Reklama

PCC od umowy pożyczki

Na ogół umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych według stawki 2% od kwoty lub wartości pożyczki. Podatnikiem jest wyłącznie pożyczkobiorca. Ustawodawca przewidział jednak sporo wyjątków od tej zasady, zwłaszcza dla członków rodziny, ale także dla innych osób w przypadku drobniejszych sum.

Płaci biorący

Aktualnie obowiązek podatkowy w zakresie PCC od umowy pożyczki ciąży tylko i wyłącznie na pożyczkobiorcy. Jeżeli nie jest on pobierany przez płatnika (notariusza), pożyczkobiorca ma obowiązek złożyć deklarację (na formularzu PCC-3) do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki. Jednocześnie należy obliczyć i wpłacić należny podatek.

Reklama

Konkretne oznaczenie podatnika przez ustawodawcę nie stanowi jednak przeszkody do tego, by strony takiej umowy ustaliły między sobą, że podatek od czynności cywilnoprawnych zapłaci również dający pożyczkę, w całości lub w części. Postanowienie takiej treści będzie jednak skuteczne wyłącznie pomiędzy umawiającymi się osobami i nie wpłynie w żaden sposób na zmianę podmiotu, na którym spoczywa obowiązek podatkowy. Jeżeli więc pożyczkodawca przyjmie na siebie np. cały podatek, lecz nie wpłaci go do urzędu skarbowego w terminie, wówczas odsetki oraz ewentualną odpowiedzialność karną skarbową poniesie i tak pożyczkobiorca. Inna sprawa, że będzie mógł w takim wypadku dochodzić odszkodowania od pożyczkodawcy, który nie dotrzymał słowa.

Warto wiedzieć, że
  • PCC od umowy pożyczki wynosi 2% od kwoty lub wartości pożyczki,
  • obowiązek podatkowy ciąży tylko i wyłącznie na pożyczkobiorcy,
  • pożyczkobiorca ma obowiązek złożyć deklarację (na formularzu PCC-3) do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki; jednocześnie trzeba wpłacić należny podatek,
  • deklaracje PCC-3 dostępne są w każdym urzędzie skarbowym, a także na stronie internetowej www.gofin.pl (zakładki: Druki/Inne podatki).

Zwolnienia dla rodzin

Z podatku zwolnione są m.in. pożyczki zawierane przez osoby należące do I grupy podatkowej (określonej w ustawie o podatku od spadków i darowizn) do wysokości 9.637 zł. Do grupy tej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Zwolnienie to nie jest obwarowane jakimiś szczególnymi warunkami. Nie ma nawet potrzeby zgłaszania takiej pożyczki urzędowi skarbowemu.

Inaczej sprawa wygląda, gdy chodzi o pożyczki pieniężne przekraczające powyższy limit, a które udzielane są w węższym gronie rodzinnym. Chodzi dokładnie o małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Również one mogą korzystać ze zwolnienia z PCC, tyle że pod dwoma dodatkowymi warunkami. Niezbędne jest bowiem złożenie deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności. Drugi warunek sprowadza się do udokumentowania faktu otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy albo prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Takiego potwierdzenia nie trzeba załączać do formularza PCC-3 (choć można) - wystarczy sama możliwość wykazania organowi podatkowemu tego, że określona kwota pieniędzy została wpłacona na konto pożyczkobiorcy lub trafiła do niego przekazem pocztowym.

Niedopełnienie któregoś z tych dwóch wymogów skutkuje utratą zwolnienia pożyczki z podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie przekraczającym kwotę 9.637 zł.

Kiedy grozi 20 proc.?

Unikanie płacenia podatku od umowy pożyczki i późniejsze powołanie się na fakt jej zawarcia dopiero w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego nie popłaca. Stawka PCC od takiej umowy wynosi wówczas aż 20% (dotyczy pożyczek zawieranych od 1 stycznia 2007 r.).

Na taką stawkę narażają się także ci pożyczkobiorcy, którzy otrzymawszy od członka najbliższej rodziny pożyczkę pieniężną w kwocie przekraczającej 9.637 zł, nie spełnią warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy (albo prowadzony przez SKOK) czy przekazem pocztowym, a następnie w toku np. kontroli podatkowej powołają się na tego rodzaju przysporzenie.

Zwolnienie do 5 tys. zł

Pożyczki od obcych lub od dalszych członków rodziny korzystają ze zwolnienia tylko do kwoty 5 tys. zł. Limit ten dotyczy jednego pożyczkodawcy w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r. W przypadku pożyczek od większej liczby pożyczkodawców, zwolnieniem objęte są pożyczki do kwoty 25 tys. zł w tym samym okresie.

Inne zwolnienia

Zwolnione z PCC są ponadto pożyczki udzielane:

  • przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej,
  • z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
  • przez przedsiębiorców niemających na terytorium Polski siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek

Podstawa prawna: ustawa dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649).

autor: Tomasz Konieczny
Gazeta Podatkowa Nr 677 z dnia 2010-07-05

GOFIN podpowiada

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »