Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad zwiększeniem dostępności, jakość i efektywność usług społecznych. Projekt nowelizacji ustawy pojawił się w czwartek na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
W centrach usług społecznych działania "niepieniężne"
Regulacja wprowadza nową definicję usług społecznych. Według propozycji będą to działania o charakterze niepieniężnym polegające na świadczeniu bezpośredniej pomocy, wsparcia lub opieki na rzecz osób, rodzin, grup społecznych albo ogółu mieszkańców.
Celem tych działań ma być zaspokojenie podstawowych i szczególnych potrzeb życiowych, wzmacniania zdolności do samodzielnego funkcjonowania i uczestnictwa w życiu społecznym, zapobiegania marginalizacji, wykluczeniu społecznemu i kryzysom życiowym, wspierania integracji środowisk lokalnych oraz budowania kapitału społecznego.
Ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centra weszła w życie 1 stycznia 2020 r. i była inicjatywą prezydenta Andrzeja Dudy. CUS-y to jednostki organizacyjne gminy, które mają zwiększać dostępność usług społecznych dla mieszkańców, rozwijając i koordynując lokalne systemy usługowe.
Wszystkie gminy opracują programy dla CUS
Projekt przewiduje też obowiązek opracowania programu usług społecznych przez CUS - na podstawie potrzeby wspólnoty samorządowej, którego przyjęcie oraz wprowadzenie w nim zmian poprzedzone będzie przeprowadzeniem konsultacji społecznych z mieszkańcami gminy.
Obecnie ustawa umożliwia, ale nie nakazuje przyjęcia programu usług społecznych przez gminę. Według autorów projektu skutkuje to brakiem spójnej strategii rozwoju usług społecznych w części samorządów.
Wśród propozycji jest także uchylenie zakazu włączania do struktury CUS placówek zapewniających pobyt całodobowy, np. mieszkania treningowe, mieszkania wspomagane, ośrodki wsparcia z miejscami całodobowego okresowego pobytu. Zmiana ta ma zwiększyć elastyczność organizacyjną i lokalne możliwości integracji usług.
CUS powstanie w miejsce ośrodków pomocy społecznej
W Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że CUS nie jest jednostką, której kierownik powinien być powoływany. Zmiana umożliwi stosowanie standardowych procedur naboru i rozwiązywania stosunku pracy, co ma zwiększyć stabilność kadrową i spójność z zasadami obowiązującymi w innych jednostkach organizacyjnych gminy.
Resort rodziny proponuje, by osoby kierujące CUS, które jest utworzone przez przekształcenie funkcjonującego w gminie ośrodka pomocy społecznej, były obowiązane spełniać jedynie wymóg ukończenia specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Z kolei zatrudnienie dyrektora CUS może nastąpić przed ukończeniem wymaganych kursów specjalizacyjnych z zakresu zarządzania i organizacji usług społecznych - z maksymalnym okresem karencji wynoszącym sześć miesięcy.
Regulacja zakłada też zrównanie uprawnień koordynatorów indywidualnych planów usług społecznych (KIPUS) z pracownikami socjalnymi, w przypadku gdy spełniają oni wymagania dla tego zawodu - w zakresie dodatku terenowego oraz dodatkowego urlopu.
