Projekt 28.08.2002 r.
Ustawa z dnia 2002r.
o jednorazowym opodatkowaniu nieujawnionego dochodu oraz o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa i ustawy - Kodeks karny skarbowy.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje:
1) sposób ujawniania majątku przez osoby fizyczne;
2) zasady składania deklaracji podatkowych;
3) szczególne zasady jednorazowego opodatkowania dochodu osoby fizycznej, nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, dobrowolnie zgłoszonego do opodatkowania po terminie.
Art. 2.
W celu wykonania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych określonego w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.i), zwanej dalej "ustawą o podatku dochodowym", osoby fizyczne mogą ujawnić posiadany majątek pochodzący z przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w rozumieniu przepisów tej ustawy. W tym celu składają deklarację podatkową zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 2 ustawy.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) dochodzie - należy przez to rozumieć sumę przychodów uzyskanych (osiągniętych) w latach 1996 - 2001, nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, obliczoną jako różnica między wydatkami poniesionymi w tym czasie przez podatnika, w tym na nabycie lub wytworzenie majątku, powiększonymi o wartość niepokrytego tymi wydatkami majątku nabytego w tych latach, a wysokością dochodów (przychodów) zgłoszonych do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (straty) w latach 1996 - 2001, powiększonych o uzyskane w tym okresie dochody zwolnione od tego podatku na podstawie odrębnych przepisów lub pochodzące ze źródeł wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3 i 5 ustawy o podatku dochodowym oraz o wartość majątku zgromadzonego przed dniem 31 grudnia 1995 r.;
2) roku podatkowym - należy przez to rozumieć rok kalendarzowy;
3) deklaracji podatkowej - należy przez to rozumieć deklarację w sprawie zgłoszenia do opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych;
4) jednorazowym podatku - należy przez to rozumieć, stanowiący w całości dochód budżetu państwa, podatek obliczony przez podatnika w deklaracji podatkowej.
Rozdział 2
Zasady składania deklaracji podatkowych
Art. 4.
1. Osoby fizyczne, które ujawnią w deklaracji podatkowej wartość majątku pochodzącego z dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, zgłaszają taki dochód do opodatkowania według zasad określonych w rozdziale 3.
2. W deklaracji podatkowej ujawnieniu podlega majątek posiadany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą - według stanu na dzień 31 grudnia 2001 r.
Art. 5.
1.Deklaracja podatkowa jest składana w terminie do dnia 31 grudnia 2002r. w urzędzie skarbowym właściwym dla rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a jeżeli osoba fizyczna nie jest podatnikiem tego podatku - w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu składania deklaracji.
2.W deklaracji podatkowej podatnicy ujawniają dane dotyczące dochodu uzyskanego od dnia 1 stycznia 1996 roku, w tym źródło jego przychodu.
3.W deklaracji podatkowej podatnik ma obowiązek uprawdopodobnić, że zgłoszona do opodatkowania wysokość dochodu nie pochodzi z przychodów pochodzących z przestępstwa, w szczególności przez wskazanie sposobu oraz okoliczności, w jakich uzyskał ten dochód.
4.Złożona deklaracja podatkowa, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2, wywołuje takie skutki jak decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych.
5.Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór deklaracji podatkowej, uwzględniając w szczególności: dane identyfikujące podatnika, wykaz i kwoty dochodów zwolnionych od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 6, 20, 20a, 28, 32, 32a, 33, 46, 50 oraz art. 52 ustawy o podatku dochodowym, a także dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, datę lub okres ich uzyskiwania, źródło przychodu, szczegółowy opis majątku objętego deklaracją, w tym powierzchnię nieruchomości, datę nabycia (zbycia) oraz wskazanie miejsca położenia majątku, numery rachunków bankowych oraz numery rachunków w innych instytucjach finansowych w kraju i za granicą wraz z nazwą i adresem oraz stan na tych rachunkach na dzień 31 grudnia 2001 r., formę nabycia majątku, dane identyfikujące podmiot, od którego majątek został nabyty, dane identyfikujące inne podmioty uczestniczące w czynności (transakcji), ze wskazaniem charakteru uczestnictwa.
Rozdział 3
Zasady opodatkowania jednorazowym podatkiem
Art. 6.
1.Podatnicy, którzy wykazali w deklaracji podatkowej dochód, obliczają podatek jednorazowy od tego dochodu na zasadach określonych w niniejszym rozdziale.
2.Osoby, które nie złożą deklaracji podatkowej lub złożą taką deklarację nierzetelną, podlegają opodatkowaniu według stawki określonej w art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym - od dochodu niezgłoszonego do jednorazowego opodatkowania w deklaracji podatkowej.
