Polska wnioskowała o dofinansowanie 139 projektów na kwotę 43,7 mld euro. KE dała zielone światło także siedmiu innym krajom UE na realizację SAFE.
Jesteśmy coraz bliżej otrzymania prawie 44 mld euro na inwestycje w bezpieczeństwo - przekazał wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz po decyzji KE ws. środków dla Polski z instrumentu SAFE. Jak wskazał, kolejnym krokiem będzie decyzja wykonawcza Rady Europejskiej i finalne podpisanie umów.
Poza Polską KE zaakceptowała w poniedziałek także plany, które złożyły: Estonia, Grecja, Włochy, Łotwa, Litwa, Słowacja i Finlandia.
Unijny komisarz ds. budżetu Piotr Serafin ma nadzieję, że umowa pożyczkowa Polski w ramach programu SAFE zostanie podpisana zimą, w połowie marca. - To otworzy drogę do zaliczki wysokości 6,5 mld euro - powiedział w poniedziałek dziennikarzom w Brukseli.
- Komisja Europejska pozytywnie zaopiniowała plany polskiego rządu inwestycji w przemysł obronny, dozbrojenia Polski. Dzisiaj mamy decyzję o tym, że Polska zgodnie z oczekiwaniami będzie największym beneficjentem programu SAFE - ponad 43 mld euro - a wnioski, projekty, które rząd polski przedłożył w tym najbardziej kompleksowym, najbardziej rozległym programie w całej Unii Europejskiej spotkały się z uznaniem Komisji - oświadczył.
Dodał, że decyzja KE w kolejnym kroku musi trafić do Rady UE, ale jego zdaniem będzie to "raczej formalność".
Program SAFE to 150 mld euro w tanich pożyczkach na uzbrojenie
Program SAFE przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia w postaci nisko oprocentowanych pożyczek na zakupy sprzętu wojskowego, w dużej mierze produkowanego w Europie. Polska ma być jego największym beneficjentem.
KE zatwierdziła plany pierwszych ośmiu krajów członkowskich biorących udział w programie SAFE 16 stycznia. Łącznie do udziału w programie zgłosiło się 19 państw członkowskich.
Po zatwierdzeniu planów przez KE ostateczną decyzję o ich przyjęciu podejmą państwa członkowskie w Radzie UE, na co mają cztery tygodnie.
Jak działa SAFE? Priorytetem wspólne zakupy
Za pośrednictwem SAFE Unia udostępni do 150 mld euro, które będą wypłacane zainteresowanym państwom członkowskim na wniosek i na podstawie planów krajowych. Wypłaty będą miały formę konkurencyjnych cenowo pożyczek długoterminowych dla państw członkowskich.
Aby zapewnić korzyści oraz ograniczyć ewentualne rozdrobnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, pożyczki udzielane będą co do zasady w przypadku wspólnych zamówień (uczestniczą co najmniej dwa państwa). Jednak w kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej i pilnej potrzeby ogromnych inwestycji - przez ograniczony czas dopuszczane będą też zamówienia z udziałem tylko jednego państwa członkowskiego.
W ubiegłym roku wskazano dwa tzw. obszary priorytetowe w programie SAFE.
Pierwszy to amunicja i pociski; systemy artyleryjskie, w tym zdolności do precyzyjnych głębokich uderzeń; zdolności w zakresie walki naziemnej i ich systemy wsparcia, w tym wyposażenie żołnierzy i broń piechoty; ochrona infrastruktury krytycznej; cyberbezpieczeństwo; mobilność wojskowa, w tym kontrmobilność
Drugi to systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej; morskie zdolności nawodne i podwodne; drony i systemy antydronowe; czynniki warunkujące potencjał sił, takie jak między innymi strategiczny transport powietrzny, tankowanie w powietrzu i systemy C4 ISTAR, a także zasoby kosmiczne i usługi kosmiczne; ochrona aktywów kosmicznych; sztuczna inteligencja i walka radioelektroniczna.
Instrument SAFE jest pierwszym filarem opracowanego przez KE planu ReArm Europe (nawet 800 mld euro w postaci wydatków na obronność). Pozostałe filary to: zwiększenie krajowego finansowania obrony poprzez uruchomienie tzw. krajowej klauzuli wyjścia w ramach paktu stabilności i wzrostu oraz uelastycznienie dotychczasowych instrumentów UE, takich jak fundusze spójności.
