W skrócie
- Zadłużenie seniorów w Polsce osiągnęło rekordowy poziom 12,2 mld zł, mimo że ogólna liczba osób zadłużonych w tej grupie wiekowej spada.
- Największe obciążenia finansowe dotykają seniorów z Mazowsza, gdzie przeciętne zadłużenie sięga niemal 56 tys. zł.
- Większość zadłużeń stanowią zarówno zobowiązania kredytowe, jak i zaległości wynikające z codziennych opłat, przy czym coraz większą część długu skupiają nieliczni, najbardziej zadłużeni seniorzy.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy BIK wynika, że długi obciążają prawie 356 tysięcy osób w wieku 65 plus. Z kolei średnia wartość zaległego zobowiązania na jednego seniora wynosi 34 209 zł.
Alarmująca jest jednak dynamika zmian - podkreśla BIG InfoMonitor. Liczba zadłużonych seniorów spadła (z 377 697 w III kwartale 2024 r.), ale mimo to całkowita kwota długu poszła w górę o ponad 152 mln zł. "To sugeruje, że tam, gdzie problem już występuje, następuje jego pogłębienie" - wskazują autorzy raportu.
- Wzrost kosztów życia, nadal wysoki poziom oprocentowania kredytów i pożyczek oraz inflacja to czynniki, które szczególnie dotykają osoby w wieku 65 plus, dla których głównym źródłem utrzymania są przeważnie stałe świadczenia emerytalne - komentuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor. - Spadek liczby osób posiadających przeterminowane zadłużenia nie oznacza jednak poprawy sytuacji. Przeciwnie - większa część całkowitego opóźnionego zadłużenia, które zwiększyło się rok do roku, może koncentrować się na mniejszej grupie niesolidnych dłużników, co sygnalizuje pogłębianie się spirali zadłużenia w tej wrażliwej społecznie grupie - dodaje.
Zadłużenie seniorów rekordowe. Te wydatki uderzają najmocniej
Główna część długu to zobowiązania kredytowe, ale zaległości pozakredytowe, związane w większości przypadków z bieżącymi opłatami, to wciąż ich znaczna część. "W obu przypadkach zaskakuje duży udział małych kwot. Aż 69,7 proc. długu pozakredytowego i 63,3 proc. kredytowego to zaległości nieprzekraczające 5000 zł" - wylicza BIG InfoMonitor.
Na długi seniorów składają się także nieuregulowane w terminie czynsze, opłaty sądowe, mandaty za jazdę bez biletu czy rachunki za telefon, a także alimenty.
Wysokie czynsze i media uderzają w seniorów. Zadłużenie różne w zależności od regionu
Najbardziej zadłużeni są seniorzy z województwa mazowieckiego - wskazuje BIG InfoMonitor. To właśnie tam notowana jest najwyższa łączna kwota zaległego zobowiązania na osobę, wynosząca 55,7 tys. zł. Kwota jest efektem zarówno największej skali długu (blisko 2,7 mld zł), jak i skoncentrowania największych pojedynczych obciążeń w tym regionie.
Zaraz po Mazowszu najwyższe średnie zadłużenie mają seniorzy z Zachodniopomorskiego, gdzie przeciętna zaległość sięga 41,8 tys. zł. Kolejne miejsca zajmują Lubelskie (36,4 tys. zł) oraz Łódzkie (33,7 tys. zł). Wysokie obciążenia odnotowano też w Pomorskiem (33,4 tys. zł) i Małopolsce (31,5 tys. zł).
Dla porównania, seniorzy na Opolszczyźnie mają średni dług łączny na poziomie 26 435 zł, a seniorzy ze Świętokrzyskiego - 25 191 zł.
- Wyższe średnie zadłużenie w Mazowieckiem jest nie tylko efektem wyższych pensji i potencjału kredytowego w przeszłości, ale również wyższych kosztów podstawowych, takich jak czynsze i media, które gwałtownie uderzają w portfele emerytów w dużych aglomeracjach - uważa Paweł Szarkowski. Tak znaczące dysproporcje regionalne - w ocenie prezesa BIG InfoMonitor - to także skutek nierównomiernego dostępu do edukacji finansowej oraz różnic w strukturze dochodów i kosztów życia.
Raport pokazał także ekstremalny przypadek zadłużenia. Najwyższe pojedyncze zobowiązanie w skali całego kraju obciąża seniora z województwa lubelskiego, wynosząc 96 965 289 zł.
Jeżeli popatrzymy na płcie, to kłopoty finansowe dotykają w zasadzie w równym stopniu obie płcie, choć z delikatną przewagą mężczyzn - wynika z raportu. Zadłużonych jest prawie 184 tysiące panów (52 proc.) i ponad 172 tysiące pań (48 proc.) w wieku 65 plus.
