Nie są to oficjalne prognozy rynkowe - to raczej ćwiczenie, które ma skłonić do rozważenia wszystkich możliwych sytuacji, nawet jeżeli nie są one bardzo prawdopodobne - to szczególnie istotne w kontekście tegorocznego nieoczekiwanego kryzysu związanego z Covid-19. Zdarzenia o najsilniejszym oddziaływaniu (a zatem istotnie "szokujące") okazują się zwykle tymi, które stanowią zaskoczenie dla konsensusu. - Byliśmy świadkami najszybszej bessy i ożywienia gospodarczego w historii, a bilanse banków centralnych i deficyty fiskalne eksplodowały w bezprecedensowym tempie. Dlatego nasza nie do końca szokująca prognoza jest taka, że 2021 r. zapoczątkuje proces weryfikacji, czy "przeciąganie i udawanie" może trwać w nieskończoność, nawet jeżeli rynki już uwzględniają to oczekiwanie w swoich wycenach - pisze Steen Jakobsen, dyrektor ds. inwestycji w Saxo Banku i pomysłodawca Prognoz. - Covid-19 przyspieszył wszystkie kluczowe trendy, przede wszystkim strukturalnej transformacji rynku pracy, jednak równocześnie cały tort gospodarczy jeszcze bardziej urośnie - nawet per capita. Nadchodzi bezwarunkowy dochód podstawowy, który stworzy nowe sposoby na życie i nowe priorytety. Będzie również wymagał nowych metod redystrybucji tortu gospodarczego, bez których całość zasobów bez końca i w ograniczający sposób koncentrowałaby się w rękach monopolistów i rentierów - dodaje Jakobsen.
- Kluczowym czynnikiem sprzyjającym tej przyszłości jest wzrost ilości dostępnej energii per capita, przy niemal zerowym negatywnym oddziaływaniu na zasoby naturalne i z wystarczającą ilością dodatkowej mocy na potrzeby korzystania ze Sztucznej Inteligencji i obliczeń kwantowych. Przybliżyłoby nas to do zwalczenia raka, zapobieżenia konsekwencjom ewentualnych przyszłych pandemii oraz rozwiązania problemu fake newsów dzięki turbodoładowanej technologii blockchain - pisze Steen Jakobsen.
1. Amazon "kupuje" Cypr
W 2021 r. Amazon oraz inni internetowi monopoliści i giganci z branży IT z coraz większym niepokojem będą obserwować dążenia rządów do ograniczania ich wpływów. Korporacje te stały się zbyt potężne i są bardzo nisko opodatkowane. Od dawna zatrudniają armię lobbystów, a niektóre przyjmują wręcz quasi-rządowe podejście. Przykładem może być Microsoft, który otworzył w Nowym Jorku przedstawicielstwo przy ONZ i zatrudnił dyplomatę do utrzymywania relacji z rządami europejskich państw. Facebook z kolei ustanowił "Sąd Najwyższy" do rozpatrywania reklamacji i innych kwestii. W 2021 r., w miarę, jak temperatura w centrali będzie rosła, odpowiednie kroki podejmie Amazon, przenosząc swoją unijną siedzibę na Cypr. Po doświadczeniu twardej ręki UE w czasie kryzysu długu publicznego w latach 2010-2012, państwo to z radością powita internetowego giganta i związane z nim wpływy podatkowe, które umożliwią obniżenie relacji długu do PKB o prawie 100 proc..Konsultanci Amazona "pomogą" Cyprowi zreformułować kodeks podatkowy na kształt wersji irlandzkiej, jednak przy jeszcze niższych stawkach podatku dochodowego i innych należności od osób prawnych. Wszystko to przy aprobacie władz i społeczeństwa tego kraju w kontekście przyszłych zysków i niższych stawek podatkowych. Jednak unijni regulatorzy szybko zorientują się w sytuacji i podejmą kroki przeciwko Amazonowi, zmuszając korporację do zmiany praktyk, a Cypr i inne państwa członkowskie do harmonizacji przepisów podatkowych. Również Stany Zjednoczone i inne kraje zaczną zwalczać monopolistów w 2021 r., a arogancja tych spółek zostanie ukarana.Inwestycje: sprzedaż akcji monopolistycznych spółek technologicznych, w szczególności AMZN.
