Rosną stopy proc. w strefie euro. Europejski Bank Centralny zdecydował o kolejnej podwyżce

Gospodarka strefy euro prawdopodobnie znacząco zwolni w IV kw. 2022 roku i I kw. 2023 roku.

---

Z tą trzecią z rzędu znaczną podwyżką stóp Rada osiągnęła duży postęp w procesie odchodzenia od łagodnej polityki pieniężnej. Rada Prezesów podjęła dzisiejszą decyzję i oczekuje, że będzie kontynuować podnoszenie stóp procentowych, żeby zapewnić, aby inflacja wkrótce powróciła do celu wynoszącego 2% w średnim okresie. Przyszłe decyzje Rady w sprawie poziomu stóp będą zależeć od kształtowania się perspektyw inflacji i sytuacji gospodarczej i - zgodnie z przyjętym podejściem - będą zapadać z posiedzenia na posiedzenie.

Inflacja nadal jest zdecydowanie zbyt wysoka i przez dłuższy czas będzie przekraczać docelowy poziom. We wrześniu inflacja w strefie euro wyniosła 9,9%. Powodem rozszerzenia się presji cenowej i wzrostu inflacji w ostatnich miesiącach były gwałtowny wzrost cen energii i żywności, zatory podażowe i ożywienie popytu po pandemii. Polityka pieniężna Rady Prezesów ma na celu zmniejszyć wsparcie popytu i chronić przed ryzykiem stałego wzrostu oczekiwań inflacyjnych.

Rada Prezesów zdecydowała się także zmienić warunki trzeciej serii ukierunkowanych dłuższych operacji refinansujących (TLTRO III). Podczas ostrej fazy pandemii ten instrument pełnił kluczową rolę w przeciwdziałaniu zagrożeniom dla stabilności cen. Dziś, ze względu na nieoczekiwany i nadzwyczajny wzrost inflacji, należy go zrekalibrować, tak aby był on spójny z szerszym procesem normalizacji polityki pieniężnej i wzmacniał transmisję podwyżek podstawowych stóp procentowych do warunków udzielania kredytów bankowych. Rada Prezesów postanowiła więc dostosować stopy procentowe operacji TLTRO III ze skutkiem od 23 listopada 2022 i zaproponować bankom dodatkowe terminy dobrowolnej wcześniejszej spłaty.

Wreszcie, żeby lepiej dostosować oprocentowanie rezerw obowiązkowych utrzymywanych w Eurosystemie przez instytucje kredytowe do warunków panujących na rynku pieniężnym, Rada Prezesów zdecydowała, że rezerwy obowiązkowe będą oprocentowane po stopie depozytowej EBC.

Rada Prezesów postanowiła podnieść trzy podstawowe stopy procentowe EBC o 75 punktów bazowych. Tak więc stopa procentowa podstawowych operacji refinansujących oraz stopy kredytu i depozytu w banku centralnym wzrosną do odpowiednio: 2,00 proc., 2,25 proc. oraz 1,50 proc., ze skutkiem od 2 listopada 2022.

Rada Prezesów zamierza nadal reinwestować w całości spłaty kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu APP jeszcze przez dłuższy czas po tym, jak zaczęła podnosić podstawowe stopy procentowe EBC, a w każdym razie tak długo, jak będzie to konieczne do utrzymania warunków dużej płynności i odpowiedniego nastawienia polityki pieniężnej.

Jeśli chodzi o program PEPP, Rada Prezesów zamierza reinwestować spłaty kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach tego programu co najmniej do końca 2024. W każdym razie wygaszanie w przyszłości portfela PEPP będzie się odbywać w sposób kontrolowany, żeby nie zaburzać odpowiedniego nastawienia polityki pieniężnej.

W związku z tym Rada Prezesów przy reinwestowaniu spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych z portfela PEPP nadal będzie stosować elastyczność, tak aby przeciwdziałać związanym z pandemią zagrożeniom dla mechanizmu transmisji polityki pieniężnej.

