Spis treści:
- Zasady dziedziczenia ustawowego
- Kto dziedziczy, gdy spadkobierca umiera?
- Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego?
Zasady dziedziczenia ustawowego
Dziedziczenie ustawowe to tryb dziedziczenia majątku osoby zmarłej, który ma zastosowanie w momencie, gdy spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu lub gdy nie obejmuje on całości spadku. Dziedziczenie ustawowe ma zastosowanie także, gdy osoby wskazane w testamencie nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami. W takim przypadku o tym, kto dziedziczy i w jakiej kolejności, decydują przepisy Kodeksu cywilnego.
W dziedziczeniu ustawowym pierwszeństwo mają najbliżsi zmarłego: w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek spadkodawcy, w równych częściach, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 całości spadku. Jeżeli spadkodawca nie miał żadnej rodziny, czyli nie pozostawił po sobie małżonka, dzieci, rodziców, rodzeństwa, ich zstępnych (np. siostrzeńców, bratanic), ani dziadków i ich dzieci, to zgodnie z art. 935 § 3 Kodeksu cywilnego spadek nie przechodzi na dalszych, bardzo odległych krewnych.
Kto dziedziczy, gdy spadkobierca umiera?
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami Kodeksu cywilnego, jeżeli spadkobierca zmarł po otwarciu spadku (czyli po śmierci pierwotnego spadkodawcy), ale przed przyjęciem lub odrzuceniem spadku, jego prawa i obowiązki dotyczące spadku przechodzą na jego spadkobierców (tzw. transmisja praw do spadku). Oznacza to, że udział w spadku staje się częścią masy spadkowej zmarłego spadkobiercy i podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych.
W sytuacji gdy nie ma już żadnych osób uprawnionych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Natomiast jeżeli nie da się tego ustalić lub spadkodawca mieszkał za granicą, spadek przechodzi na Skarb Państwa.
Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego?
Kolejność dziedziczenia ustawowego w Polsce regulują art. 931-940 Kodeksu cywilnego. Według obowiązujących przepisów dziedziczenie wygląda następująco:
- Dzieci i małżonek spadkodawcy - dziedziczą w częściach równych. Jeżeli któreś z dzieci nie żyje, jego udział przypada jego dzieciom (wnukom spadkodawcy).
- Małżonek i rodzice spadkodawcy - jeżeli zmarły nie miał dzieci, spadek dziedziczą małżonek i rodzice. Udział małżonka wynosi połowę spadku. Jeżeli nie ma małżonka, cały spadek przypada rodzicom.
- Małżonek i rodzeństwo spadkodawcy oraz ich zstępni - jeśli nie żyją rodzice, ich udziały przypadają rodzeństwu spadkodawcy, a jeśli rodzeństwo nie żyje - ich dzieciom (siostrzeńcom, bratanicom).
- Dziadkowie spadkodawcy - w przypadku braku małżonka, zstępnych, rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, spadek przypada dziadkom spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli dziadek lub babcia nie żyje, ich udział przypada ich dzieciom (wujom, ciotkom spadkodawcy) i ich dzieciom (rodzeństwu ciotecznemu lub stryjecznemu spadkodawcy).
- Pasierbowie - jeżeli nie ma już dziadków ani ich zstępnych, spadek dziedziczą pasierbowie spadkodawcy (dzieci małżonka, których rodzice nie żyją).
- Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa - jeżeli brak jest wszystkich powyższych spadkobierców, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeśli nie można jej ustalić lub zmarły mieszkał za granicą - Skarbowi Państwa.
Należy podkreślić, że udział spadkowy małżonka wynosi połowę spadku, gdy dziedziczy on w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy. Natomiast cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy w sytuacji braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych.
Przeczytaj także:
Mąż miał wypadek, żonie należy się odszkodowanie. Powód może zaskoczyć
Dziedziczona nieruchomość bez tego nie może być sprzedana. Potrzebny sąd
Paszport potrzebny nawet w Europie. Niektórzy zapłacą kilkaset złotych. Różnice są ogromne
