Wypiekanie ciast w kształcie rogów wywodzi się z dawnych, przedchrześcijańskich obrzędów jesiennych. Zwyczaj ten miał potem zostać przejęty przez Kościół Katolicki. Duchowieństwo, zamiast walczyć z obrzędami, które były ważne dla pogan, często dorabiało do nich własne interpretacje. Dzięki temu łatwiej im było pozyskać wiernych.
Rogale na św. Marcina. Skąd taka tradycja?
Rogale Kościół połączył z postacią św. Marcina, a dokładnie podkową, którą miał zgubić jego koń. Wypiek ten ma symbolizować dobroczynność. "Historia świętomarcińskiego rogala jest zawiła jak ciasto, z którego jest zrobiony. Pojawia się w niej niemal tyle wątków, ile bakalii w jego nadzieniu" - zauważył w 2016 roku w rozmowie z PAP Wojciech Mania z Poznańskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej.
W Poznaniu rogalami w 11 listopada, kiedy to obchodzimy dzień św. Marcina, zajadają się od co najmniej 1860 roku. Potwierdza to reklama wypieku z "Dziennika Polskiego" z tego właśnie roku.
Z czego są rogale świętomarcińskie?
Rogale świętomarcińskie wyrabia się z ciasta półfrancuskiego. Wnętrze wypełnia masa z białego maku, bakalii, orzechów, rodzynek i kandyzowanych owoców, często z dodatkiem biszkoptów i aromatu migdałowego. Gotowy wypiek jest lukrowany i posypywany rozdrobnionymi orzechami.
Współcześnie rogale świętomarcińskie można kupić nie tylko w Poznaniu, ale także w innych regionach Polski. Przy czym te oryginalne muszą mieć certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego. Poznańskie wypieki są bowiem w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej.
Ceny rogali świętomarcińskich w 2025 roku: Lidl, Aldi i Biedronka
Takie certyfikowane rogale mają w swojej ofercie dyskonty. Lidl sprzedawał je do 5 listopada w cenie 7,49 zł/szt. Tyle samo rogale kosztowały w sklepach sieci w 2024 roku. W promocji rogale można było kupić za 3,99 zł (cena za sztukę przy zakupie trzech).
W dyskontach Aldi rogale świętomarcińskie można kupić do 15 listopada. Te z certyfikatem kosztują 8,99 zł i są w dostępne w 20 sklepach sieci. Rogale bez certyfikatu są w cenie 7,49 zł za sztukę i można je dostać we wszystkich dyskontach. Jeśli kupi się dwie sztuki, wówczas cena za jednego wyniesie 6,49 zł. W ubiegłym roku rogale świętomarcińskie kosztowały w Aldim 7,49 zł.
W Biedronce - podobnie jak w Lidlu - rogale były w ofercie do 5 listopada. Ceny były takie same jak w dyskontach konkurencyjnej sieci - 7,49 zł w cenie regularnej oraz 3,99 zł w promocji (cena za sztukę przy zakupie trzech). W 2024 roku Biedronka sprzedawała rogale za 6,89 zł/1 szt., ale wtedy ważyły nieco mniej - 185 g. W tym roku waga wypieków wynosiła 200 g.
Ceny rogali świętomarcińskich w kawiarniach i cukierniach
Rogale można zamówić też w cukierniach online. Nie jest to jednak tanie. W jednej cukierni za cztery rogale trzeba zapłacić 83 zł. Waga jednego wynosi 170 g. Inna cukiernia sprzedaje certyfikowane rogale za 140 zł/10 szt. na Allegro. Minimalna waga jednego wynosi 150 g.
Przejrzeliśmy też oferty stacjonarnych cukierni i kawiarni, żeby zorientować się w cenach. W tym roku takie punkty sprzedają rogale świętomarcińskie za średnio 17-24 zł za sztukę.
