Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 r. wyniósł 6,5 proc. PKB - podał we wtorek 21 października GUS. "Kwotowo" to prawie 236,6 mld zł. Jeszcze w kwietniu GUS szacował, że deficyt w finansach publicznych wyniósł 6,6 proc. PKB. Najnowsze dane są zatem nieco lepsze od wcześniejszego szacunku, ale i tak nie napawają ekspertów optymizmem.
Deficyt w 2025 roku okaże się wyższy od rządowych prognoz?
"Naszym zdaniem opublikowane dane wskazują na rosnące ryzyko, że na koniec roku deficyt przekroczy 7 proc. PKB (wobec 6,9 proc. PKB w ustawie budżetowej)" - napisali w komentarzu do danych GUS ekonomiści Santander Banku Polska.
Jak zauważają, dane kwartalne wskazały na wzrost deficytu w ujęciu czterech kwartałów do 7,0 proc. PKB po II kwartale 2025 r. z 6,8 proc. PKB po I kw.
Przychody sektora finansów publicznych rosną wolniej niż wydatki
"W samym II kw. przychody sektora finansów publicznych wzrosły o 7,3 proc. r/r wobec 6,0 proc. r/r w I kw., a wydatki o 8,6 proc. r/r wobec 10,2 proc. r/r w I kw." - piszą ekonomiści. "W ostatnich kwartałach widoczny jest wzrost relacji wydatków do PKB, przy stabilizacji dochodów do PKB" - podkreślają
Ekonomiści wskazują, że do wzrostu wydatków dokładają się przede wszystkim świadczenia społeczne (wzrost o 10,5 proc. r/r w II kwartale) oraz wynagrodzenia (wzrost 8,8 proc. r/r). "Wydatki inwestycyjne spadły o 7,1 proc. r/r, a ponieważ dane z samorządów pokazały wzrost inwestycji w tym sektorze o 4,6 proc. r/r, to oznacza, że w sektorze centralnym nakłady spadły o ok. 15 proc. r/r, czyli był to sektor odpowiedzialny za spadek inwestycji w całej gospodarce w II kw." - dodają.
Wyliczenia ekonomistów pokazują, że wydatki sektora finansów publicznych w II kw. przekroczyły 50 proc. (w ujęciu 4 kwartałów), podczas gdy w dołku lokalnym w II kw. 2022 r. wynosiły 42,5 proc. PKB.
"Do wzrostu przez te trzy lata najmocniej przyłożyły się świadczenia społeczne (2,3 proc. PKB), wynagrodzenia (1,7 proc. PKB), odsetki (1,3 proc. PKB) oraz inwestycje (0,9 proc. PKB)" - podsumowują ekonomiści Santandera.
Alarmujące prognozy dla polskiego sektora finansów publicznych
Dodajmy, że także Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że deficyt sektora general government (tzw. sektora GG, a więc instytucji rządowych i samorządowych) wyniesie w Polsce 7,0 proc. PKB w 2025 r. Według MFW, w 2026 r. deficyt sektora GG spadnie do 6,7 proc. PKB, a w 2027 r. obniży się do 6,4 proc. PKB.
W horyzoncie prognozy MFW (a więc w 2030 r.) deficyt sektora GG ma spaść do 5,0 proc. PKB.
Wartość referencyjna deficytu budżetowego to 3,0 proc. PKB - zgodnie z Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, tego właśnie progu nie powinny przekraczać deficyty w krajach członkowskich UE. W 2024 r. Polska została objęta procedurą nadmiernego deficytu przez Komisję Europejską w związku z naruszeniem tego kryterium ostrożnościowego.
