Spis treści:
- Zasiłek celowy na opał: ratunek dla najuboższych
- Lokalne programy antysmogowe: tu są największe pieniądze
- Dopłaty do wyższych rachunków po wymianie pieca
- Zasiłek na węgiel i dotacje. Masz wpis w CEEB? Bez tego ani rusz
- Dopłaty do rachunków. Gdzie szukać informacji?
W 2026 roku wiele gmin, walcząc z uchwałami antysmogowymi, mocniej odkręciło kurek z pieniędzmi. Samorządy oferują pomoc dwutorową: doraźną (na opłacenie bieżących rachunków lub zakup opału) oraz inwestycyjną (na wymianę starego pieca). Kto może skorzystać?
Zasiłek celowy na opał: ratunek dla najuboższych
To podstawowa forma pomocy, o którą można ubiegać się w lokalnym Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS lub GOPS), podległym pod urząd miasta lub gminy. Nie jest to nowa inicjatywa, ale warto o niej przypominać.
Tzw. zasiłek celowy na zakup opału (węgla, drewna, oleju czy gazu) przyznawany jest na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Najważniejsze jest kryterium dochodowe. Wnioskodawca musi wykazać, że dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowych progów (które są waloryzowane). Konieczne jest także przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego.
Co ważne, gminy mają prawo podwyższać te progi we własnym zakresie w ramach gminnych programów osłonowych. Warto więc zapytać w swoim urzędzie, czy lokalni radni nie uchwalili korzystniejszych zasad dla mieszkańców danej miejscowości.
Lokalne programy antysmogowe: tu są największe pieniądze
O ile zasiłki z pomocy społecznej to zazwyczaj kilkaset złotych, o tyle wydziały ochrony środowiska mogą zaoferować tysiące. Wiele miast (m.in. Warszawa, Kraków, Wrocław, ale też mniejsze gminy jak np. podkrakowskie Skawina czy Wieliczka) posiada własne budżety na dotowanie wymiany źródeł ciepła.
Co ważne, lokalne dotacje często można łączyć z rządowym programem "Czyste Powietrze". Kto może złożyć wniosek?
- Właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych;
- w niektórych miastach również właściciele mieszkań w kamienicach, którzy likwidują piece kaflowe.
Warunkiem koniecznym jest trwała likwidacja dotychczasowego paleniska węglowego (tzw. kopciucha) i zastąpienie go pompą ciepła, ogrzewaniem gazowym, elektrycznym lub podłączeniem do sieci miejskiej.
Urząd miasta może pokryć nawet do 70-100 proc. kosztów inwestycji, ale uwaga: w wielu gminach obowiązuje zasada "kto pierwszy, ten lepszy", a pula środków wyczerpuje się już w pierwszym kwartale roku.
Dopłaty do wyższych rachunków po wymianie pieca
To rozwiązanie, o którym wie najmniej osób. Część samorządów ma świadomość, że wymiana taniego (w eksploatacji) kopciucha na ogrzewanie gazowe czy elektryczne podnosi miesięczne rachunki. Aby nie zniechęcać mieszkańców do ekologii, wprowadzono Lokalne Programy Osłonowe (LPO).
Jest to dopłata do różnicy w kosztach ogrzewania. Jeśli po wymianie pieca Twoje rachunki wzrosły, gmina może dopłacać Ci określoną kwotę co miesiąc lub raz w roku. Tutaj również często obowiązuje kryterium dochodowe, które jednak jest zwykle wyższe niż w pomocy społecznej. Nierzadko dopłata uzależniona jest od wielkości mieszkania.
Zasiłek na węgiel i dotacje. Masz wpis w CEEB? Bez tego ani rusz
Niezależnie od tego, czy starasz się o zasiłek na węgiel z MOPS, czy o dotację na pompę ciepła z urzędu gminy, urzędnik sprawdzi, czy Twoje gospodarstwo domowe znajduje się w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
Złożenie deklaracji do CEEB jest obowiązkowe dla każdego właściciela nieruchomości. Jeśli w systemie nie ma informacji o Twoim źródle ogrzewania, wniosek o jakąkolwiek dopłatę zostanie z automatu odrzucony. Co więcej, dane w deklaracji muszą pokrywać się ze stanem faktycznym. Jeśli ubiegasz się o dopłatę do gazu, a w CEEB widnieje kocioł węglowy, pieniądze nie zostaną przyznane, a dodatkowo na progu domu zjawi się kontrola.
Dopłaty do rachunków. Gdzie szukać informacji?
Programy gminne są bardzo zróżnicowane. W jednej gminie nabór wniosków trwa cały rok, w innej tylko w wybranych miesiącach. Dlatego warto regularnie wchodzić na strony internetowe swojego urzędu miasta i gminy, zwracając szczególną uwagę na zakładki Ochrona Środowiska, Dotacje czy Pomoc Społeczna. Zawsze też dobrym pomysłem jest udanie się osobiście do punktu informacyjnego.
KO
