W Polsce trwają prace nad nowymi przepisami, które mają zwiększyć przejrzystość na rynku nieruchomości. Deweloperzy będą zobowiązani do publikowania cen ofertowych mieszkań i domów, co ma pomóc kupującym w lepszym porównaniu ofert. Choć zmiany spotkały się z pozytywnym odbiorem, pojawiły się kontrowersje, zwłaszcza dotyczące braku regulacji dotyczących Rejestru Cen Nieruchomości. Jak zauważa jednak Dziennik Gazeta Prawna, nowe przepisy mające poprawić sytuację Polaków może wcale nie zadziałać tak, jak chcieli pomysłodawcy.
Nowe przepisy do zmiany, umowa sprzedaży to sens całego problemu
Zgodnie z nowelizacją ustawy o ochronie praw nabywców mieszkań oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, deweloperzy będą musieli zamieszczać na swoich stronach internetowych szczegółowe informacje o cenach. Będzie to obejmować cenę metra kwadratowego mieszkania, cenę pomieszczeń przynależnych oraz inne składniki ceny. Nowe przepisy mają na celu poprawę przejrzystości rynku nieruchomości.
Nowelizacja ustawy obejmuje jedynie umowy sprzedaży, które zawierane są dopiero wtedy, gdy budynek jest już gotowy. Jak wyjaśnia Dziennik Gazeta Prawna, na wcześniejszym etapie, deweloperzy podpisują umowy deweloperskie, a te nie zostały uwzględnione w nowelizacji.
Choć sama ustawa wprowadza ważne zmiany, eksperci, w tym Sąd Najwyższy, wskazują, że brak wskazania palcem na umowę deweloperską może istotnie ograniczyć jej skuteczność. Sami deweloperzy zwracali uwagę, że bez uwzględnienia wcześniejszych etapów umów z klientami, zmiana przepisów może nie przynieść oczekiwanych efektów.
Kary za brak przejrzystości, czyli mamy chronić konsumentów
Nowe przepisy nakładają obowiązek bieżącego aktualizowania cen mieszkań i domów od rozpoczęcia sprzedaży aż do momentu przeniesienia własności nieruchomości. Oprócz stron internetowych deweloperów, ceny mają być również publikowane na rządowym portalu danych.gov.pl. Jeśli cena podana na stronie dewelopera będzie różniła się od tej przy zawarciu umowy, nabywca będzie mógł domagać się realizacji transakcji po najkorzystniejszej dla niego cenie.
Zgodnie z nowymi przepisami, firmy, które nie będą przestrzegać obowiązku prezentacji cen, mogą zostać ukarane karą sięgającą 10 proc. rocznego obrotu. Ma to chronić interesy konsumentów i zapobiegać praktykom naruszającym ich prawa.
Kontrowersje wokół Rejestru Cen Nieruchomości
Warto przypomnieć, że podczas sejmowych prac nad nowelizacją ustawy o cenach ofertowych mieszkań, pojawiły się kontrowersje związane z brakiem przepisów dotyczących uwolnienia danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN). Inicjatywę uwolnienia danych popiera prof. Waldemar Izdebski z Politechniki Warszawskiej, a także Główny Geodeta Kraju.
Wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka zapewnił, że po uchwaleniu obowiązku ujawniania cen ofertowych, Ministerstwo Cyfryzacji zajmie się uwolnieniem danych z RCN. "To dość prosta sprawa, jeśli podejdziemy do niej poważnie" - stwierdził wiceminister na platformie X. Gramatyka zaproponował, by deweloperzy zaczęli przekazywać dane o cenach mieszkań do serwisu danych.gov.pl, co zwiększyłoby dostępność informacji o cenach nieruchomości.
Co więcej, Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad portalem DOM, który ma pokazywać ceny transakcyjne nieruchomości. Uruchomienie platformy planowane jest na około 2 lata po wprowadzeniu nowych przepisów.
Agata Jaroszewska