2. Niemcy udzielają Francji pomocy finansowej
Francja będzie jednym z europejskich krajów o największym zadłużeniu w nadchodzących latach. Przed pandemią Covid-19, dług publiczny sięgał niemal 100 proc. PKB, a dług prywatny gwałtownie rósł do poziomu prawie 140 proc. PKB - przekraczając zadłużenie Włoch (106 proc.) czy Hiszpanii (119 proc.). Działania ratunkowe wobec pandemii jedynie przyspieszyły ten proces - przewiduje się, że w 2021 r. poziom długu publicznego Francji przekroczy 120 proc. PKB. Pomimo olbrzymiego, wynoszącego 100 mld EUR pakietu bodźców fiskalnych i programu, w ramach którego państwo gwarantuje do 90 proc. kredytów dla firm, Francja nie będzie w stanie uniknąć fali upadłości, ponieważ wiele spółek z sektora usługowego będzie bezsilnych wobec nieustannie wprowadzanych i odwoływanych lockdownów.
Inwestorzy coraz pesymistyczniej zapatrywać się będą na przyszłą rentowność kapitału własnego i w efekcie zaczną masowo wyprzedawać akcje francuskich megabanków. Przychody netto będą spadać, a rezerwy na kredyty rosnąć, przez co kapitalizacja i relacja ceny do wartości księgowej francuskich banków sięgną bezprecedensowo niskich poziomów. Ze względu na fatalny stan finansów publicznych i wyjątkowo wysoki poziom długu, Francja nie będzie miała wyboru i będzie zmuszona do pokornego zwrócenia się do Niemiec z prośbą o umożliwienie EBC dodrukowania wystarczającej ilości euro w celu ratowania francuskich banków i uniknięcia załamania całego systemu.Inwestycje: prawdopodobnie bezpieczniej jest kupować akcje banków francuskich po bailoucie, niż sprzedawać je przed nim, jednak oba warianty są możliwe.
3. Blockchain eliminuje fake newsy
W 2021 r. rosnące zagrożenie dezinformacją i erozja zaufania do nawet znanych serwisów informacyjnych osiągnie poziom krytyczny i niezbędna będzie reakcja całej branży. Największe koncerny medialne i platformy społecznościowe będą zmuszone do przeciwdziałania sfabrykowanym i wprowadzającym w błąd informacjom. Rozwiązaniem będzie rozległa sieć blockchain skoncentrowana na rozpowszechnianiu wiadomości w sposób niezmieniony, z możliwością weryfikacji zarówno treści, jak i źródła. Dzięki swojej strukturze, wprowadzane zmiany byłyby natychmiast widoczne dla wszystkich, a każda informacja umożliwiałaby identyfikację jej źródła, co wyeliminowałoby fake newsy. Twitter czy Facebook zdecydowanie zainwestowałyby w taką technologię, motywowane głównie instynktem samozachowawczym, ponieważ znacznie wzrośnie obserwowane od kilku lat ryzyko zaostrzenia nadzoru. Alternatywne serwisy informacyjne rozpowszechniające teorie spiskowe, takie jak QAnon, szerzące dezinformacje na temat pandemii koronawirusa, rozpowszechniające rzekome dowody na oszustwa wyborcze itp. nieoczekiwanie przestaną być dostępne na największych platformach społecznościowych. Zwycięży rzeczywistość, a "komory echa" przegrają. Inwestycje: kupno akcji Verizon, IBM i mediów społecznościowych.