Art. 7.
Opodatkowaniu jednorazowym podatkiem podlegają osoby fizyczne, które:
1)w latach 1996-2001 miały miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub których czasowy pobyt w Rzeczypospolitej Polskiej trwał w danym roku dłużej niż 183 dni, oraz
2)uzyskały dochód, o którym mowa w art. 3 pkt 1, nawet wówczas gdy w celu ukrycia tego dochodu, w terminie składania deklaracji podatkowej, nie są właścicielem (posiadaczem) rzeczy lub praw majątkowych nabytych z tego dochodu.
Art. 8.
1.Podstawę opodatkowania jednorazowym podatkiem stanowi dochód, ustalony zgodnie z art. 3 pkt 1, z uwzględnieniem art. 9.
2.Dochodu, o którym mowa w ust. 1, nie łączy się z innymi dochodami (przychodami) podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Art. 9.
Wartość majątku wykazanego w deklaracji podatkowej oblicza się zgodnie z zasadami określonymi w art. 119e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.ii).
Art. 10.
1.Stawka jednorazowego podatku wynosi 7,5%.
2.Jednorazowy podatek jest płatny w terminie 30 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej.
3.Jednorazowy podatek wynikający z deklaracji podatkowej niewpłacony w terminie, o którym mowa w ust. 2, stanowi zaległość podatkową, od której są naliczane odsetki za zwłokę.
Art. 11.
1.Jeżeli osoba, która jest właścicielem lub posiadaczem majątku wskaże podmiot, który przekazał jej majątek (korzyści) celem ukrycia wysokości dochodu albo wykaże pozorność czynności prawnych, na podstawie których objęła własność majątku (korzyści) oraz wskaże podmioty (strony) tych czynności prawnych - podlega zwolnieniu od jednorazowego podatku od tej części dochodu, która odpowiada wartości przejętego majątku; w tym przypadku podatek jest należny od osoby, która w wyniku dokonanych czynności prawnych doprowadziła do ukrycia prawidłowej wysokości swojego dochodu celem obejścia przepisów prawa podatkowego.
2.Jeżeli osoba, która ukryła swój dochód za pomocą czynności, o których mowa w ust.1, nie złożyła deklaracji podatkowej lub nie zeznała w deklaracji podatkowej wysokości tego dochodu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości i na zasadach określonych w art. 20 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.Zasady opodatkowania określone w ust. 2 nie mają zastosowania w stosunku do osoby, która ukryła swój dochód, jeżeli do dnia 31 grudnia 2002 r. osoba ta w deklaracji podatkowej ujawni wysokość dochodu, który chciała ukryć, w tym dochodu objętego pozornymi czynnościami prawnymi. W tym przypadku opodatkowanie następuje na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Rozdział 4
Skutki złożenia deklaracji podatkowej
Art. 12.
1.W przypadku złożenia deklaracji podatkowej nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe polegające na uchylaniu się od obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 2, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15.
2.Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku określonym w art. 6 ust. 2.
Art. 13.
1.Jeżeli podatnik złoży deklarację podatkową, postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa dotyczące przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych wszczęte i niezakończone przed dniem złożenia deklaracji podatkowej ulega zawieszeniu.
2.Zawieszone postępowanie lub kontrolę, o których mowa w ust.1, podejmuje się z urzędu w przypadku stwierdzenia, że deklaracja podatkowa złożona przez podatnika jest nierzetelna.
3.Postępowanie lub kontrola, o których mowa w ust. 1, podlegają umorzeniu, jeżeli w świetle zgromadzonych w toku postępowania dowodów rzetelność złożonej deklaracji podatkowej nie budzi wątpliwości.
4.O złożonej deklaracji podatkowej podatnik informuje organ prowadzący wobec niego postępowanie lub kontrolę, o których mowa w ust.1.
Art. 14.
1.Jeżeli organ podatkowy poweźmie uzasadnione wątpliwości co do rzetelności deklaracji podatkowej, a także w sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie, że wykazany w deklaracji podatkowej dochód nie podlega opodatkowaniu - wszczyna postępowanie wyjaśniające.
2.W postępowaniu wyjaśniającym organ podatkowy wzywa podatnika do przedstawienia dowodów potwierdzających źródło, sposób oraz okoliczności uzyskania dochodu zgłoszonego do opodatkowania.
Art. 15.
Jeżeli postępowanie wyjaśniające wykaże, że podatnik zgłosił w deklaracji podatkowej dochód pochodzący z przestępstwa, organ podatkowy zawiadamia o tym właściwy organ ścigania, przekazując mu odpowiednie informacje albo wszczyna dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Art. 16.
