Spis treści:
- Krajowy Plan Renowacji Budynków. Stare budynki do remontu?
- Miliony budynków do remontu. Wiadomo, co planuje rząd
- Ekspertka uspokaja: Plan nakłada obowiązki na państwo
- Autorzy projektu o wyzwaniach: Bariery finansowe i administracyjne
Unijna dyrektywa 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia krajowego planu renowacji budynków. Założenia są takie, żeby do 2050 r. zapewnić wysoką efektywność energetyczną i dekarbonizację zasobów budowlanych celem przekształcenia istniejących budynków w budynki bezemisyjne. W dokumencie zamieszczonym na stronie kape.gov.pl podkreślono, że nie jest to jego końcowa wersja.
Krajowy Plan Renowacji Budynków. Stare budynki do remontu?
"Plan jest dokumentem strategicznym, który przedstawi działania mające na celu zapewnienie renowacji krajowych zasobów budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, zarówno publicznych, jak i prywatnych, w celu osiągnięcia w Polsce do 2050 r. wysoce energooszczędnych, bezemisyjnych i zdekarbonizowanych zasobów budowlanych" - czytamy na stronie Krajowej Agencji Poszanowania Energii. Podkreślono, że Krajowy Plan Renowacji Budynków będzie wyznaczał optymalne kierunki renowacji budynków użytkowanych w Polsce. Chodzi przede wszystkim o osiągnięcie ich efektywności energetycznej i niskoemisyjności.
Projekt planu przygotowało konsorcjum w składzie Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A., Narodowej Agencji Poszanowania Energii S.A. oraz Fundacji Instytutu Reform. Co konkretnie wynika z dokumentu? Autorzy zwrócili uwagę na zróżnicowany zasób budynków w Polsce - to ponad 15,2 mln obiektów, w tym m.in. budynki jednorodzinne, wielorodzinne, użyteczności publicznej czy gospodarcze i produkcyjne. Zauważono, że w Polsce jest duża liczba budynków wybudowanych przed 1990 r., które "charakteryzują się niską efektywnością energetyczną". "Znacząca część krajowego zasobu budynków wymaga pilnych działań termomodernizacyjnych" - podkreślają autorzy projektu.
Dodają, że co piąte mieszkanie znajduje się w budynku całkowicie pozbawionym izolacji ścian zewnętrznych. W jeszcze gorszej sytuacji są budynki jednorodzinne - co czwarty z nich jednorodzinny jest nieocieplony.
Miliony budynków do remontu. Wiadomo, co planuje rząd
Konkretne liczby podano m.in. w ambitnym scenariuszu krajowej trajektorii renowacji budynków. "W 2040 r. zostaną wyeliminowane indywidualne źródła ciepła spalające gaz oraz węgiel" - napisali autorzy projektu. W pierwszej kolejności renowacji mają zostać poddane budynki jednorodzinne o najgorszej charakterystyce efektywności energetycznej. I tak np. autorzy Krajowego Planu Renowacji Budynków założyli, że w latach 2025-2050 renowacji zostanie poddanych 4,1 mln budynków jednorodzinnych.
A co z budynkami wielorodzinnymi? Tutaj również renowacja w pierwszej kolejności ma objąć budynki o najgorszej charakterystyce efektywności energetycznej. "Scenariusz zakłada, że sumarycznie renowacji w latach 2025-2050 zostanie poddanych 375 tys. budynków wielorodzinnych" - czytamy na stronie KAPE.
Podobnie wyglądają założenia odnośnie budynków użyteczności publicznej, czyli takich, które są przeznaczone m.in. na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, oświaty czy szkolnictwa wyższego. Renowacji ma zostać poddanych 380 tys. budynków.
A jak będzie to wyglądało na przestrzeni lat? Autorzy projektu zakładają, że w ciągu najbliższych pięciu lat renowacji zostanie poddanych niemal 780 tys. budynków jednorodzinnych oraz około 66 tys. budynków wielorodzinnych. W latach 2025-2030 renowacji ma zostać poddane niemal 78 tys. budynków użyteczności publicznej. W kolejnych pięciu latach liczba ta ma być niemal dwa razy wyższa - 150 tys. Budynków. Scenariusz ambitny zakłada, że w ciągu najbliższych pięciu lat zmodernizowanych ma zostać niemal 922,5 tys. budynków.
Ekspertka uspokaja: Plan nakłada obowiązki na państwo
Co tak naprawdę czeka właścicieli domów, mieszkań i magazynów? "To jest wstępny dokument strategiczny i tak go trzeba traktować" - powiedziała w rozmowie z serwisem Business Insider Anna Kornecka, prezeska Stowarzyszenie ESG Impact Network, była wiceminister rozwoju. Wyjaśniła, że Krajowy Plan Renowacji Budynków nie nakłada obowiązków na właścicieli domów i mieszkań, a na państwo. Autorzy projektu przedstawili dwa scenariusze modernizacji - ambitny i operacyjny.
"Scenariusz ambitny zakłada całkowite odejście od węgla i gazu w ogrzewaniu budynków oraz przejście na zerowe emisje. To pożądany kierunek" - ocenił z kolei Patryk Białas, radny miasta Katowice, członek stowarzyszenie BoMiasto, dyrektor w Parku Naukowo-Technologicznym Euro-Centrum, którego słowa przytacza Business Insider.
Anna Kornecka zwróciła uwagę na to, że w planie nie padło nic na temat kosztów finansowania tych przedsięwzięć. Są jednak plusy. "Rząd rozpoczął prace wcześniej, niż wymagały tego wytyczne - to dobra decyzja, ponieważ daje czas na dopracowanie szczegółów i skoordynowanie działań" - podkreślił Patryk Białas.
Autorzy projektu o wyzwaniach: Bariery finansowe i administracyjne
Autorzy projektu wspomnieli również o barierach oraz niedoskonałościach rynkowych. Do barier administracyjnych zaliczono m.in. skomplikowane procedury administracyjne w zakresie mechanizmów wsparcia finansowego oraz brak doradców energetycznych we wszystkich gminach. Bariery finansowe do m.in. brak długoterminowego, łatwo dostępnego i niskooprocentowanego kredytowania prac termomodernizacyjnych, a także ryzyko wzrostu cen rynkowych niezbędnych urządzeń, materiałów i usług stosowanych w termomodernizacji, co może zniechęcić inwestorów.
Do barier technicznych zaliczono zły stan konstrukcji starych budynków oraz niski poziom wiedzy po stronie wykonawców. Wspomniano też o braku odpowiednio wykwalifikowanej siły roboczej i braku aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.
Napisano również o problemie ubóstwa energetycznego. "Według wyników ankiet wśród właścicieli domów jednorodzinnych i mieszańców budynków wielorodzinnych co czwarty badany wskazuje, że koszty energii i paliw stanowią bardzo poważne obciążenie budżetu gospodarstwa domowego" - podkreślają autorzy projektu. Co wpływa na większą trudność z opłacaniem rachunków na czas? To m.in. niskie dochody, niska efektywność energetyczna budynków mieszkalnych oraz wysokie ceny energii.
"Gdy zostanie opracowana końcowa wersja przedmiotowego dokumentu, to wtedy zostanie złożony wniosek do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w celu uzgodnienia odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko" - czytamy na końcu projektu.
