Sprawdziły się przewidywania analityków, o których pisaliśmy w Interii wiosną tego roku. Susza stulecia doprowadziła do poważnych zakłóceń ruchu morskiego przez Kanał Panamski. Efektem są duże opóźnienia w transporcie, które już skutkują wzrostem jego cen. Rezultatem może być wyższa inflacja - przestrzegają eksperci.
Kanał Panamski zablokowany
Dotkliwa susza zmusiła władze Kanału Panamskiego do wprowadzenia ograniczeń dla przepływających statków. Obniżono dzienny limit jednostek, które mogą skorzystać z kanału (z 36 do 32 statków). Są też limity głębokości zanurzenia, a co za tym idzie tonażu transportowych towarów. Wszystko po to, by zużywać jak najmniej wody w śluzach służących do obsługi kanału. Brakuje jej bowiem w zbiornikach, z których jest do nich transportowana.
Obostrzenia doprowadziły do największego zatoru w historii Kanału Panamskiego. Na przepłynięcie czeka obecnie około dwustu statków - informowała w weekend amerykańska stacja telewizyjna ABC News. To ponad dwa razy więcej niż zwykle w tym okresie roku. Już na początku sierpnia opóźnienia w stosunku do planowanych dat przepłynięcia przez kanał sięgały trzech tygodni - podaje Reuters.
Statki gromadzące się wokół wejścia do kanału uchwycono w materiale wideo, który udostępnił m. in. niezależny kanał informacyjny Nexta:
Problemy na trasie Chiny-USA
Do kolejki mogą wkrótce dołączyć nowe okręty, bo Kanał Panamski najważniejsza droga wodną łącząca Azję z portami na wschodzie Stanów Zjednoczonych. Przez Kanał Panamski przepływa ok. 6 proc. światowej żeglugi morskiej. W 2022 roku było to ponad 14 tys. statków przewożących ponad pół miliarda ton ładunków. Wartość handlu między USA a krajami Azji wynosi bilion dolarów rocznie.
Kłopoty występujące na tej trasie nie są niespodzianką ani dla analityków, ani dla operatora kanału. Ciężko było jednak znaleźć środki zaradcze, bo niedobór wody w zbiornikach, z których czerpie Kanał Panamski, to problem utrzymujący się od lat. Drożność tego kanału w obecnym sezonie jest dużo gorsza niż zwykle przez niskie opady. Według danych gromadzonych przez władze Kanału Panamskiego, ich poziom w 2023 roku jest najniższy od kilku dekad.
Efektem niskich opadów jest "susza stulecia" drenująca jeziora Alajuela i Gatún. Te położone w środkowej Panamie sztuczne zbiorniki to źródła wody dostarczanej system śluz do tego kluczowego dla handlu między Azją a Ameryką sztucznego przesmyku.
Korek na wodzie podbije inflację
Utrudnienia na kluczowej trasie handlowej mogą skutkować podwyższoną inflacją. Po pierwsze dlatego, że władze kanału już pięciokrotnie w tym roku obniżyły wielkość maksymalnego zanurzenia przepływających statków. To oznacza, że kontenerowce przepływające przez przesmyk muszą być mniej obciążone niż zwykle - a więc muszą przewozić mniej towarów. Mniejsza podaż może dać impuls do podniesienia cen.
Zobacz również:
Wiosną, kiedy wszyscy już spodziewali się utrudnień, eksperci prognozowali też, że wzrosną koszty transportu przez kanał. Jak obecnie podaje agencja prasowa Reuters, ten efekt już widać w cenach oferowanych za fracht na trasie Chiny-USA. W wyniku zakłóceń na Kanale Panamskim wzrosły one o 36 procent.
Wyższe ceny morskiego transportu to wyższa inflacja - wylicza zaś Jonathan Ostry, profesor ekonomii z Uniwersytetu w Georgetown i były analityk Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Według jego szacunków, podwyższenie kosztów żeglugi morskiej o 20 proc. w danym roku skutkuje podwyższeniem się inflacji o 0,15 pkt. proc. w roku następnym w krajach dotkniętych zjawiskiem.
Zablokowanie Kanału Sueskiego na kilka dni w 2021 roku mogło się przełożyć nawet na wzrost inflacji w Stanach Zjednoczonych o 2 pkt. proc. - podaje za specjalistą Bloomberg. Ceny żeglugi morskiej w niektórych rejonach świata wzrosły wtedy nawet sześciokrotnie. Dodatkowo blokada Kanału Sueskiego mogła doprowadzić do strat w światowym handlu na poziomie nawet 9,6 mld dolarów dziennie, jak wyliczali analitycy dziennika branżowego "Lloyd's List".
Inflacja konsumencka w USA w lipcu wyniosła 3,2 proc. w relacji rocznej, wobec 3 proc. odnotowanych w czerwcu. Oznacza to ponowne przyśpieszenie tempa wzrostu cen po spadkach na przestrzeni ostatniego roku. Dane za sierpień będą dostępne w przyszłym miesiącu.
Konsekwencje odczują nie tylko eksporterzy i importerzy w dwóch największych gospodarkach świata - USA i Chinach. Reperkusje dotkliwie odczuje także Panama, która na działalności kanału zarabia rocznie ok. 2,5 mld dolarów. To stanowi blisko 4 proc. PKB tego kraju za 2021 rok. Przez występujące obecnie opóźnienia spodziewane dochody z obsługi kanału mają się zmniejszyć w 2023 roku o około 200 mln dolarów, czyli o ok. 8 procent.
El Niño pogarsza sprawę
Problemy z dostępnością wody w Kanale Panamskim są odczuwalne już od kilku lat. W 2019 roku zasoby wody dostępne dla administracji kanału spadły do 3 mld metrów sześciennych, o ponad 2 mld mniej niż wymagane do pełnej operacyjności.
W tym roku skala problemu jest jeszcze większa ze względu na trwające od lipca El Niño. To cykliczne zjawisko atmosferyczne, które wpływa na temperaturę i poziom opadów. Opady notowane w Panamie w 2023 roku są niemal najniższe w 143-letniej historii zbierania danych.
Co więcej, ze względu na efekt El Niño, sytuacja może się dalej pogarszać, a zakłócenia mogą występować także w przyszłym roku. Poziom wody w zasilających śluzę jeziorach Anajuela i Gatún będzie jeszcze niższy niż teraz zwłaszcza w marcu i kwietniu 2024 roku - przewidują badacze ze Smithsonian Tropical Research Institute, cytowani przez agencję Reuters. To oznaczałoby zaś jeszcze poważniejsze problemy na kanale niż obecnie.
Martyna Maciuch
![KSeF jest rewolucją, ale z odpowiednim wsparciem do opanowania [WYWIAD]](https://i.iplsc.com/000MNFFSCWK3PESV-C486.webp)
