GUS - kopalnia wiedzy
Główny Urząd Statystyczny zamieszcza na swojej stronie internetowej wiele pożytecznych informacji, które możemy wykorzystać podczas negocjacji płacowych. Ograniczenie się jedynie do odczytania miesięcznego komunikatu o przeciętnym wynagrodzeniu może być jednak zgubne. Ta jedna liczba zawiera informacje o ponad 5,5 mln pracowników, których wynagrodzenia brane są pod uwagę przy obliczaniu wskaźnika. Jest ona zatem zbyt ogólna.
Poszukiwania adekwatnej stawki warto rozpocząć od publikacji Głównego Urzędu Statystycznego. Wydawany co dwa lata dokument "Struktura wynagrodzeń według zawodów" zawiera informacje na temat miesięcznych wynagrodzeń brutto w wielu podziałach. Znajdziemy w nim m.in. informacje o wynagrodzeniach ze względu na wiek, staż pracy, płeć, wielkość przedsiębiorstwa. Dodatkowo poznamy podział wynagrodzenia całkowitego na jego składniki: wynagrodzenie zasadnicze (podstawa), premie, nagrody, dodatki i inne elementy. Niestety dokładność danych wymaga staranności i czasu w ich zbieraniu. W ciągu dwóch lat sytuacja gospodarcza może ulec zmianie, co przekłada się na wynagrodzenia.
Aktualne informacje o wynagrodzeniach
Będąc na rozmowie kwalifikacyjnej warto znać bieżące dane na temat wynagrodzeń. Jak do nich dotrzeć, gdy publikacja GUS już się zdezaktualizowała? Najprościej jest poszukać w Internecie danych o zarobkach na interesującym nas stanowisku. Wiele stron umożliwia bezpłatny wgląd do podstawowych danych o zarobkach. Przykładem może być narzędzie "Moja Płaca" na portalu wynagrodzenia.pl.
Szczegółowe informacje o wynagrodzeniach można znaleźć w raportach płacowych opracowywanych przez prywatne firmy. Bazują one na informacjach udostępnianych przez pracodawców, są zatem bardzo wiarygodne (czytelnik otrzymuje listę uczestników). Problematyczna może być jednak cena raportu, która często okazuje się zbyt wysoka dla przeciętnego uczestnika rynku pracy.
Oblicz swoją płacę netto. Sprawdź, ile trafia do ZUS, NFZ i US
Innego rodzaju badania oparte są na dobrowolnym wypełnieniu stosownej ankiety na stronie internetowej. Mając pracę, warto zatem podzielić się anonimowo informacjami na temat swojego wynagrodzenia. Może to pomóc osobom szukającym zatrudnienia, ale także nam, gdy będziemy zmieniać pracodawcę. Każde wypełnienie ankiety przybliża nas do pełniejszego poznania informacji na temat wynagrodzeń w Polsce. Jednym z przykładów jest Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzane przez firmę Sedlak & Sedlak. Dla osób które wypełnią kwestionariusz portal wynagrodzenia.pl przygotował bezpłatny dostęp pełnego raportu w narzędziu "Moja Płaca". Raport zawiera dane o zróżnicowaniu wynagrodzeń w zależności od takich parametrów, jak staż pracy, wykształcenie, czy miejsce pracy. Zainteresowanie użytkowników mogą również wzbudzić informacje na temat wielkości premii i rodzajów benefitów przyznawanych pracownikom.
Absolwent i doświadczony specjalista
Załóżmy, że wiemy jakie są średnie zarobki na wybranym stanowisku. Czy to wystarczy? Niestety nie. Nawet najwybitniejszy absolwent szkoły wyższej nie otrzyma wynagrodzenia w wysokości zbliżonej do osoby z 20 letnim stażem na tym samym stanowisku. Podobnie mieszkaniec Warszawy otrzyma prawdopodobnie więcej, niż osoba w Polsce wschodniej. Trzeba zatem znaleźć wynagrodzenie, które możliwie najlepiej będzie odpowiadało naszemu profilowi pod względem: wieku, stażu, miejsca zamieszkania, wielkości przedsiębiorstwa, pochodzenia kapitału pracodawcy (krajowy, zagraniczny), miejsca zamieszkania, czy wykształcenia. Pomocne okazują się także wyceny kompetencji w postaci znajomości konkretnych języków obcych, czy umiejętności posługiwania się specjalistycznymi programami komputerowymi.
Brutto czy netto?
Jeżeli poznamy już wynagrodzenie rynkowe zbliżone do naszych kompetencji, można zadać sobie pytanie typu: 4 000 zł brutto, a ile to będzie "na rękę"? Wystarczy znaleźć w Internecie kalkulator wynagrodzeń, który przeliczy wielkości brutto na netto. Trzeba jednak zwracać uwagę, czy aplikacja z której korzystamy bazuje na aktualnych kwotach wolnych od podatku i stawkach podatkowych. Przykładowy kalkulator można znaleźć po tym linkiem.
Kto pyta, nie błądzi
Warto także zasięgnąć opinii wśród znajomych o podobnym wykształceniu, doświadczeniu i kwalifikacjach. Koleżanka ze studiów pracująca na stanowisku, które nas interesuje jest nieocenionym źródłem informacji na temat wynagrodzenia w konkretnej firmie. Nie zaszkodzi również przejrzeć fora internetowe. Ich użytkownicy dzielą się ze sobą wiedzą na temat wynagrodzeń na różnych stanowiskach u określonych pracodawców. Oczywiście do wpisów o wynagrodzeniach trzeba podchodzić ostrożnie. Jeśli znacznie odbiegają one od kwot z publikacji GUS, lub tych zawartych w raportach płacowych, nie warto brać ich pod uwagę.
Zwróć uwagę na kondycję firmy
Określając wartość na rynku pracy trzeba zwracać uwagę na kondycję finansową firmy, do której aplikujemy. Przedsiębiorstwo balansujące na granicy wypłacalności nie zaoferuje nam wynagrodzenia rynkowego, bo samo musi ciąć koszty. Jednocześnie lepiej nie sugerować się katastroficznymi prognozami na temat ogólnej sytuacji gospodarczej w kraju i na świecie. Niższa dynamika PKB nie musi bowiem oznaczać, że pozycja konkretnej osoby na rynku pracy ulega pogorszeniu. Warto być ekspertem w swojej dziedzinie i szukać dla siebie niszy.
Łukasz Pokrywka, Sedlak & Sedlak
