W połowie lipca weszły w życie przepisy o jawności cen deweloperskich, które nakładają na deweloperów obowiązek publikowania na swoich stronach internetowych cen ofertowych mieszkań i domów, a od 11 września ustawa obejmie tym obowiązkiem wszystkich deweloperów.
Dane o cenach ofertowych. "W praktyce to jak szukanie igły w stogu siana"
Ustawa została uchwalona na bazie projektu poselskiego Polski 2050 i jak pisaliśmy w trakcie prac parlamentarnych wykryto w niej luki i w większości udało się je załatać, m.in. dodano przepisy, by oprócz obowiązku publikacji cen ofertowych na stronach internetowych deweloperów, przesyłali oni te informacje w tzw. otwartych plikach do rządowej bazy dane.gov.pl, która pozwala na statystyczne przetwarzanie takich danych z różnych dziedzin. Według założeń, miało to być źródło zarówno dla zwykłego Kowalskiego, który znajdzie dane w jednym miejscu, jak i dla serwisów prezentujących zbiorczo ceny nieruchomości, bo będą miały już gotowe źródło i nie muszą pytać deweloperów, skoro wszystko jest zebrane w jednym miejscu.
Na razie serwisy zajmujące się zbieraniem i przetwarzaniem informacji z cenami mieszkań narzekają, że nie bardzo da się z nich korzystać.
- Głównym problemem danych o cenach ofertowych publikowanych na http://dane.gov.pl jest trudność w ich odnalezieniu. Nie utworzono osobnej kategorii dla tych danych. W rezultacie dane te są rozproszone w całym zbiorze, bez możliwości efektywnego filtrowania. Przykładowo, wyszukiwanie frazy "ceny ofertowe" zwraca niepowiązane wyniki cen ofertowych na rynku wieprzowiny. To sprawia, że dane są w teorii publicznie dostępne, ale w praktyce to jak szukanie igły w stogu siana. Dodatkowo same dane cierpią na brak standaryzacji: brak lokalizacji inwestycji wymagający ręcznego uzupełnienia oraz niespójne formatowanie wartości liczbowych i dat. Te problemy techniczne utrudniają automatyczne przetwarzanie tych danych - mówi interii Marcin Wolnik, z serwisu zametr.pl. Problemy na bieżąco zgłasza też serwis pokazcene.com, zwracając uwagę oprócz braku możliwości wyfiltrowania danych, na problematyczne kodowanie znaków i mieszanie formatów.
Ministerstwo zapowiada zmiany. "Planujemy wdrożenie nowego typu dostawcy danych"
Zapytany przez Interię wiceminister cyfryzacji zapowiada zmiany, które zwiększą użyteczność przekazywania danych ofertowych z cenami mieszkań.
- Portal dane.gov.pl podlega stałemu rozwojowi, w tym w zakresie zadań związanych z udostępnianiem danych o cenach nieruchomości. Na chwilę obecną planujemy w portalu wdrożenie nowego typu dostawcy danych pod nazwą "deweloperzy". Wdrożenie to umożliwi użytkownikom portalu wyfiltrować w prosty sposób podmioty udostępniające dane o cenach ofertowych nieruchomości. Aktualnie dane udostępniane przez deweloperów można wyświetlić w portalu, korzystając np. z wyszukiwarki w zakładce "Dane" i wpisaniu w niej przykładowo frazy "ceny ofertowe" - mówi Interii wiceminister Michał Gramatyka.
Jak dodaje, portal umożliwia wyfiltrowanie danych pod kątem ich zasięgu terytorialnego. - W celu wyszukania danych z określonej lokalizacji należy skorzystać z filtra "lokalizacja danych" dostępnego w zakładce "Dane". Metadana dotycząca lokalizacji danych ma charakter fakultatywny i oznaczenie nią danych zależy od dostawców, dlatego nie wszystkie dane będą możliwe do wyszukania w ten sposób - tłumaczy wiceminister.
Przypomina, że obowiązki dotyczące udostępniania cen ofertowych nieruchomości nie objęły jeszcze wszystkich deweloperów, nastąpi to 11 września br., dlatego trudno odnieść się do realizacji tego obowiązku przez wszystkich deweloperów. - Obecnie w portalu dane.gov.pl zostały założone profile dostawców dla ponad 2300 deweloperów. Ogólna analiza udostępnianych przez nich danych wskazuje, że są one co do zasady udostępniane w formatach umożliwiających ich odczyt maszynowy. Ministerstwo Cyfryzacji wspiera deweloperów w dostosowaniu się do nowych obowiązków poprzez publikację materiałów informacyjnych w portalu dane.gov.pl, a także bieżący kontakt z podmiotami rozpoczynającymi udostępnianie danych o cenach ofertowych nieruchomości - deklaruje wiceminister.
W lipcu pisaliśmy, że wyszła kolejna luka w ustawie o jawności, bo w pierwszych dniach panował tam "dziki zachód". Sytuacja została opanowana, bo Ministerstwo Cyfryzacji wypracowało z deweloperami jeden format przekazywania danych, ale zgodnie z ustawą deweloperzy mogą, ale nie muszą się do tego stosować.
Już wówczas użytkownicy zwracali uwagę, że z publikowanych danych nie będzie pożytku, jeśli nie będą one łatwe do wyszukania w oceanie wszystkich danych tam publikowanych.
Monika Krześniak-Sajewicz