4. Nowa chińska waluta cyfrowa wstrząsa przepływami kapitałowymi
Digital Currency Electronic Payment (DCEP) będzie opartą na technologii blockchain cyfrową wersją juana (CNY). W 2019 r. 80 proc. wszystkich płatności w Chinach odbywało się za pośrednictwem aplikacji WeChat Pay i AliPay. Ludowy Bank Chin będzie chciał pójść o krok dalej i w ramach tego procesu poprawić skuteczność polityki pieniężnej i fiskalnej dzięki coraz bardziej bezgotówkowemu społeczeństwu i w celu zwiększenia inkluzywności finansowej.Zapewnienie cudzoziemcom pełnego dostępu do chińskich rynków kapitałowych zlikwiduje główną obawę zagranicznych inwestorów dotyczącą transakcji i inwestycji w CNY, tj. kwestię płynności tej waluty i bezpośredniego dostępu do własnych inwestycji na terytorium Chin. Równocześnie stabilność chińskiej waluty oraz zintegrowane z nią identyfikowalność i nadzór dzięki technologii blockchain dosłownie wyeliminują ryzyko ucieczki kapitału czy nielegalnych przekazów środków poza Chiny.Pomysł ten wpisze się w ramy chińskiego systemu podwójnego obiegu, poprawiając przejrzystość na terytorium Państwa Środka, a równocześnie zwiększając wykorzystanie CNY za granicą jako atrakcyjnej alternatywy dla dolara amerykańskiego w transakcjach. Jako sponsorowana przez rząd scentralizowana waluta będzie ona nadal postrzegana jako "pieniądz fiducjarny", jednak z perspektywy Chin będzie to po prostu właściwość cyfrowego juana, ponieważ pozwoli na ujemne oprocentowanie "gotówki", a docelowy poziom nominalnego PKB będzie znacznie łatwiejszy do osiągnięcia.Otwarcie chińskiego rachunku kapitałowego i stworzenie waluty, która mogłaby rywalizować z dolarem amerykańskim o status waluty rezerwowej pomoże zwiększyć konsumpcję w Chinach, sfinansować nowy chiński system emerytalny i pogłębić rynki kapitałowe w Państwie Środka.Inwestycje: sprzedaż dolara amerykańskiego i intensywna inwestycja w chińskie obligacje skarbowe i akcje kosztem papierów pozostałych krajów.
5. Synteza jądrowa przenosi ludzkość w świat bogactwa energetycznego
Jeżeli nasza gospodarka ma nadal rosnąć w tempie choćby zbliżonym do historycznego, świat będzie potrzebował znacznie więcej energii. Większość technologii alternatywnej i zielonej energii nie stanowi na razie rozwiązania. Świat pilnie potrzebuje przełomu w tej dziedzinie.I oto nadchodzi 2021 r., w którym Sztuczna Inteligencja rozwiązuje nieliniowe zawiłości fizyki plazmy, torując drogę komercyjnej energii termojądrowej. Opracowany przez MIT projekt reaktora syntezy jądrowej SPARC, który został zatwierdzony w 2020 r. jako realna droga do mniej kosztownej energii termojądrowej, zostanie znacznie ulepszony dzięki nowemu modelowi SI. Inżynierowie dostosowują projekt SPARC, a nowe modele wskazywać będą na współczynnik przyrostu energii wynoszący 20, co doprowadzi do największej zmiany paradygmatu w technologii energetycznej od czasów energetyki jądrowej. Co ważniejsze, olbrzymie inwestycje ze strony sektora publicznego i prywatnego pozwoliłyby na wdrożenie nowego projektu syntezy jądrowej w ciągu zaledwie kilku lat. Opanowanie energii termojądrowej otworzy przed nami perspektywę świata, którego postęp, dzięki odsalaniu i rolnictwu wertykalnemu, nie będzie już hamowany przez niedobór wody czy żywności. Będzie to świat z tanim transportem i w pełni rozwiniętą robotyką i automatyzacją, przez co obecne najmłodsze pokolenie będzie ostatnim "pracującym" z konieczności. Co najlepsze, energia termojądrowa pozwoli prawie każdemu krajowi uniezależnić się od dostaw żywności i energii oraz zapewni najszybszy i największy wzrost poziomu życia w historii.Inwestycje: Klimat polityczny i inwestycyjny przestanie sprzyjać "tradycyjnej" zielonej energii, a bazujący na energetyce wiatrowej ETF FAN w 2021 r. pójdzie w dół o 50%.
