- Mamy trzeci z rzędu sezon globalnego deficytu kakao. Czwarty sezon też może być kryzysowy, gdyż w latach 2024/25 podaż prawdopodobnie znów nie będzie w stanie sprostać popytowi
- Cena kakao poszybowała do poziomu nieobserwowanego od dekad w momencie, gdy na całym świecie rośnie popularność wyrobów czekoladowych. Ich wielkimi admiratorami po zakończeniu pandemii stali się między innymi Chińczycy
- Kakao jest rośliną niestabilną i szczególnie podatną na zmiany klimatyczne. Dlatego każdy, kto prowadzi tę uprawę, nie ma zbyt wiele miejsca na błędy
Zobacz również:
Kakao na rynkach światowych osiąga zawrotne ceny. W Stanach Zjednoczonych za tonę płaci się więcej niż 5 400 dolarów. W ten sposób pobity został rekord wszech czasów z 1977 roku. Surowiec dynamicznie drożał już w zeszłym roku, jednak począwszy od 1 stycznia jego cena w USA poszła w górę o ponad jedną czwartą. Rekordowo wysoka jest też cena kakao na giełdzie w Londynie, gdzie tona kosztuje ponad 4 300 funtów.
Wyjątkowy nieurodzaj
Dorota Sierakowska z Domu Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska przypomina, że przyczyną tak wyraźnego ruchu w górę cen kakao są problemy z podażą surowca wynikające z sytuacji przede wszystkim na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Ghanie. W obu krajach, kluczowych z punktu widzenia produkcji kakao, plony w sezonie 2023/24 mają być znacznie niższe od wcześniej prognozowanych. To oznacza, że ten sezon będzie stał pod znakiem trzeciego z rzędu globalnego deficytu surowca.
Rekordowo niskie w 2023 roku zbiory kakao na Wybrzeżu Kości Słoniowej spowodowały, że cena ziarna kakaowca pochodzącego z tego kraju była o 80 proc. wyższa niż w 2022 roku. Nieurodzaj dotyka wszystkich plantatorów w Afryce Zachodniej. Ostatnio musieli oni walczyć z chorobami drzew kakaowych także w Nigerii i Kamerunie.
Jak podkreśla Dorota Sierakowska, niewystarczająca podaż kakao jest oczekiwana również w sezonie 2024/25. Mimo że Światowa Organizacja Kakao (ICCO) spodziewa się większych zbiorów na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Ghanie, to i tak popyt na ten produkt nie zostanie zaspokojony.
Może być jeszcze drożej
Problem polega na tym, że cena kakao poszybowała do poziomu nieobserwowanego od dekad w momencie, gdy na całym świecie rośnie popularność wyrobów czekoladowych. Bardzo poważny popyt na kakao zgłaszają między innymi Chiny. Od zakończenia pandemii konsumenci z Państwa Środka stali się wielkimi admiratorami czekolady.
Zobacz również:
"Przy obecnym, mocno wykupionym rynku kakao, szanse na cenową korektę spadkową są duże. Jednak warto mieć na uwadze fakt, że nawet jeśli pojawi się krótkoterminowy ruch korekcyjny w dół, to fundamenty rynku kakao ciągle sprzyjają wysokim cenom tego surowca" - napisała Dorota Sierakowska z DM BOŚ.
Z kolei ekonomiści Commerzbanku ostrzegają, że czekolada, jeden z najbardziej uwielbianych smakołyków na świecie, może wkrótce stać się jeszcze droższa. Podobnie może być z innymi wyrobami cukierniczymi.
"Aktualnie obawy dotyczące suchego klimatu podsycanego wiatrami Harmattan mogą wpłynąć na zbiory kakao w Afryce Zachodniej. Zbiory rozpoczną się w kwietniu, a towarzyszyć im będzie obawa o niedostateczne opady deszczu, co może wpłynąć na jakość i ilość zbieranych owoców" - czytamy w raporcie Commerzbanku.
Uprawy dużego ryzyka
Analitycy Commerzbanku przypominają, że szacunki eksporterów wskazują na znaczne opóźnienia w dostarczaniu surowca do portów Wybrzeża Kości Słoniowej. Dostawy te od października do końca stycznia były o 35 proc. skromniejsze niż w tym samym okresie rok wcześniej.
Zobacz również:
Kakao jest rośliną niestabilną i zwykle rośnie w stałych temperaturach, wysokiej wilgotności, obfitych deszczach, glebie bogatej w azot i osłoniętej przed wiatrem. "Kakao jest szczególnie podatne na zmiany klimatyczne i dlatego każdy kto prowadzi tę uprawę nie ma zbyt wiele miejsca na błędy" - napisał David Branch analityk w Instytucie Rolno-Spożywczym Wells Fargo.
Ekspert przypomina, że za prawie 75 proc. światowych zbiorów ziaren kakaowych odpowiadają cztery kraje - Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Kamerun i Nigeria. Tymczasem tamtejszym plantacjom zagraża w tej chwili upał i susza, które są w dużym stopniu skutkiem zjawiska pogodowego nazywanego El Niño.
Jacek Brzeski