Rada Prezesów postanowiła dostosować stopy procentowe operacji TLTRO III. Począwszy od 23 listopada 2022 do terminu zapadalności lub terminu wcześniejszej spłaty każdej pozostającej do spłaty operacji TLTRO III stopa procentowa operacji TLTRO III będzie indeksowana do mających zastosowanie średnich podstawowych stóp procentowych EBC za ten okres. Rada Prezesów postanowiła też zaproponować bankom dodatkowe terminy dobrowolnej wcześniejszej spłaty. W każdym razie Rada Prezesów będzie też regularnie oceniać, jak ukierunkowane operacje pożyczkowe przyczyniają się do nastawienia polityki pieniężnej.

- - - - -

Rada Prezesów jest gotowa odpowiednio dostosowywać wszystkie narzędzia w ramach swojego mandatu, żeby sprawić, że inflacja ustabilizuje się na docelowym poziomie 2 proc. w średnim okresie. Dostępny jest instrument ochrony transmisji (Transmission Protection Instrument, TPI), który ma przeciwdziałać nieuzasadnionej, chaotycznej dynamice na rynku stanowiącej poważne zagrożenie dla transmisji polityki pieniężnej do wszystkich krajów strefy euro, dzięki czemu Rada Prezesów może skuteczniej wypełniać swój mandat do utrzymania stabilności cen.

- - - - - -

- Gospodarka strefy euro prawdopodobnie znacząco zwolni w IV kw. 2022 r. i I kw. 2023 r. EBC może podnosić stopy proc. na kilku kolejnych posiedzeniach - powiedziała prezes EBC Christine Lagarde na konferencji po posiedzeniu EBC. Prezes EBC poinformowała, że dyskusja nt. szczegółów zacieśniania ilościowego odbędzie się w grudniu.

- Zrobiliśmy postępy na drodze do normalizacji polityki pieniężnej, ale nadal mamy jeszcze pewien dystans przed sobą. Naszym ostatecznym celem, do którego chcemy dotrzeć są stopy proc., które spowodują powrót inflacji do 2-proc. celu w średnim okresie. Ten poziom nie jest tożsamy z poziomem, w którym uznanym, że normalizacja polityki monetarnej jest zakończona. Może wzrosnąć ponad ten poziom. (...) Ustalenie tego poziomu może zająć kilka posiedzeń, nie jestem teraz w stanie powiedzieć ile - powiedziała prezes EBC.

- W przyszłości będziemy mieli dalsze podwyżki stóp. W pewnym momencie będziemy oczywiście musieli określić stopę, która zapewni nam średnioterminowy cel na poziomie 2 proc. Cel dla nas jest jasny, a dokładne tempo będziemy ustalać spotkanie po spotkaniu - dodała.

Lagarde powiedziała również, że dyskusja nt. szczegółów zacieśniania ilościowego (QT) odbędzie się w grudniu.

- Świadomie nie poruszyliśmy tematu zacieśniania ilościowego na obecnym posiedzeniu. EBC zdecyduje o kluczowych założeniach redukcji portfela aktywów APP podczas posiedzenia w grudniu - powiedziała przewodnicząca Rady Prezesów.

Prezes EBC powiedziała, że ryzyko związane ze wzrostem inflacji jest nadal podwyższone.

- Napływające dane potwierdzają, że bilans ryzyka dla perspektyw wzrostu PKB w strefie euro wciąż jest przechylony na stronę negatywną, zwłaszcza w krótkim terminie. Poważnym ryzykiem pozostaje długotrwała wojna Rosji w Ukrainie. Zaufanie może dalej się pogarszać, a ograniczenia po stronie podaży mogą ponownie się pogorszyć. Koszty energii i żywności również mogą pozostać wyższe niż oczekiwano. Osłabiająca się gospodarka światowa może być dodatkowym hamulcem wzrostu w strefie euro - powiedziała Lagarde.

