Na początku października w Polsce wprowadzono system kaucyjny, co oznacza, że do napojów w butelkach plastikowych (do 3 l), metalowych puszkach (do 1 l) i szklanych butelkach wielorazowego użytku (do 1,5 l) ma być doliczana kaucja, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. Kaucja wynosi 50 groszy w przypadku butelek plastikowych i puszek, a 1 zł w przypadku wielorazowych butelek szklanych. O tym, czy dane opakowanie jest objęte kaucją, informuje znak kaucyjny nadrukowany na etykiecie lub puszce. To dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem "kaucja" i z jej kwotą.
Do końca 2025 r. obowiązywał trzymiesięczny okres przejściowy, który miał pozwolić producentom i sklepom sprzedać napoje w opakowaniach sprzed wprowadzenia systemu kaucji i zastąpić je nowymi, kaucyjnymi.
Przepisy dają producentom napojów możliwość zdecydowania, że nie przystąpią do systemu kaucyjnego, godząc się na płacenie tzw. opłaty produktowej, czyli de facto kary za niezrealizowanie minimalnych poziomów selektywnej zbiórki.
System kaucyjny. Producenci znaleźli sposób na omijanie przepisów. Zmieniają opakowania napojów z butelek na kartony
Choć klienci z tygodnia na tydzień coraz lepiej oswajają się z nowymi przepisami i uczą się, które opakowania podlegają zwrotowi oraz gdzie można je oddać, producenci znaleźli już sposoby na obchodzenie regulacji obowiązujących od ponad trzech miesięcy.
Zobacz również:
"Portal Spożywczy" podał, że niektórzy producenci zmieniają opakowania napojów z butelek na kartony. Taka partia wylądowała np. w sieci drogerii Rossmann. "Nowe produkty są w kartonach, wprowadzili je dwaj producenci: Grupa Maspex oraz Oshee" - czytamy w publikacji.
Serwis relacjonuje, że w przypadku Maspex zmiana dotyczy trzech marek: dr Witt Protein i Vitamin Water o pojemności 500 ml, Kubuś Waterrr o pojemności 500 ml oraz Tymbark Vital o pojemności 500 ml. Z kolei Oshee w kartonie sprzedaje produkt Oshee Vitamin Water o pojemności 750 ml.
Daniel Karaś z Grupy Maspex odpowiedział "PS", że "nowa propozycja asortymentowa jest odpowiedzią na zainteresowanie rynku taką formą produktu". "Opakowania kartonowe są obecne w naszym portfolio, stąd rozszerzenie oferty" - dodał. Z kolei rzeczniczka prasowa Rossmanna, Agata Nowakowska odpowiedziała: "Mogę potwierdzić, że nadal mamy w ofercie napoje 'impulsowe' w opakowaniach nieobjętych systemem kaucyjnym". Tymczasem Oshee nie udzieliło komentarza w tej sprawie.
Decyzja o wprowadzeniu nowych opakowań może mieć związek z wcześniejszym stanowiskiem Rossmanna, który nie przystąpił do systemu kaucyjnego, argumentując, że nie jest on dostosowany do formatu drogerii. Sieć wskazywała, że napoje są w jej sklepach kategorią niszową, a konieczność zbierania opakowań i zwrotu kaucji przy kasach byłyby nieadekwatne do skali sprzedaży, dlatego zdecydowała się wycofać je z oferty.
Polacy gotowi na system kaucyjny, sklepy - nie
Kilka dni temu "Rzeczpospolita" informowała, że po trzech miesiącach okresu przejściowego system kaucyjny za butelki i puszki miał obowiązywać już w pełni. Jednak w niektórych sklepach nadal wystawiane są kartony zamiast automatów.
W opinii gazety, Polacy są gotowi na kaucje, sklepy i producenci niekoniecznie. Od stycznia system miał obowiązywać już w pełni, ale z perspektywy konsumentów niewiele się zmieniło.
Wdrażanie systemu kaucyjnego w Polsce - jak mogliśmy przeczytać - od początku idzie opornie. Przesuwano jego wejście w życie, a trzymiesięczny okres przejściowy zaś oznaczał, że de facto opakowań z kaucją nie było prawie nigdzie.
Po dwóch tygodniach od startu systemu kaucyjnego skorzystało z niego jedynie 12,1 proc. Polaków. Niektóre sieci nie zdążyły z automatami do zbiórki opakowań. Jak wynika z badania UCE Research oraz Shopfully, największy odsetek osób, które nie skorzystały dotąd z systemu kaucyjnego, jest w średnich i dużych miastach. "To zaskakujące, mogłoby się wydawać, że to właśnie mieszkańcy dużych miast będą szybciej adaptować nowości ekologiczne" - mówił cytowany przez "Rz" Robert Biegaj z Shopfully.
Pod koniec grudnia resort środowiska podał dane, z których wynika, że w listopadzie 2025 r. do obrotu trafiło 60 mln opakowań ze znakiem kaucji. Jednak od października do listopada 2025 wypłacono klientom kaucję za 500 tys. opakowań.