6. Bezwarunkowy dochód podstawowy dziesiątkuje duże miasta
Pandemia Covid-19 jedynie przyspieszyła ożywienie w kształcie litery K, które do tej pory prowadziło do nierówności i rozdarcia tkanki społecznej. Finansjalizacja gospodarki oznacza, że jeden dochód nie wystarcza już na utrzymanie rodziny. Dodatkowym czynnikiem jest tu technologia - coraz większe deflacyjne oddziaływanie na płace takich sił jak oprogramowanie, SI czy automatyka będzie prowadzić do erozji coraz większej liczby miejsc pracy w różnych branżach. Ryzyko, że społeczeństwa zostaną całkowicie rozdarte, uświadomi nam, że działania związane z Covid-19 nie były zwykłą paniczną reakcją, ale początkiem nowej, trwałej rzeczywistości w postaci bezwarunkowego dochodu podstawowego.W nowej erze miejskie powierzchnie biurowe staną się w 100% (lub bardziej) przeszacowane. Powodem będzie redukcja miejsc pracy przez ich automatyzację oraz częstsza pracą z domu, upowszechniona podczas pandemii Covid-19. Wartość komercyjnych nieruchomości biurowych gwałtownie spadnie, a wraz z nią wartość nieruchomości komercyjnych przeznaczonych na restauracje i sklepy obsługujące pracowników okolicznych firm.Bezwarunkowy dochód podstawowy zmieni również podejście do równoważenia pracy zawodowej i życia prywatnego, umożliwiając wielu młodym ludziom pozostać w społecznościach, w których dorastali. Równocześnie z dużych miast zaczną wyjeżdżać specjaliści i personel pomocniczy, ponieważ możliwości pracy będą coraz mniejsze, a życie w małych, zbyt drogich mieszkaniach w niebezpiecznych dzielnicach straci na atrakcyjności.Inwestycje: sprzedaż jednostek funduszy nieruchomości z dużych miast, np. SL Realty Trust (SLG), inwestujących wyłącznie w nowojorskie biurowce na Manhattanie, czy Vornado Realty Trust (VNO), inwestującego w Chicago, San Francisco i Nowym Jorku.
7. Dywidenda innowacyjna doprowadzi do utworzenia Obywatelskiego Funduszu Technologicznego
Marsz nowych technologii, połączony z poleganiem na dotychczasowych zasadach gospodarki wolnorynkowej, już teraz podważa umowę społeczną, a nawet niszczy samą tkankę społeczną. Covid-19 jedynie przyspieszył te tendencje. W 2021 r. i później nasze społeczeństwo będzie musiało znaleźć nową ścieżkę, aby uniknąć pogłębiania się niesprawiedliwości, ale także przewrotów politycznych, niepokojów społecznych i ryzyka systemowego. W 2021 r. nastąpi gruntowny przegląd polityki, zwieńczony przyjęciem nowego podejścia do zmniejszania nierówności, które nie będzie jedynie nowelizacją kodeksu podatkowego.Powstanie Obywatelski Fundusz Technologiczny, który przeniesie część własności aktywów kapitałowych na każdego obywatela, a dodatkowa część trafi do zwolnionych pracowników, umożliwiając im i wszystkim innym udział we wzroście gospodarczym cyfrowej ery. Ta polityka będzie przedstawiana jako "Dywidenda Innowacyjna" i w znacznym stopniu przyczyni się do złagodzenia ekonomicznych i społecznych obaw tych, którzy w ostatnich latach nie brali udziału w rozwoju gospodarczym. Uwolni ona olbrzymią przedsiębiorczość w skali jednostki i społeczeństwa, ponieważ miliony ludzi będą miały więcej czasu i energii, bez konieczności wykonywania powtarzalnej i stresującej pracy. Inwestycje: kupno akcji spółek z branży edukacyjnej, artystycznej, rzemieślniczej i hobbystycznej, ale także cyfrowej, wirtualnej rzeczywistości, gier i e-sportu.
8. Skuteczna szczepionka na Covid-19 uderza w przedsiębiorstwa
Pandemia Covid-19 znacznie przyspieszyła niebezpieczne lewarowanie światowej gospodarki, które zapoczątkował kryzys finansowy w latach 2008-2009. Polityka zapewniania niemal nieskończonej płynności i łagodzenia warunków finansowych za wszelką cenę doprowadziła do historycznie niskiego poziomu rentowności obligacji korporacyjnych o ratingu inwestycyjnym i obligacji skarbowych na całym świecie oraz zmusiła inwestorów do zajmowania pozycji w bardziej ryzykownych aktywach.Podejście inwestorów do ryzyka uzasadnione jest perspektywą wprowadzenia na rynek skutecznej szczepionki, co doprowadziłoby do ponownego ożywienia gospodarczego. Z perspektywy czasu okaże się, że w czasie pandemii gospodarka była nadmiernie pobudzona, a gwałtowne ożywienie po wprowadzeniu szczepionki na rynek szybko doprowadzi do przegrzania koniunktury. Inflacja wzrośnie, a bezrobocie spadnie tak szybko, że Fed pozwoli, aby rentowności długoterminowych obligacji skarbowych poszły w górę, a wraz z nimi rentowności bardziej ryzykownych obligacji.Rezerwa Federalna ostatecznie popełni błąd polityczny. Pozwoli na zbyt szybkie zaostrzenie warunków finansowych poprzez wyższe długoterminowe stopy procentowe, nie wprowadzając kontroli krzywej dochodowości - zbyt zdekoncentrowało ją bowiem nieoczekiwane widmo 4-5% inflacji w skali roku i 6-8% wzrostu płac w skali roku do III kwartału. Liczba upadłości przedsiębiorstw osiągnie najwyższy poziom od lat, a jako pierwsze zbankrutują najbardziej zadłużone spółki działające w fizycznych przestrzeniach handlowych, które już wcześniej - przed pandemią, kiedy gospodarka była jeszcze w dobrym stanie - zmagały się z problemami.Inwestycje: sprzedaż ETF korporacyjnych HYG i JNK o wysokiej rentowności.
