekady populacja Polski zmniejszy się o prawie milion osób, a trend ten będzie się utrzymywał w kolejnych dekadach. Następować będzie stały wzrost liczby osób starszych (19,6 proc. w 2015 r., 21,9 proc. w 2019 r.), przy niewielkim wzroście urodzeń (współczynnik dzietności wzrósł z 1,29 w 2015 r. do 1,419 w 2019 r.). Zmiany demograficzne będą w dalszym ciągu wpływały na wiele dziedzin - finanse, otwiera się w nowym oknie publiczne, rynek pracy i ubezpieczenia społeczne, edukację, system ochrony zdrowia oraz usługi opieki długoterminowej.
Dlatego aktywna polityka rodzinna powinna łagodzić negatywne trendy demograficzne i obejmować szereg działań o charakterze finansowym, instytucjonalnym i prawnym, obejmujących takie obszary jak: zdrowie, opieka nad dzieckiem, system podatkowy, dostęp do mieszkań, możliwość godzenia ról zawodowych i rodzinnych, elastyczność rynku pracy. To również działania promujące wartości rodzinne oraz zdrowie prokreacyjne" - wskazano w założeniach do projektu ustawy. Nowa regulacja - według intencji rządu - ma być również elementem systemu zachęt do posiadania większej liczby dzieci.
Dominika Pietrzyk