- Ryzyka dla perspektyw inflacyjnych w strefie euro są zasadniczo na wysokim poziomie. Głównym czynnikiem ryzyka w krótkim terminie jest dalszy wzrost detalicznych cen energii. W średnim okresie inflacja może okazać się wyższa niż oczekiwano w przypadku wzrostu cen surowców energetycznych i żywnościowych, silniej przekładając się na ceny konsumpcyjne, może wpływać na pogorszenie zdolności produkcyjnych gospodarki strefy euro. W wyniku tego może utrzymywać się wzrost oczekiwań inflacyjnych powyżej naszego celu lub mogą też nastąpić wyższe niż oczekiwano podwyżki płac. Natomiast spadek kosztów energii i dalsze osłabienie popytu obniżyłyby presję cenową - dodała.

Według Lagarde, inflacja w strefie euro jest stanowczo za wysoka.

- Inflacja w strefie euro wzrosła we wrześniu do 9,9 proc., odzwierciedlając dalsze wzrosty wszystkich jej składowych. Inflacja w przypadku cen energii, wynosząca 40,7 proc., pozostała głównym czynnikiem ogólnej inflacji, z rosnącym udziałem cen gazu i energii elektrycznej. Inflacja w przypadku cen żywności również wzrosła do 11,8 proc., ponieważ wysokie koszty produkcji spowodowały, że produkcja żywności stała się droższa. Wąskie gardła podażowe stopniowo ustępują, choć ich opóźniony wpływ nadal przyczynia się do wysokiej inflacji. Wpływ stłumionego popytu, choć słabnie, nadal powoduje wzrost cen w sektorze usług. Deprecjacja euro przyczyniła się do narastania presji inflacyjnej - powiedziała Lagarde.

- Presja cenowa jest widoczna w coraz większej liczbie sektorów, po części ze względu na wpływ wysokich kosztów energii na całą gospodarkę. Miary inflacji bazowej pozostały zatem na podwyższonym poziomie. Wśród tych miar inflacja z wyłączeniem energii i żywności wzrosła we wrześniu do 4,8 proc.(...) Większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych wynosi obecnie około dwóch procent, chociaż dalsze rewizje niektórych wskaźników powyżej wartości docelowych wymagają dalszego monitorowania - dodała.

Według przewodniczącej Rady Prezesów, gospodarka strefy euro prawdopodobnie znacząco zwolni w IV kw. 2022 r. i I kw. 2023 r.

- Aktywność gospodarcza w strefie euro prawdopodobnie znacznie zwolniła w trzecim kwartale roku i oczekujemy dalszego jej osłabienia w pozostałej części tego roku i na początku przyszłego roku. Wysoka inflacja nadal ogranicza wydatki i produkcję, obniżając realne dochody ludzi i podnosząc koszty firm. Poważne zakłócenia w dostawach gazu jeszcze bardziej pogorszyły sytuację, a zaufanie zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców gwałtownie spadło, co również obciąża gospodarkę - powiedziała.

- Popyt na usługi spada po dobrych wynikach w poprzednich kwartałach, kiedy to sektory najbardziej dotknięte przez ograniczenia związane z pandemią ponownie się otworzyły, a wskaźniki ankietowe dotyczące nowych zamówień w sektorze produkcyjnym spadają. Co więcej, aktywność gospodarcza na świecie rośnie wolniej, w kontekście utrzymującej się niepewności geopolitycznej, zwłaszcza z powodu nieuzasadnionej agresji Rosji w Ukrainie, oraz zaostrzonych warunków finansowania. Pogarszają się warunki handlu, ponieważ ceny płacone za import rosną szybciej niż ceny otrzymywane za eksport, obciążając przychody w strefie euro - dodała.

W ocenie prezes EBC, rynek pracy pozostaje silny.

- Rynek pracy w III kwartale nadal radził sobie dobrze, a stopa bezrobocia w sierpniu utrzymała się na historycznie niskim poziomie 6,6 proc. Chociaż wskaźniki krótkoterminowe sugerują, że w trzecim kwartale nadal powstawały miejsca pracy, osłabienie gospodarki może prowadzić do nieco wyższego bezrobocia w przyszłości - powiedziała Lagarde.

Biznes INTERIA.PL na Facebooku. Dołącz do nas i czytaj informacje gospodarcze