Problematyczne "małpki". Małe buteleczki w systemie kaucyjnym?
Jak informuje Polska Agencja Prasowa, jednorazowe butelki szklane - w tym tzw. "małpki" - powinny zostać objęte systemem kaucyjnym z kilku powodów. Prezes PolKa-Polska Kaucja, Magdalena Markiewicz, podkreśliła, że takie opakowania są odpadem, a nie własnością producenta jak szkło zwrotne. Dodała też, że należą do najbardziej problematycznych śmieci, ponieważ zanieczyszczają środowisko i mogą przyczyniać się do pożarów.
Kaucja jako narzędzie ograniczania dostępności alkoholu
Zdaniem Markiewicz włączenie małych butelek do systemu mogłoby również ograniczyć dostępność alkoholu. Wskazała, że jeśli kaucja stanowiłaby zauważalną część ceny napoju, miałoby to uzasadnienie społeczne.
"Małpki" w systemie kaucyjnym. Wyzwania logistyczne i koszty wdrożenia
Szefowa operatora zwróciła uwagę, że rozszerzenie systemu o szkło jednorazowe byłoby skomplikowane organizacyjnie. Opakowania szklane są cięższe niż plastik i aluminium, wymagają przechowywania w kontenerach zamiast w workach oraz specjalistycznego transportu, np. ciężarówkami z windą. Problemem są także kwestie bezpieczeństwa pracy przy zbiórce - informuje PAP. Markiewicz zaznaczyła, że przed ewentualnym włączeniem takich opakowań konieczne byłoby sprawdzenie zdolności recyklerów do przetwarzania dodatkowych ilości szkła. Jej zdaniem potrzebne są szerokie konsultacje z różnymi uczestnikami rynku.
Czy tetrapaki i opakowania po mleku powinny mieć kaucję
Prezes PolKi oceniła, że objęcie systemem opakowań wielomateriałowych, takich jak tetrapaki, jest rozwiązaniem wartym rozważenia. Podkreśliła, że w niektórych krajach, np. w Chorwacji, funkcjonują one już w systemach kaucyjnych.
Przeczytaj: Butelki po wodzie i nabiale. Czy podlegają kaucji zwrotnej?
Alternatywne systemy i problem standaryzacji butelek
Pozytywnie oceniła również nowelizację ustawy pozwalającą na działanie równoległych systemów kaucyjnych do 2028 r. Zwróciła uwagę, że obecnie producenci używają wielu typów butelek i skrzynek, co utrudnia logistykę - zwłaszcza mniejszym sklepom, które nie mają wystarczającej przestrzeni magazynowej. Jak powiedziała w rozmowie z PAP, według niej włączenie butelek wielorazowych do ogólnokrajowego systemu powinno być poprzedzone ich standaryzacją.
Zobacz również:
Własność butelek i koszty dla producentów
Markiewicz podkreśliła w rozmowie z PAP, że butelki wielorazowe są majątkiem producentów i stanowią istotną pozycję w ich bilansach - od kilku do nawet kilkuset milionów złotych. Dlatego nagłe narzucenie jednego standardu byłoby dla nich niekorzystne. Dodała, że prywatne systemy zbiórki osiągają często ponad 90-proc. skuteczność.
Stanowisko resortu klimatu i możliwe zmiany w systemie
Jak przypomniała PAP, wiceszefowa Anita Sowińska z Ministerstwa Klimatu i Środowiska zapowiedziała analizę funkcjonowania systemu kaucyjnego do ok. czerwca. Dopiero po niej zapadnie decyzja o ewentualnym rozszerzeniu - m.in. o "małpki" i inne rodzaje opakowań.
Skala sprzedaży "małpek" w Polsce
Eksperci szacują, że w Polsce sprzedaje się nawet około trzech milionów małych butelek alkoholu dziennie, co pokazuje skalę potencjalnego wpływu zmian.
Jak działa system kaucyjny w Polsce?
Obowiązujący od października 2025 r. system obejmuje plastikowe butelki do 3 l i puszki do 1 l z kaucją 50 gr oraz szklane butelki wielorazowe do 1,5 l z kaucją 1 zł. Opakowania oznaczone symbolem kaucji można zwrócić bez paragonu, o ile nie są zgniecione. Celem systemu jest zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki i osiągnięcie unijnych wymogów recyklingu - 77 proc. do 2028 r. i 90 proc. od 2029 r.