1.W przypadku, o którym mowa w art. 15, zapłacony przez podatnika jednorazowy podatek nie podlega zwrotowi, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie karnej albo orzeczenia w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
2.Do zwrotu podatku, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa w zakresie oprocentowania nadpłat.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Art. 17.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083, z 1998r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000r. Nr 94, poz.1037, Nr 116, poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz.1315, z 2001r. Nr 16, poz.166, Nr 39, poz.459, Nr 42, poz.475, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 130, poz.1452 oraz z 2002 r. Nr 39, poz. 804 i Nr 113, poz. 984) po dziale III dodaje się dział IIIa w brzmieniu:
"Dział IIIa
Deklaracje majątkowe
Art. 119a.
§ 1. Osoby fizyczne, mające miejsce zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składają jednorazową deklarację majątkową o majątku stanowiącym własność, współwłasność lub będącym w posiadaniu osoby składającej deklarację majątkową - według stanu na dzień 31 grudnia 2002 r. - z zastrzeżeniem art. 119b § 3 i 5.
§ 2. Począwszy od roku 2003 osoby fizyczne składają deklaracje majątkowe, w których wykazują zmiany w stanie majątku wykazanego w deklaracji majątkowej, o której mowa w § 1, tylko za te lata podatkowe, w których miały miejsce zmiany.
§ 3. Osoby fizyczne, które od dnia 1 stycznia 2003 r. nabędą lub wejdą w posiadanie majątku podlegającego ujawnieniu w deklaracji majątkowej, składają jednorazową deklarację majątkową według stanu na dzień 31 grudnia roku, w którym zaistniały te okoliczności.
§ 4. Deklarację majątkową w imieniu osób małoletnich lub ubezwłasnowolnionych składają ich przedstawiciele ustawowi. Przepisy § 1 - 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 119b.
§ 1. Deklaracja majątkowa, o której mowa w art. 119a § 1, zawiera spis całości majątku osoby składającej deklarację majątkową, jego wartość w podziale na poszczególne składniki majątku, a także:
1)oznaczenie miejsca położenia oraz daty nabycia nieruchomości, ich części lub prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oraz numery właściwych rejestrów,
2)adresy lub oznaczenie miejsca położenia, daty nabycia lub wybudowania budynków lub budowli,
3)adresy oraz daty nabycia: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa do domu jednorodzinnego, prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość,
4)dane zamieszczone w dowodzie rejestracyjnym środka transportu,
5)wartość posiadanych udziałów (wkładów) w spółkach handlowych lub cywilnych, wkładów w spółdzielni, obligacji, akcji lub innych papierów wartościowych, a także pochodnych instrumentów finansowych,
6) kwotę oszczędności, bez względu na formę oszczędzania,
7)szacunkową wartość pozostałego mienia.
§ 2. W przypadku nieruchomości w deklaracji majątkowej należy także podać ich powierzchnię całkowitą w odniesieniu do gruntów i działek gruntu w wieczystym użytkowaniu albo powierzchnię użytkową w odniesieniu do budynków i lokali.
§ 3. Nie podlegają, z zastrzeżeniem § 4, ujawnieniu w deklaracji majątkowej:
1)rzeczy i prawa majątkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, objęte wykazem lub ewidencją środków trwałych oraz wartości niematerialnych - z wyjątkiem nieruchomości,
2)zapasy, surowce, materiały, półfabrykaty, wyroby i towary służące działalności gospodarczej, których nabycie jest udokumentowane w sposób określony w odrębnych przepisach,
3)lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej nie przekraczającej 70 m2 wraz z działką gruntu przypadającą na ten lokal - jeżeli osoba fizyczna nie posiada jakiejkolwiek innej nieruchomości, z wyjątkiem ogrodu pracowniczego w rozumieniu przepisów o pracowniczych ogrodach działkowych,
4)rzeczy ruchome, z zastrzeżeniem pkt 6, o jednostkowej wartości nie przekraczającej 10 000 zł, będące wyposażeniem gospodarstwa domowego osoby posiadającej majątek, z wyjątkiem dzieł sztuki,
5)dzieła sztuki będące przedmiotem osobistej twórczości składającego deklarację majątkową,
6)środki transportu o łącznej wartości nie przekraczającej 80 000 zł,
7) pozostały majątek - jeżeli jego łączna wartość nie przekracza 100 000 zł.
§ 4. Jeżeli, niezależnie od wyłączeń wymienionych w § 3, osoba fizyczna jest obowiązana złożyć deklarację majątkową, obejmuje tą deklaracją także składniki majątku wymienione w § 3 pkt 3, 6 i 7, bez względu na powierzchnię lokalu albo jednostkową wartość posiadanych środków transportu albo łączną wartość pozostałego majątku.