9. Słoneczny sukces srebra w związku z popytem na instalacje fotowoltaiczne
W 2021 r. srebro umocni się jako twarde aktywo/metal szlachetny, ponieważ dolar amerykański straci na wartości, a inwestorzy będą mierzyć się z trudną rzeczywistością braku jakiejkolwiek ulgi w odniesieniu do ujemnych realnych stóp procentowych. Sytuację pogorszy gwałtownie rosnąca inflacja, a politycy będą reagować powoli, chcąc zaoferować maksymalne wsparcie swoim nadal odbudowującym się gospodarkom. Dzięki szczepionce na Covid-19, która zostanie wprowadzona na rynek najpóźniej w połowie roku, nadmierna płynność i nadmiernie luźna polityka przyciągnie licznych kupców na wszelkie twarde aktywa.Turbodoładowanie wzrostu ceny srebra w 2021 r., nawet w stosunku do złota, wynikać będzie z szybko rosnącego popytu w zastosowaniach przemysłowych. W istocie w 2021 r. może nastąpić prawdziwe załamanie podaży srebra, co wpłynie na polityczne poparcie dla inwestycji w energię słoneczną, między innymi w ramach prezydencji Bidena, europejskiego Zielonego Nowego Ładu oraz chińskiego celu uzyskania neutralności węglowej do 2060 r. Kolejnym wyzwaniem po stronie podaży jest fakt, że ponad połowa wydobywanego srebra jest produktem ubocznym wydobycia cynku, ołowiu i miedzi, co utrudnia spółkom wydobywczym zaspokojenie rosnącego, nadmiernego, proporcjonalnego popytu na srebro. Inwestycje: kupno srebra, ponieważ w 2021 r. jego cena osiągnie rekordowe maksimum 50 USD za uncję.
10. Nowe technologie zapewnią turbodoładowanie rynkom granicznym i wschodzącym
W 2021 r. ekonomiści odkryją, że stopy wzrostu na wielu rynkach granicznych i wschodzących były w ostatnich latach zdecydowanie niedoszacowane. Dokładniejsza analiza wykaże, że to technologie mogą leżeć u podstaw przyspieszenia wzrostu produktywności w sektorze prywatnym, daleko wykraczającego poza to, co zaobserwowano na rynkach rozwiniętych w ostatnich dziesięcioleciach.Pierwszą z technologii jest pojawienie się satelitarnych systemów dostarczania Internetu, których celem jest zmniejszenie ceny dostępu i - co ważne - wzrost prędkości pobierania danych o cały rząd wielkości. Jako pierwszy wykorzystany zostanie Starlink SpaceX, a do końca 2021 r. będzie działać aż 1500 satelitów, z korzyścią dla edukacji i produktywności biznesowej na rynkach wschodzących i granicznych. Po drugie, trwa fintech’owa rewolucja w rozwiązaniach do płatności oraz w systemach bankowych, które już umożliwiły miliardom ludzi dostęp do gospodarki cyfrowej za pośrednictwem mobilnych urządzeń.Wreszcie drony zrewolucjonizują systemy dostaw oraz zmniejszą wady i koszty życia z dala od największych miast. W połączeniu z automatyzacją, znajdą również zastosowanie w rolnictwie - wiele słabo rozwiniętych obszarów wiejskich na całym świecie może bardzo zyskać na tego typu technologicznych rozwiązaniach zwiększających produktywność.Inwestycje: kupno walut rynków wschodzących w związku z prognozowanym wyjątkowym wzrostem gospodarczym.Steen Jakobsen, dyrektor ds. inwestycji w Saxo Banku
