W piątek w Kobyłce premier Donald Tusk, wicepremier Kosiniak-Kamysz oraz wiceszef MON Paweł Bejda wezmą udział w podpisaniu umowy z konsorcjum firm w składzie: Polska Grupa Zbrojeniowa i Kongsberg Defence & Aerospace na dostawę systemów przeciwlotniczych z możliwością zwalczania bezzałogowych statków powietrznych (San).
System San. "Pierwszy tego typu system w Europie"
Pytany o system San podczas czwartkowej konferencji prasowej w Warszawie, szef MON ocenił, że jest to "pierwszy tego typu innowacyjny wielozadaniowy system w Europie". Poinformował, że zostaną na niego wykorzystane środki z unijnego instrumentu SAFE. - Chcemy, żeby (system - PAP) był współfinansowany ze środków europejskich, oczywiście już wtedy, kiedy otrzymamy te środki z Brukseli - dodał.
Dopytany, jakie wojska będą posługiwały się San, Kosiniak-Kamysz podkreślił, że jest to system dla wszystkich rodzajów sił zbrojnych. Dodał, że w techniki dronowe wdrażani są żołnierze służący w wojskach lądowych, siłach powietrznych czy marynarce wojennej. - San będzie użytkowany zgodnie z decyzjami szefa Sztabu Generalnego, dowódcy generalnego - poinformował Kosiniak-Kamysz. Dodał, że system będzie używany np. w działaniach związanych z "Bezpiecznym Podlasiem".
Tarcza antydronowa. Duży udział polskich firm w budowie
Szef MON był także pytany o udział polskich firm w budowie tarczy antydronowej. - Ich udział będzie dominujący, najważniejszy, zarówno firm państwowych, Polskiej Grupy Zbrojeniowej i spółek w niej zrzeszonych, wymienię dwie: PIT Radwar i Zakłady Mechaniczne Tarnów. Będą też uczestniczyć inne spółki grupy PGZ, do tego prywatna firma APS, i nasi partnerzy z Norwegii - poinformował. Jak zauważył PGZ, APS i Kronsberg to firmy uczestniczące w finalizowaniu dokumentów przygotowywanych do umowy.
Szybka realizacja programu San została zapowiedziana przez rząd po tym, jak w nocy z 9 na 10 września ub.r. w polską przestrzeń powietrzną wtargnęły rosyjskie drony bojowe. W jego ramach wojsko ma otrzymać zestaw narzędzi, które pozwolą mu skutecznie wykrywać i zwalczać tego typu zagrożenia; system ten ma też charakteryzować się względnie niskimi kosztami użycia, by móc efektywnie chronić przed możliwymi atakami dużą liczbą tanich i masowo produkowanych dronów.
Szybka ewolucja dronów wyzwaniem przy tworzeniu systemów
Obecnie swoje systemy antydronowe różnego typu rozwija wiele państw i spółek zbrojeniowych, zarówno w kraju, jak i za granicą. W Polsce swoje systemy rozwijają np. firmy Hertz i APS, których sprzęt wykorzystywany jest na Ukrainie, a które współpracują także m.in. z norweskim koncernem Kongsberg.
Jak wskazują eksperci, wyzwaniem przy tworzeniu systemów dronowych jest szybka ewolucja dronów stosowanych na polu walki i potrzeba szybkiego reagowania na nowe zagrożenia. Kluczowe jest także zapewnienie odpowiedniej gamy sensorów - w tym radarów, kamer, ale także np. czujników nasłuchujących głośnego dźwięku silnika nadlatującego drona.
Rozwijane systemy dronowe stosują też różne rozwiązania, jeśli chodzi o zwalczanie dronów - oprócz "twardych środków", jak zestrzelenie drona rakietą czy pociskiem z działka przeciwlotniczego, stosowane są także metody takie jak zakłócanie łączności drona, zwalczanie ich laserem czy nawet - w przypadku mniejszych dronów - łapanie ich w wystrzeloną sieć.
Podczas wtargnięcia rosyjskich dronów nad Polskę do ich zwalczania zostało zaangażowane polskie i sojusznicze lotnictwo bojowe; wojskowi i przedstawiciele MON zwracali później jednak uwagę, że zestrzeliwanie tanich dronów kosztującymi miliony dolarów rakietami zaprojektowanymi do zwalczania np. wrogich samolotów jest nieekonomiczne i nieefektywne, a do potencjalnej walki z dziesiątkami czy setkami dronów konieczne są tańsze środki.
