Spis treści:
- Co zakładają emerytury stażowe?
- Kiedy wejdą w życie emerytury stażowe? Tu utknęły projekty
- Wyzwania i kontrowersje
Co zakładają emerytury stażowe?
Idea emerytur stażowych opiera się na założeniu, że wiek nie powinien być jedynym kryterium zakończenia pracy zawodowej. Liczyć ma się przede wszystkim długość aktywności zawodowej i liczba odprowadzanych składek. W Sejmie leżą aktualnie dwa projekty w tej sprawie: jeden złożony przez Lewicę, a drugi, obywatelski, przez NSZZ Solidarność.
Projekty przewidują możliwość przejścia na świadczenie po 35 latach pracy dla kobiet i 40 latach dla mężczyzn. Osiągnięcie wieku emerytalnego nie miałoby tu znaczenia. Ważnym warunkiem ma być jednak wysokość zgromadzonych składek. Emerytura stażowa nie może być niższa od świadczenia minimalnego (1 878,91 zł brutto) i taką jej kwotę miesięczną muszą zapewnić zgromadzone składki. Ma to zapobiec sytuacjom, w których wieloletni pracownik otrzymywałby świadczenie niepozwalające na utrzymanie. Oba projekty dotyczą osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku. Projekt Lewicy zakłada dodatkowo, że emeryci stażowi mieliby przekazać środki zgromadzone w OFE na rzecz budżetu państwa.
Kiedy wejdą w życie emerytury stażowe? Tu utknęły projekty
NFZZ Solidarność swój projekt dotyczący emerytur stażowych złożył w Sejmie kilka lat temu, Lewica zrobiła to w 2024 roku. Oba przeszły pierwsze czytanie w lutym 2024 roku i trafiły do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Komisja miała przygotować sprawozdanie do końca lipca 2025 roku, jednak termin ten został przedłużony aż do końca października. Oznacza to, że temat wróci pod obrady Sejmu dopiero późną jesienią i dopiero wtedy będzie można mówić o kolejnych etapach prac.
Prace w komisji opóźniają się również dlatego, że wciąż brakuje pełnego stanowiska rządu w tej sprawie. Resort finansów musi określić skutki budżetowe wprowadzenia nowych rozwiązań. Nawet jeśli ustawa zostałaby przyjęta jeszcze w 2025 roku, jej wejście w życie wymagałoby czasu. ZUS potrzebowałby co najmniej kilkunastu miesięcy na dostosowanie systemów i procedur. Oznacza to, że pierwszy realny termin wejścia w życie emerytur stażowych to koniec roku 2026. Może się to jednak przesunąć na czas jeszcze późniejszy.
Zobacz również:
Wyzwania i kontrowersje
Najwięcej dyskusji budzą koszty i kryteria dostępu do emerytur stażowych. Z jednej strony emerytury stażowe mają być formą docenienia ludzi, którzy przepracowali w Polsce całe życie. Liczą na nie szczególnie osoby ciężko pracujące fizycznie. Późny wiek praktycznie uniemożliwia im wykonywanie zawodu.
Jest jednak druga strona medalu, chodzi oczywiście o obciążenie finansów publicznych. System ZUS już teraz jest niewydolny, a sytuacja ta będzie się jeszcze pogarszać w związku z sytuacją demograficzną. Dlatego pojawiają się pomysły, aby świadczenie było dostępne tylko dla osób, które nie tylko spełniają kryterium stażu, ale też zgromadziły odpowiedni kapitał składkowy.
Źródło: sejm.gov.pl
