Spis treści:
- "Donald Trump przekroczył swoje uprawnienia"
- USA zarobiły ubiegłym roku ponad 130 mld dolarów na cłach Trumpa
- Cła Donalda Trumpa nie zmniejszyły istotnie deficytu handlowego?
- "Trump przegrywa cła. Wall Street w górę, dolar w dół"
- Donald Trump straszył przed decyzją SN. "Mamy przerąbane!"
- O co chodzi w sporze o cła? Niejasne zapisy zawarte w IEEPA
Eksperci przypominają, że wyrok SN nie oznacza automatycznego zwrotu ceł. Jednak importerzy mogą pozywać amerykańską administrację w sądzie.
Sąd Najwyższy USA uznał w piątek, że prezydent USA Donald Trump nie miał uprawnień do nakładania ceł na podstawie ustawy IEEPA. Ustawa ta, stosowana dotąd głównie do wprowadzania sankcji, stanowiła podstawę prawną większości ceł nałożonych przez Trumpa, w tym 10-procentowych taryf na towary z niemal wszystkich państw świata.
Zobacz również:
"Donald Trump przekroczył swoje uprawnienia"
Sąd stwierdził w wydanym w piątek orzeczeniu, napisanym przez prezesa Johna Robertsa, że prezydent - nakładając cła na podstawie IEEPA (International Emergency Economic Powers Act) - przekroczył swoje uprawnienia.
"Prezydent powołuje się na nadzwyczajne uprawnienia do jednostronnego nakładania ceł o nieograniczonej wysokości, czasie trwania i zakresie" - napisał sędzia Roberts. "W odniesieniu do zakresu, historii i kontekstu konstytucyjnego tego rzekomego uprawnienia, (głowa państwa) musi jasno określić upoważnienie Kongresu do jego wykonania" - podkreślił Sąd Najwyższy, oceniając, że wskazana ustawa nie daje takich jasnych upoważnień.
USA zarobiły ubiegłym roku ponad 130 mld dolarów na cłach Trumpa
Według telewizji MS NOW, w ramach ceł nałożonych na podstawie IEEPA państwo uzyskało w ubiegłym roku 133 mld dolarów. Wśród ceł nałożonych na podstawie IEEPA są 10-procentowe taryfy na niemal wszystkie towary z niemal wszystkich państw świata, wprowadzone w kwietniu 2025 r., a także m.in. karne cła na towary z Chin, Meksyku i Kanady.
Amerykański Departament Handlu opublikował 19 lutego dane dotyczące deficytu handlowego USA. Ten ostatni w grudniu ub. roku dobił do wysokiego poziomu przeszło 70 mld USD, a najbardziej znacząca była skala jego wzrostu w porównaniu z listopadem (w listopadzie przekraczał 53 mld dolarów).
Cła Donalda Trumpa nie zmniejszyły istotnie deficytu handlowego?
W kontekście polityki celnej Donalda Trumpa uwagę zwraca relacja dynamiki eksportu i importu. W ostatnim miesiącu ub.r. amerykański eksport spadł o 1,7 proc., podczas gdy import wzrósł o 3,6 proc.
Dane dot. deficytu handlowego w USA sprowokowały komentarze nieprzychylne polityce celnej obecnej administracji. Ubiegłoroczny deficyt przekraczający 901 mld USD jest niewiele mniejszy od tego z 2024 roku. CNBC zauważyło, że polityka celna Donalda Trumpa nie przynosi spodziewanych rezultatów.
"Trump przegrywa cła. Wall Street w górę, dolar w dół"
"Sędziowie w Sądzie Najwyższym wydali wyrok - prezydent naruszył swoje prerogatywy nakładając cła na bazie ustawy IEEPA. To oznacza, że polityka gospodarcza prezydenta USA, która była oparta o cła (jako narzędzie nacisku) właśnie zaczyna się łamać" - napisał w komentarzu bezpośrednio po ogłoszeniu decyzji Sądu Najwyższego Marek Rogalski, analityk DM BOŚ.
Marek Rogalski zauważył, że Wall Street zareagowała zaskakująco pozytywnie (inwestorzy próbują interpretować brak ceł, jako korzystny impuls dla gospodarki) "Dolar w dół - bez ceł możemy zobaczyć niższą inflację i tym samym FED w II półroczu obniży stopy procentowe" - dodał Marek Rogalski.
Donald Trump straszył przed decyzją SN. "Mamy przerąbane!"
Decyzja Sądu Najwyższego zapadła stosunkiem głosów 6-3 - do trójki liberalnych sędzi dołączyło troje konserwatystów: Roberts, Neil Gorsuch i Amy Coney Barrett.
Konsekwencje orzeczenia nie są dotąd jasne, bo Sąd nie określił, co powinno stać się z pobranymi podatkami. Jak zaznaczył w zdaniu odrębnym sędzia Brett Kavanaugh, decyzja spowoduje z tego powodu wielki "bałagan".
Podobną opinię już wcześniej wygłosił sam Trump. Prezydent oświadczył, że decyzja, przed którą stał Sąd, była jedną z najważniejszych w historii, twierdząc, że USA nie byłyby w stanie rozwikłać powstałego bałaganu i oddać pobranych ceł importerom.
"Jeśli Sąd Najwyższy wyda wyrok przeciwko Stanom Zjednoczonym Ameryki w tej sprawie dotyczącej bezpieczeństwa narodowego, MAMY PRZERĄBANE!" - napisał Trump w grudniu.
Według CNN, która powołuje się na przedstawicieli administracji, Trump dowiedział się o decyzji podczas zamkniętego dla prasy spotkania z gubernatorami stanów i nazwał ją "haniebną". Zapewnił jednak, że Biały Dom ma "plan B". IEEPA nie jest jedyną ustawą dającą prezydentowi możliwość nakładania ceł. Inne drogi - jak przyznawał sam Trump i jego ludzie - są jednak znacznie wolniejsze i dają głowie państwa węższe pole manewru.
O co chodzi w sporze o cła? Niejasne zapisy zawarte w IEEPA
Sprawa, w której orzekł Sąd Najwyższy, obracała się głównie wokół kwestii konstytucyjnego podziału władz i niejasnych sformułowań zawartych w ustawie IEEPA. Konstytucja mówi, że sprawa podatków i ceł leży w gestii Kongresu, zaś polityka zagraniczna w gestii władzy wykonawczej. Ustawa IEEPA, uchwalona przez Kongres w 1974 r., daje prezydentowi szereg uprawnień korzystania z narzędzi gospodarczych w reakcji na nadzwyczajne zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, lecz nie wymienia ceł bezpośrednio. Mówi natomiast o uprawnieniach do regulacji importu i eksportu, zamiast ceł wymieniając licencje i kwoty.
Sędziowie jednak ocenili, że w obliczu niejasnych sformułowań ustawy, Sąd nie może zgodzić się na przyznanie prezydentowi tak potężnych uprawnień, twierdząc, że stanowiłoby to "transformacyjne rozszerzenie" prezydenckich prerogatyw w obszarze ceł.
"Wymowny jest również fakt, że przez pół wieku istnienia IEEPA żaden prezydent nie powołał się na tę ustawę, aby nałożyć jakiekolwiek cła - a tym bardziej cła o takiej skali i zakresie" - zaznaczył sędzia Roberts.
Strona rządowa argumentowała, że cła podlegają pod uprawnienia prezydenta, bo dotyczą polityki zagranicznej. Powoływała się też na przypadek nałożenia 10 proc. ceł przez Richarda Nixona w oparciu o ustawę poprzedzającą IEEPA - TWEA (Ustawa o handlu z wrogami, TWEA).
