Płatności z wykorzystaniem chińskiej waluty w Zambii zostały umożliwione już w październiku 2025 r., a na przełomie grudnia i stycznia ruszyły na pełną skalę - poinformował agencję Bloomberga Bank Zambii.
Zambia robi ukłon w stronę Chin, Pekin dąży do umiędzynarodowienia juana
Położona w południowej części kontynentu Zambia jest pierwszym krajem w Afryce, który zaakceptował uiszczanie podatków górniczych w juanie.
Bloomberg zauważa, że Afryka staje się kluczowym obszarem działań Pekinu na rzecz umiędzynarodowienia juana, zwłaszcza w państwach silnie zadłużonych. Agencja przypomina, że Kenia w 2025 r. zamieniła pożyczki dolarowe zaciągnięte u Chińczyków na dług denominowany w juanie, Etiopia rozpoczęła rozmowy w tej sprawie, a Zambia zadeklarowała, że rozważy pójście w jej ślady.
Zadłużenie Zambii u Chińczyków sięga 5,7 mld dolarów (dane z listopada 2025 r., podane przez Reutersa).
W listopadzie ub. r. do Zambii przybył z wizytą premier Chin Li Qiang - była to pierwsza wizyta premiera ChRL w tym kraju od 28 lat. Subsaharyjskie państwo powoli podnosi się z kryzysu finansowego, w czym skwapliwie pomaga mu Pekin (największy wierzyciel rządu w Lusace), który ma w tym własny interes - chce dostępu do bogatych złóż metali i powiększenia rynku zbytu dla swoich eksporterów. Wizyta Li Qianga w Zambii miała też nagłośnić przykład "modelowej współpracy" między afrykańskim krajem a Chinami w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku - chińskiej strategii, która ma zwiększyć powiązania Chin z krajami Azji, Europy i Afryki, tak poprzez rosnące wpływy polityczne, jak i gospodarcze.
Zambijskie złoża łakomym kąskiem dla Pekinu
Zambia jest istotnym eksporterem rud miedzi, a znaczenie tego metalu dla rozwoju współczesnych technologii jest nie do przecenienia. To właśnie na miedzi zależy Chińczykom szczególnie. Metal ten wydobywają w Zambii firmy będące filiami państwowych chińskich podmiotów - m.in. Sino Metals Leach Zambia i NFC Africa Mining. Koncern Nonferrous Mining Corp (CNMC), będący wiodącym producentem miedzi na świecie, także jest aktywny w Zambii.
Bank Zambii tłumaczy, że przyjmowanie płatności w juanach i przechowywanie części rezerw w tej walucie pomoże mu bardziej efektywnie obsługiwać dług wobec Chin.
"Duża część eksportu miedzi trafia do Chin, a chińskie firmy górnicze już otrzymują część, jeśli nie całość, płatności za eksport do Chin w renminbi" - poinformował Bloomberga bank centralny Zambii. "Bank Zambii stawia sobie za kluczowy cel dywersyfikację i budowanie rezerw, a zakup renminbi umożliwia mu realizację tego celu" - dodano w oświadczeniu.
Bank Zambii w 2018 r. wprowadził przepisy, które nakładały na firmy górnicze obowiązek sprzedaży dolarów w celu uiszczenia opłat licencyjnych. W 2020 roku rozciągnął te regulacje na wszystkie rodzaje podatków górniczych, co miało na celu zwiększenie rezerw dolarowych. Dolar w Zambii jest jednak teraz ewidentnie w odwrocie, a kraj coraz bardziej zwraca się ku Chinom.
Operatorzy kopalń mogą teraz zdecydować, czy chcą sprzedawać dolary, czy renminbi (to oficjalna nazwa waluty Chin) Bankowi Zambii w celu uiszczenia podatków. W listopadzie 2025 r. bank centralny afrykańskiego kraju rozpoczął publikację oficjalnego kursu wymiany renminbi na kwachę zambijską.