§ 5. Zwalnia się z obowiązku składania deklaracji majątkowych rolników nie uzyskujących dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli od 1990 r. nie nabyli nieruchomości gruntowej albo nie wybudowali budynku mieszkalnego, obiektu budowlanego lub innego budynku (obiektu) nie będącego tymczasowym obiektem budowlanym - w rozumieniu prawa budowlanego.
Art. 119c.
Małżonkowie, których majątek jest objęty wspólnością majątkową, mogą złożyć wspólną deklarację majątkową; w deklaracji tej wykazują również składniki majątkowe stanowiące odrębny majątek każdego z małżonków. Przepisy art. 119b § 3 pkt 3, 6 i 7 stosuje się łącznie do małżonków.
Art. 119d.
§ 1. W przypadku, gdy osoba fizyczna nie posiada majątku podlegającego ujawnieniu w deklaracji majątkowej, składa oświadczenie o braku obowiązku składania deklaracji majątkowej.
§ 2. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, w imieniu osób małoletnich lub ubezwłasnowolnionych składają przedstawiciele ustawowi tylko w przypadku, gdy osoba małoletnia lub ubezwłasnowolniona posiada majątek stanowiący jej odrębną własność lub współwłasność.
Art. 119e.
§ 1. Wartość posiadanych rzeczy i praw majątkowych określa się według ceny ich nabycia lub kosztu wytworzenia.
§ 2. Wartość praw majątkowych wynikających z posiadania zależnego określa się w wysokości opłat z tytułu najmu, dzierżawy, użytkowania, leasingu lub innych stosunków prawnych o podobnym charakterze, za okres objęty zeznaniem, nie dłuższy jednak niż od dnia 1 stycznia 1996 r.
§ 3. Wartość posiadanych udziałów (wkładów) w spółkach handlowych lub cywilnych albo wkładów w spółdzielniach oraz wartość obligacji, akcji lub innych papierów wartościowych, a także pochodnych instrumentów finansowych określa się według ich wartości nominalnej; jeżeli jednak ich wartość nominalna jest niższa niż cena nabycia, wartość tych aktywów określa się według ceny nabycia.
§ 4. Wartości dewizowe przelicza się na złote przy zastosowaniu kursu średniego waluty obcej, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu nabycia, a jeśli takiego dnia nie można określić - po kursie obowiązującym w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego dzień złożenia deklaracji majątkowej.
§ 5. Jeżeli ustalenie wartości zgodnie z § 1 - 4 nie jest możliwe, wartość posiadanych rzeczy i praw majątkowych określa się szacunkowo, na podstawie przeciętnych cen stosowanych w dniu nabycia w danej miejscowości lub na danym rynku, w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju.
Art. 119f.
Korekta deklaracji majątkowej jest dopuszczalna, jeżeli w celu jej uzasadnienia składający deklarację przedkłada dokument urzędowy, urzędowo poświadczony lub z datą pewną.
Art. 119g.
§ 1. Deklaracja majątkowa, o której mowa w art. 119a § 1 albo oświadczenie, o którym mowa w art. 119d są składane w terminie do dnia 30 kwietnia 2003 r. Deklaracje majątkowe, o których mowa w art. 119a § 2 i 3 są składane za dany rok podatkowy w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego.
§ 2. Deklaracje majątkowe i oświadczenie składane są w urzędzie skarbowym właściwym dla rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a jeżeli osoba fizyczna nie jest podatnikiem tego podatku - w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu.
§ 3. W deklaracji majątkowej podatnicy ujawniają dane dotyczące całego posiadanego majątku, z wyodrębnieniem majątku uzyskanego od dnia 1 stycznia 1996 r.
Art. 119h.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór deklaracji majątkowej oraz wzór oświadczenia, uwzględniając w szczególności: dane identyfikujące składającego deklarację majątkową lub oświadczenie, sposób nabycia oraz rodzaj i wartość posiadanych rzeczy i praw majątkowych, miejsce położenia nieruchomości lub miejsce położenia rzeczy, w stosunku do których przysługuje prawo majątkowe oraz ich stan prawny wraz z ewentualnymi obciążeniami."
Art. 18.
W ustawie z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 z 2000 r. Nr 60, poz. 703 i Nr 62, poz. 717, z 2001 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676 i Nr 89, poz. 804) w art. 54 dodaje się § 4 w następującym brzmieniu:
"§ 4. Karze określonej w § 1-3 podlega także ten, kto nie składa w terminie deklaracji majątkowej lub składa nierzetelną deklarację majątkową, z tym że najniższa liczba stawek dziennych wynosi 400.";
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
