Stopy procentowe pozostają bez zmian - zdecydowała w lutym Rada Polityki Pieniężnej. Taki stan rzeczy utrzymuje się od szesnastu miesięcy; ostatnim razem poziom stóp został obniżony w październiku 2023 roku. Od tego czasu stopa referencyjna wynosi 5,75 proc.
"Inflacja utrzyma się wyraźnie powyżej celu inflacyjnego NBP"
Kredytobiorcy z niecierpliwością oczekują cięcia, bowiem zaciągnięte przez nich kilka lat temu kredyty o wiele bardziej obciążają dziś ich portfele. W podobnej sytuacji są także ci, którzy chcieliby zaciągnąć kredyt, czekając na niższe raty. Cykl podwyżek stóp rozpoczął się w październiku 2021 roku - startowaliśmy na poziomie 0,50 proc. dla głównej stopy. We wrześniu 2022 roku wynosiła już ona 6,75 proc. Stałą wartość utrzymywano przez rok - we wrześniu i październiku 2023 roku doszło do dwóch obniżek. Gdy nastąpiła ostatnia zmiana stóp, inflacja CPI wynosiła 6,6 proc. i w 2024 roku przez chwilę znalazła się w celu inflacyjnym NBP. Obecnie jednak wynosi 4,7 proc. (dane za grudzień), co nie przekonuje RPP, do rozpoczęcia obniżek stóp.
"Wzrost inflacji w II połowie 2024 r. względem I połowy ub.r. wynikał głównie z podwyżek administrowanych cen nośników energii, a także - choć w mniejszym stopniu - z wyższej rocznej dynamiki cen żywności i napojów bezalkoholowych. Jednocześnie na podwyższonym poziomie utrzymuje się wskaźnik inflacji po wyłączeniu cen żywności i energii, głównie ze względu na wysoką dynamikę cen usług. (...) W ocenie Rady w najbliższych kwartałach inflacja utrzyma się wyraźnie powyżej celu inflacyjnego NBP, do czego przyczynią się efekty wcześniejszego wzrostu cen energii, a także wzrosty stawek akcyzy i cen usług administrowanych. Jednocześnie podwyższona pozostanie prawdopodobnie także inflacja bazowa. Odmrożenie cen energii w II połowie 2025 r. może przyczynić się do przedłużenia okresu pozostawania inflacji powyżej celu inflacyjnego" - czytamy w komunikacie po posiedzeniu RPP.
"Polityka pieniężna w Polsce wymaga dostrojenia"
Ekonomiści ING zauważyli, że w porównaniu z poprzednią informacją ta lutowa nie przynosi większych zmian. "Nowe jest jedynie stwierdzenie, że niepewność w głównych gospodarkach jest związana z możliwymi zmianami polityki handlowej na świecie. Jest to uzasadnione w świetle zawirowań związanych z cłami Trumpa w ostatnich dniach" - wskazali. I choć sami nie oczekują zmiany narracji prezesa NBP, który wskazywał, że na obniżki stóp trzeba będzie jeszcze poczekać, "rynki finansowe wyceniają 90pb cięć do końca 2025 i 150pb do końca 2026 roku".
Główny ekonomista PKO BP zwrócił uwagę, że choć stopy pozostają na niezmienionym poziomie, ich realna wartość rośnie. Podkreślił, że dodatkowo mieliśmy w ostatnim czasie do czynienia z wyraźnym umocnieniem złotego oraz wykupem obligacji skarbowych NBP, co wpływa na wycenę stóp.
"Czy to właściwe przy niezłych perspektywach inflacji, zagrożeniach dla wzrostu gospodarczego oraz wysiłku modernizacyjnym i obronnym? Wyraźna aprecjacja złotego, wbrew podwyższonej niepewności na rynkach i ryzyka geopolitycznego oraz pogorszenia sytuacji w krajowym bilansie płatniczym, sugeruje, że zdaniem rynku polityka pieniężna w Polsce wymaga dostrojenia" - wskazał. Jego zdaniem redukcja stóp w tym roku powinna wynieść 50-100pb. "Im szybciej, tym lepiej" - dodał we wpisie na LinkedIn.
