UOKiK chce rozszerzenia katalogu tzw. czarnych praktyk rynkowych o 12 nowych, określonych unijną dyrektywą 2024/825. Chodzi m.in. o twierdzenia dotyczące ekologiczności produktu oraz działalności przedsiębiorcy.
Katalog "czarnych praktyk rynkowych" zostanie rozszerzony
"Przykładowo, zakaz obejmie twierdzenia wskazujące, że produkt jest wykonany z materiału pochodzącego z recyklingu, podczas gdy w rzeczywistości jedynie opakowanie wykonane jest z materiału pochodzącego z recyklingu. W takim przypadku, przedmiotowe twierdzenie zostanie uznane za czarną praktykę, gdyż sugeruje, że cały produkt jest wykonany z takiego materiału, co w rzeczywistości nie ma miejsca" - podano w uzasadnieniu nowelizacji.
"Innym przykładem może być twierdzenie przez przedsiębiorcę, że stosuje on tylko odnawialne źródła energii, podczas gdy w rzeczywistości niektóre z obiektów danego przedsiębiorcy nadal wykorzystują paliwa kopalne" - wyjaśnia UOKiK w uzasadnieniu.
Nowe przepisy mają zakazać także:
- twierdzenia, że produkt ma neutralny, ograniczony lub pozytywny wpływ na środowisko pod względem emisji gazów cieplarnianych,
- formułowanie twierdzenia dotyczącego ekologiczności, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać "uznanej wysokiej efektywności ekologicznej istotnej dla tego twierdzenia",
- formułowanie twierdzeń dotyczących ekologiczności w odniesieniu do całego produktu lub całej działalności przedsiębiorcy, jeżeli dotyczą one tylko określonego aspektu produktu lub konkretnego rodzaju działalności.
Kolejne tzw. czarne praktyki, które mają zostać dodane do katalogu to m.in.
- przedstawianie cech wynikających z wymogów nałożonych na wszystkie produkty należące do danej kategorii produktów w UE jako cechy wyróżniającej daną ofertę,
- zatajanie przed konsumentem informacji o tym, że aktualizacja oprogramowania będzie miała negatywny wpływ na funkcjonowanie towarów z elementami cyfrowymi, przedstawianie towaru jako nadającego się do naprawy, w sytuacji, gdy tak nie jest,
- nakłanianie konsumenta do zastąpienia lub uzupełnienia materiałów eksploatacyjnych towaru wcześniej, niż jest to konieczne z przyczyn technicznych.
Nowelizacja wprowadza też nowe definicje takich pojęć jak:
- towar,
- twierdzenie dotyczące ekologiczności,
- ogólne twierdzenie dotyczące ekologiczności,
- oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru,
- trwałość,
- aktualizacja oprogramowania,
- funkcjonalność.
Zmiany w prawie konsumenckim. Takie praktyki zostaną uznane za wprowadzanie w błąd
Przepisy zakładają też rozszerzenie katalogu informacji, które mogą być przedmiotem praktyki wprowadzającej w błąd przy prezentacji produktu. Chodzi o cechy środowiskowe lub społeczne, aspekty związane z obiegiem zamkniętym, w tym trwałość, możliwość naprawy, zdolność do recyklingu.
Mają też zostać określone istotne informacje, których pominięcie przy porównywaniu produktów może oznaczać, że działanie przedsiębiorcy zostanie uznane za "zaniechanie wprowadzające w błąd". Będą to m.in. informacje na temat metody porównania produktów.
UOKiK chce także rozszerzenia katalogu działań wprowadzających w błąd. Zakazane będzie "twierdzenia dotyczące ekologiczności związane z przyszłą efektywnością ekologiczną"", formułowane bez "jasnych, obiektywnych, publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązań określonych w szczegółowym i realistycznym planie wykonania", regularnie weryfikowanym przez niezależnego eksperta, którego ustalenia są udostępniane konsumentom".
Bezglutenowa woda będzie zakazana
Druga z praktyk, której zakaże nowelizacja to "reklamowanie korzyści dla konsumentów, które są nieistotne i nie wynikają z żadnej cechy produktu lub działalności przedsiębiorcy". Przykładem takiego działania może być twierdzenie, że określona marka wody butelkowanej jest bezglutenowa, podczas gdy woda z natury jest bezglutenowa, co oznacza, że wszystkie wody butelkowane, niezależnie od sprzedawcy, mają tę cechę.
W ustawie z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta UOKiK chce dodania definicji następujących pojęć:
- handlowa gwarancja trwałości,
- producent,
- wyrażona za pomocą punktacji ocena możliwości naprawy,
- aktualizacja oprogramowania.
Chce też rozszerzyć katalog informacji, jakie sprzedawcy powinni przekazywać konsumentom. Chodzi o:
- informowanie o przewidzianej przez prawo odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność świadczenia z umową,
- oznakowanie informujące o udzieleniu przez producenta handlowej gwarancji trwałości,
- informację o minimalnym okresie dokonywania aktualizacji towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych oraz usług cyfrowych,
- informację o możliwości i zasadach naprawy - poprzez wskazanie punktowej oceny możliwości naprawy.
Zmiany obejmą również umowy zawierane poza lokalem i na odległość. Sprzedawcy będą mieli obowiązek przekazywania konsumentom informacji o ekologicznych opcjach dostawy towarów - o ile takie istnieją.
Celem ustawy jest wdrożenie noweli unijnej dyrektywy z 2024 roku.
