Zdaniem Krystiana Łukasika, analityka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, wiąże się z tym jeden z największych przekrętów finansowych ostatnich lat. Co dokładnie się wydarzyło? Jak analityk opisał na Twitterze, wszystko zaczęło się od problemów z płynnością. FTX poinformowało inwestorów, że brakuje 8 miliardów dolarów z powodu fali wniosków o wypłatę. Wnioski zaczęły spływać po publikacji raportu CoinDesk, z którego wynika, że fundusz hedgingowy Alameda Research składa się głównie z aktywa (tokenu) emitowanego przez FTX. Problem w tym, że obie firmy należą do tej samej osoby, czyli Sama Bankmana-Frieda. Inaczej mówiąc, token, którym obracała jednostka inwestycyjna, był fikcyjnym aktywem tworzonym przez spółkę-siostrę należącą do jednej osoby.
BNinance szturmuje bramy FTX, a potem pozwala giełdzie upaść
Atak na FTX zainicjował największy konkurent giełdy, firma Binance, która po powyższych doniesieniach zdecydowała się wyciągnąć 500 milionów dolarów z FTX. Mimo, że Alameda chciała odkupić tokeny, Binance zdecydowała się upłynnić je na rynku. Doprowadziło to do paniki i spadku wartości tokenu FTX o 90 proc. Najprawdopodobniej było to celowe działanie wymierzone w osłabienie konkurenta na tyle, aby go po prostu przejąć.
Co więcej, doszło nawet do porozumienia w tej sprawie. Natomiast po przeprowadzeniu due diligence, Binance wycofało się z transakcji ze względu na to, jak bardzo nieprawidłowo prowadzono finanse, otwiera się w nowym oknie FTX. Zapewne również ze względu na rozpoczynające się śledztwa względem FTX. Wygląda więc na to, że Binance sprowokowało złą sytuację giełdy, żeby ją przejąć, po czym się z tego wycofało. Prezes FTX utracił w ten sposób 95 proc. majątku, czyli około 14,6 mld dolarów. Wycofanie się Binance w zasadzie zmusiło FTX do złożenia wniosku o upadłość po tym, jak uczestnicy rynku pospiesznie wycofali 6 miliardów dolarów z platformy w ciągu zaledwie 72 godzin.
Nieoficjalnie mówi się, że upadek FTX był wyreżyserowaną zemstą na Samie Bankmanie-Friedzie, który rzekomo odpowiada za wcześniejsze upadki kilku rynków (Luny, Celsius, 3AC, FTX, Alamedy i wielu innych). Mówiła o tym na Twitterze Wendy Wang, jedna z współtwórczyń giełdy Huobi. Jej zdaniem, Changpeng Zhao (znany jako CZ), szef Binance, od dawna wiedział, że Bankman-Fried inwestował kapitały swoich klientów próbując odzyskać 8 mld dolarów brakujących w bilansie. Podobno nawet ostrzegał szefa FTX, że jego postępowanie jest nieetyczne i niebezpieczne.
Changpeng Zhao zaoferuje środki na fundusz naprawczy?
Warto wspomnieć, że giełda już po oficjalnym bankructwie została zhackowana i wyprowadzono z niej 600 milionów dolarów. Nie wiadomo, czy to atak z zewnątrz, czy ktoś wewnątrz postanowił sobie dorobić - pewne poszlaki wskazują na to drugie. Wiadomo, że Changpeng Zhao poinformował, że będzie szukał możliwości stworzenia funduszu naprawczego dla branży, aby pomóc projektom, które były "silne, ale w kryzysie płynności", dodając, że więcej szczegółów poda niebawem. Zhao ostrzegł również przed "kaskadowym" kryzysem kryptowalutowym.
Czy kryptowaluty upadną?
- Pokazuje to, jak bardzo niestabilny i niebezpieczny jest rynek krypto. Taki upadek wiąże się z efektem domina i problemami dla setek innych instytucji. FTX był w posiadaniu 1,8 mld dolarów pochodzących z funduszy venture capital i funduszy emerytalnych. Właśnie dlatego krypto pilnie potrzebują regulacji, dla swojego własnego dobra - zatweetował Krystian Łukasik.
Kurs bitcoina spadł poniżej 16 tys. dolarów w poniedziałek rano, po czym powrócił do poziomu 16,7 tys. dolarów, co oznacza wzrost o 2,8 proc. w ciągu dnia. Wieczorek kurs ponownie zaczął się obniżać - około godziny 22:30 do 16,3 tys. dolarów. Straty w listopadzie na poziomie 18 proc. zapowiadają największy miesięczny spadek w ujęciu procentowym od czerwca. Czy to jednak oznacza koniec sektora kryptowalut?
To dopiero początek krypto drogi
Zdaniem Simona Petersa, analityka rynku kryptowalut w eToro, to jednak nieco inna skala. - Pojawiły się porównania do krachu z 2008 roku, kiedy upadł Lehman Brothers, i efektu domina, który wywarł wówczas wpływ na całą gospodarkę. Chociaż ta wiadomość była dość szokująca, nie jesteśmy w tym samym rzędzie wielkości, co cały kryzys bankowy - ocenił analityk w rozmowie z Biznes Interią.
Jego zdaniem, aby postawić dziś pełną diagnozę, musimy mieć więcej danych i czasu na ich analizę, ale wpływ na szerszą gospodarkę nie jest taki sam. Cyfrowe aktywa są jeszcze młode w porównaniu z całym systemem bankowym. Dla porównania, w 2008 roku Lehman miał aktywa o wartości 680 miliardów dolarów, wspierane przez zaledwie 22,5 miliarda dolarów kapitału firmowego. - W przypadku sektora krypto pytaniem jest nie tyle w ogóle jego wartość, a bardziej to, jak branża może wyglądać za kilka lat. Społeczeństwo zmierza w kierunku zdecentralizowanej przyszłości, a technologia blockchain okazała się dotychczas niezwykle użyteczna - dodał Simon Peters. Można też jego zdaniem snuć porównania do wcześniejszej technologii, czyli Internetu. - Internet mógł radykalnie zmienić społeczeństwo, ale inwestorzy docenili go dopiero wiele lat po pęknięciu bańki technologicznej. Krypto może dzisiaj znajdować się w tym samym momencie - powiedział analityk eToro.
Krzysztof Maciejewski
Zobacz również:












