- Pieniądze zniszczone można, a nawet należy wymienić, ponieważ tracą one ważność.
- Płacenie zniszczonymi banknotami i pogiętymi monetami może nie przejść, ponieważ kasjer ma prawo odmówić przyjęcia takich pieniędzy.
- Wymiany dokonać możemy w każdym banku w Polsce. Jednak są wyjątki, gdy nie otrzymamy równowartości zniszczonych pieniędzy, a możemy nawet zostać z niczym.
Pieniądze zniszczone, wyraźnie mocno zużyte, poszarpane czy podzielone na kilka części - każdy z nas widział choć raz w życiu wyraźnie mocno spracowany banknot w obiegu. Gorzej, gdy taki widzieliśmy u siebie w portfelu. Przy kasie możemy usłyszeć odmowę przyjęcia takiego banknotu. Co wtedy? Odwołać się od decyzji nie możemy. Zdecydowanie lepiej zawczasu wymienić zniszczone pieniądze, bo te po prostu tracą ważność.
Zobacz również:
Zniszczone pieniądze nie do zapłaty. Banknoty i monety nie zawsze są ważne
Uszkodzone pieniądze, jak porwany banknot czy wyszczerbiona moneta w teorii są ważnym środkiem płatniczym. To jednak teoria, bo praktyka jest taka, że uznanie ważności zniszczonych pieniędzy zależy tylko od kasjera. Jeśli ten nie zgodzi się przyjąć pieniędzy, możemy spróbować w innym sklepie, ale gwarancji nigdy nie mamy.
Warto więc zniszczony banknot czy monetę wymienić, gdy ich wygląd daleko odbiega od normy. Trzeba też umieć ocenić, jak bardzo zniszczony jest banknot - czym innym są bowiem nieszkodliwe bazgroły gdzieś na krawędzi banknotu czy zadrapania na monecie, a czym innym rozdarcie i wygięcie płaszczyzny monety. Musimy jednak pamiętać, że nawet stosunkowo małe zniszczenia mogą dyskwalifikować nas na zakupach w sklepie.
Gdzie wymienić pieniądze?
Zużyte i uszkodzone banknoty oraz monety, można wymienić. Dokonać tego można w dowolnym banku w Polsce lub w oddziale terenowym Narodowego Banku Polskiego. W przypadku, gdy uszkodzenie nie jest znaczne, wymiana zwykle odbywa się od ręki.
Możemy jednak usłyszeć odmowę, gdy chcemy wymienić bardzo zniszczone pieniądze. Takie egzemplarze przyjmowane są na podstawie wniosku i przesyłane do wymiany do NBP. Do wypełnienia wniosku potrzeba podać podstawowe dane personalne oraz kontaktowe. Później powinniśmy otrzymać decyzję Narodowego Banku Polskiego w sprawie wymiany uszkodzonych pieniędzy.
Nie zawsze dostaniesz pełną wartość zniszczonych pieniędzy. Bank może wypłacić tylko część
Uszkodzone pieniądze nie zawsze da się odzyskać w 100 proc. ich pierwotnej wartości. Jeśli posiadamy tylko część banknotu czy monety, otrzymamy jedynie 50 proc. wartości pieniądza, a czasami nie otrzymamy nic i zmiana nie dojdzie do skutku.
Otrzymamy 100 proc. wartości uszkodzonych pieniędzy w wypadku gdy:
- zachowało się ponad 75 proc. powierzchni banknotu w jednym fragmencie,
- banknot został przerwany na kilka części (maksymalnie 9), które w sumie stanowią całość uszkodzonego banknotu,
- moneta jest w jednym kawałku lub w dwóch częściach - rdzeniu i pierścieniu
Otrzymamy 50 proc. wartości uszkodzonych pieniędzy w wypadku gdy:
- zachowało się od 45 proc. do 75 proc powierzchni banknotu w jednym fragmencie,
- zachowała się tylko jedna z dwóch części monety - rdzeń lub pierścień.
Jeśli do banku donieśliśmy zniszczony banknot, czeka nas krótka formalność. W obecności osoby doręczającej pracownik banku jest zobowiązany banknot skleić o ile to możliwe i dodać adnotację - czy to 100 proc. czy 50 proc. banknotu, który chcemy wymienić. Następnie pieniądze takie trafiają do NBP, a tam zapada decyzja, co dalej.
Zobacz również:
Bank nie zawsze wymieni pieniądze. Czasami je niszczy
Przesłanie zniszczonych pieniędzy do NBP nie zawsze skutkuje wymianą. Jeśli zachowało się mniej niż 45 proc. powierzchni banknotu w jednym kawałku, nie otrzymamy wymiany. Tak samo nie mamy co na nią liczyć, gdy do banku przynieśliśmy kawałek jednego fragmentu monety - pierścienia lub rdzenia.
W takim wypadku Narodowy Bank Polski nie tylko nie dokona wymiany na nowe, ale może też nie oddać przekazanych fragmentów. Jeśli w ciągu 6 miesięcy od przesłania pieniędzy do wymiany wnioskodawca się nie zgłosi, NBP dokona ich zniszczenia.
Przemysław Terlecki
