Spis treści:
- Sposób wyliczania świadczenia komepnsacyjnego: przewaga "kompensówki"
- Świadczenie kompensacyjne a wcześniejsza emerytura. Jaki staż i wiek w 2026
- A co z dorabianiem w szkole?
- Emerytura stażowa i "kompensówka". Co z odprawą i dziedziczeniem?
Sposób wyliczania świadczenia komepnsacyjnego: przewaga "kompensówki"
To najważniejszy argument finansowy. Świadczenie kompensacyjne jest wyliczane w sposób korzystniejszy dla portfela nauczyciela.
Przy jego obliczaniu ZUS dzieli zgromadzony kapitał przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku 60 lat (nawet jeśli nauczyciel ma np. 56 lat). Takie "sztuczne" skrócenie prognozowanego statystycznego życia powoduje, że miesięczna wypłata jest wyższa. Jednocześnie pobieranie świadczenia nie pomniejsza kapitału zgromadzonego na koncie emerytalnym.
Z kolei wcześniejsza emerytura (art. 88a) jest wyliczana na zasadach ogólnych, czyli zgromadzony kapitał dzieli się przez realny wiek przejścia na emeryturę. Co więcej, każda pobrana wypłata wcześniejszej emerytury pomniejsza podstawę, z której zostanie wyliczona emerytura powszechna po osiągnięciu 60/65 lat (zależnie od płci). Wybór tej drogi może trwale obniżyć docelową emeryturę nawet o 20 proc.
Świadczenie kompensacyjne a wcześniejsza emerytura. Jaki staż i wiek w 2026
W obu przypadkach wymagany jest staż, na który składa się 30 lat okresów składkowych, w tym 20 lat pracy "przy tablicy", minimum na pół etatu.
Przy czym na świadczenie kompensacyjne mogą przejść wyłącznie kobiety, które ukończyły 56 lat i mężczyźni, którzy obchodzili już 61 urodziny.
Jeśli chodzi o emeryturę stażową, to nie ma sztywnego progu wieku. Liczy się spełnienie warunku stażu i rozpoczęcie pracy przed 1 stycznia 1999.
A co z dorabianiem w szkole?
Przepisy różnicują możliwości powrotu do zawodu. Jeśli nauczyciel przebywający na świadczeniu kompensacyjnym podejmie pracę w jakiejkolwiek placówce oświatowej wymienionej w Karcie Nauczyciela (szkoła, przedszkole, bursa), ZUS zawiesi wypłatę świadczenia w całości. Nie będzie miało znaczenia, na jaką część etatu nauczyciel pracuje i czy pracuje samodzielnie czy jako pomoc. Wyjątki dotyczą jedynie nauczania języka polskiego dla dzieci uchodźców (jednak jest to przepis wygasający).
Z kolei nauczyciel będący na wcześniejszej emeryturze może wrócić do szkoły, jeśli spełni dwa warunki. Po pierwsze, uzyska zgodę kuratora oświaty, a po drugie - łączny wymiar zatrudnienia nie przekroczy ½ etatu. Jeśli wymiar pracy się zwiększy, to emerytura zostanie zawieszona.
Emerytura stażowa i "kompensówka". Co z odprawą i dziedziczeniem?
Wybierając nową emeryturę stażową (art. 88a), nauczyciele tracą prawo do przeliczenia świadczenia w wieku 65 lat z uwzględnieniem subkonta i OFE (środki są przenoszone na konto główne). Z kolei przy "kompensówce" środki na subkoncie i w OFE podlegają dziedziczeniu, jeśli beneficjent umrze przed przejściem na emeryturę powszechną.
Podsumowując, z czysto ekonomicznego punktu widzenia nauczycielskie świadczenie kompensacyjne jest zazwyczaj korzystniejsze. Pozwala uzyskać wyższą kwotę "na rękę" (obecnie średnio wypłacane jest ok. 4200-4500 zł brutto) i nie pomniejszać przy tym kapitału na przyszłą, docelową emeryturę.
Wcześniejsza emerytura z art. 88a powinna być brana pod uwagę głównie przez osoby, które koniecznie chcą dorabiać w szkole (na pół etatu) lub którym brakuje wieku do "kompensówki", a pilnie muszą zakończyć pełnoetatową aktywność zawodową.
KO
