Spis treści:
- Co wlicza się do masy spadkowej?
- Kiedy darowizna nie liczy się do spadku? Kodeks cywilny wskazuje wprost
Co wlicza się do masy spadkowej?
Masa spadkowa to ogół praw i obowiązków majątkowych należących do zmarłej osoby w chwili jej śmierci. W prawie spadkowym oznacza ona majątek, który przechodzi na spadkobierców w drodze dziedziczenia. Zgodnie z przepisami polskiego Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się w momencie śmierci spadkodawcy i właśnie wtedy ustala się skład majątku wchodzącego do masy spadkowej.
W skład masy spadkowej wchodzą między innymi nieruchomości jak mieszkania, domy lub działki, ale także ruchomości. Są to samochody, dzieła sztuki, biżuteria czy inne rzeczy osobiste spadkodawcy. Do masy spadkowej wchodzą też środki środki pieniężne, zgromadzone zarówno w gotówce, jak i na kontach. Spadkobierca może odziedziczyć po zmarłym krewnym niespłacone kredyty, pożyczki, niezapłacone faktury bądź zaległe podatki.
Do masy spadkowej są zaliczane również prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Mowa tutaj między innymi o udziałach w spółkach, prawach rzeczowych, wierzytelnościach czynów niedozwolonych (na przykład odszkodowaniach przyznanych na poczet naprawienia szkody majątkowej wyrządzonej spadkodawcy), umowach (na przykład umowie leasingu czy umowie najmu) lub prawach autorskich majątkowych.
Kiedy darowizna nie liczy się do spadku? Kodeks cywilny wskazuje wprost
Nie każda darowizna musi zostać zaliczona do spadku. Kodeks cywilny przewiduje kilka istotnych wyjątków od tej zasady. Po pierwsze, spadkodawca może wyraźnie zwolnić obdarowanego z obowiązku zaliczenia darowizny na schedę spadkową. Takie oświadczenie woli powinno być jednoznaczne i najczęściej pojawia się w akcie notarialnym dokumentującym darowiznę. Wówczas darowizna nie jest uwzględniana przy dziale spadku między spadkobiercami.
Po drugie, do spadku nie dolicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych w danych stosunkach. Chodzi przede wszystkim o prezenty okolicznościowe, które w praktyce nie mają istotnej wartości majątkowej. Są to więc na przykład upominki z okazji świąt czy uroczystości rodzinnych.
Po trzecie, w kontekście zachowku przepisy wprowadzają ograniczenie czasowe. Darowizny dokonane na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku, nie są doliczane do substratu zachowku, jeżeli zostały dokonane wcześniej niż dziesięć lat przed otwarciem spadku. Ograniczenie to nie dotyczy jednak darowizn na rzecz zstępnych, małżonka lub innych osób uprawnionych do zachowku.
