O tym jak ważne są kwestie dotyczące projektu ustawy budżetowej na 2026 rok, świadczy fakt, że Rada Ministrów, żeby omówić te kwestie, zebrała się w piątek na dodatkowym posiedzeniu rządu. Zwyczajowo odbywają się one bowiem we wtorki. Tym razem premier Donald Tusk postanowił inaczej.
"Szczególne rozwiązania" służące realizacji budżetu
Co istotne, Rada Ministrów przyjęła również projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026, przedłożony przez ministra finansów i gospodarki. Celem tej dodatkowej ustawy jest wprowadzenie przepisów niezbędnych do prawidłowego wykonania budżetu państwa w 2026 roku. Chodzi m.in. o wprowadzenie mechanizmu "uelastyczniającego" budżet - np. umożliwienie szybkiej reakcji na skutki klęsk żywiołowych czy ewentualnych epidemii, ale także zdarzeń, które - jak napisano - "bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu państwa, związanym z sytuacją geopolityczną".
Dodajmy, że w omawianym projekcie zapisano również, iż od 1 stycznia 2026 roku o 3 proc. wzrośnie średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących i podstawa służąca naliczeniu wynagrodzeń osób podlegających pod przepisy ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz niektórymi spółkami (w stosunku do poziomu z 2025 roku).
W budżecie na 2026 r. deficyt wyniesie ok. 272 mld zł. Miliardy na zdrowie i obronność
W przyjętym pod koniec sierpnia wstępnym projekcie budżetu państwa na 2026 r. zaplanowano dochody na poziomie ok. 647 mld zł, a wydatki na ok. 919 mld zł. Tym samym deficyt ma wynieść ok. 272 mld zł, czyli 6,5 proc. PKB.
Po stronie wydatków ok. 247,8 mld zł ma być przeznaczone na ochronę zdrowia, a 200 mld zł na obronność.
Relacja państwowego długu publicznego do PKB ukształtuje się na poziomie 53,8 proc., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55 proc. określonego w ustawie o finansach publicznych.
Najważniejsze planowane dochody budżetowe w przyszłym roku to:
- VAT - 341,5 mld zł.
- AKCYZA - 103,3 mld zł,
- CIT - 80,4 mld zł.
- PIT - 32 mld zł.
Główne dane makroekonomiczne zawarte w przyszłorocznym budżecie:
- PKB wzrośnie o 3,5 proc. - powyżej średniej w strefie euro
- Inflacja spadnie do 3,0 proc., zbliżając się do celu inflacyjnego NBP
- Bezrobocie rejestrowane pozostanie niskie - 5,0 proc.
- Relacja państwowego długu publicznego do PKB wyniesie 53,8 proc., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55 proc.
Programy społeczne pochłoną miliardy złotych
Istotne wydatki budżetowe w przyszłym roku pochłoną programy społeczne.
W budżecie zabezpieczone zostały środki między innymi na:
- program "Rodzina 800+" - ok. 61,7 mld zł,
- wypłatę 13. i 14. emerytury - ok. 31,8 mld zł
- program "Aktywny Rodzic" - 6 mld zł,
- program "Dobry Start" - 1,4 mld zł
- finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne, m.in. dla osób na urlopach wychowawczych i macierzyńskich - ok. 4,8 mld zł
- program in-vitro - 600 mln zł (o 100 mln zł więcej niż w 2025 r.),
- telefon zaufania - 30 mln zł (wzrost z 10 mln zł).
Dodatkowo waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 r. będzie kosztować ok. 22 mld zł, a na wypłatę renty wdowiej przewidziano ok. 7 mld zł. Podwyższony zasiłek pogrzebowy (do 7,0 tys. zł) to łączny przewidywany koszt dla budżetu w przyszłym roku na ok. 1,2 mld zł.
Projekt budżetu przyjęty przez rząd. Co dalej?
Jakie dalsze losy czekają przyszłoroczny budżet? Zgodnie z konstytucją budżet powinien trafić do prezydenta do podpisu w ciągu czterech miesięcy od dnia przekazania Sejmowi projektu ustawy budżetowej (do 30 września).
Jeżeli tak się nie stanie, prezydent może w ciągu 14 dni zarządzić skrócenie kadencji Sejmu. Ustawa zasadnicza przewiduje, że prezydent podpisuje budżet w ciągu siedmiu dni, albo kieruje go do Trybunału Konstytucyjnego, który musi w tej sprawie orzec nie później niż w 2 miesiące od otrzymania ustawy.
Rząd o strategii zarządzania długiem publicznym
Rząd zajął się też projektem strategii zarządzania długiem publicznym w latach 2026-2029. Jest to dokument, w którym na podstawie m.in. założenia prognozowanej relacji państwowego długu publicznego do PKB, resort finansów opracowuje czteroletni plan. Jego celem jest "sfinansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa w sposób zapewniający minimalizację kosztów obsługi długu". Dokument jest przygotowywany corocznie.