Presja na gospodarkę rośnie
Analityk Erste, Jakub Cery ocenił, że "przy niezmienianej stopie referencyjnej warunki monetarne w Polsce stają się coraz bardziej restrykcyjne. Znacznie dodatnie realne stopy procentowe ex post i ex ante, wraz z trwającym wykupem obligacji skarbowych posiadanych przez NBP, będą wywierać coraz większą presję na gospodarkę w 2025 r. Ponieważ rynki zaakceptowały fakt, że w marcu lub kwietniu nie dojdzie do obniżki stóp procentowych, kurs EUR/PLN umocnił się w kierunku 4,20, który to poziom został dziś na przebity od góry".
"Jutrzejsza konferencja prasowa prezesa Glapińskiego będzie bacznie obserwowana przez rynek i analityków, którzy czekają na wskazówki dotyczące potencjalnego (ponownego) rozpoczęcia luzowania polityki pieniężnej. Naszym zdaniem, pierwsza obniżka stóp procentowych nastąpi w lipcu, a do końca roku spodziewane są cięcia o łącznej wartości 75 pb" - dodano w raporcie.
Cła na UE wpłyną na inflację w Polsce?
W podobnym tonie wypowiada się Jakub Borowski, główny ekonomista Credit Agricole, który - podobnie jak zdecydowana większość - spodziewał się takiego ruchu RPP. Bank szacuje, że tempo wzrostu cen utrzyma się na poziomie zbliżonym do 5 proc. w ujęciu rocznym do czerwca 2025 r.
Zobacz również:
"Podtrzymujemy naszą prognozę, zgodnie z którą pierwsza obniżka stóp nastąpi w III kw. 2025 r., a więc w okresie, w którym ze względu na efekt wysokiej bazy inflacja znacząco spadnie do poziomu zbliżonego do 3,5 proc. stanowiącego górną granicę dopuszczalnych odchyleń od celu inflacyjnego RPP (2,5 proc. +/- 1 pkt proc.). Naszym zdaniem argumentem na rzecz obniżki stóp w III kw. będą wyniki lipcowej projekcji inflacji, w której - mimo przejściowego wzrostu inflacji w okresie IV kw. 2025 r. - III kw. 2026 r. związanego z założonym przez NBP odmrożeniem cen energii - inflacja powróci do celu RPP w IV kw. 2026 r. Scenariusz taki zostanie zapewne zarysowany już w marcowej projekcji NBP, jednak w naszej ocenie ze względu na podwyższony wskaźnik bieżącej inflacji RPP nie zdecyduje się na obniżkę stóp w II kw" - wskazał Borowski.
Jak zauważa Agata Filipowicz-Rybicka, główna ekonomistka i dyrektor działu analiz makroekonomicznych Alior Banku, na kształtowanie się inflacji wpływ będzie mieć nie tylko polityka RPP.
"Czynnikiem ryzyka po stronie prognoz inflacji pozostaje ekspansywna polityka fiskalna rządu oraz ryzyka zewnętrzne, w tym w szczególności kontekst zapowiadanych ceł na europejskie produkty zapowiadany przez amerykańskiego prezydenta, co może rzutować i na polską gospodarkę. Elementem niepewności dla ścieżki inflacji są też ceny energii, tj. zakres prawdopodobnego w drugim roku odmrażania cen energii. Tym samym na chwilę obecną, bazując na dostępnych danych i wypowiedziach członków RPP, scenariusz utrzymania obecnych stóp procentowych w najbliższych miesiącach wydaje się najbardziej prawdopodobny" - ocenia, prognozując również pierwsze obniżki stóp w drugiej połowie roku.
