Spis treści:
- Jaką darowiznę można otrzymać bez podatku w 2026?
- Ile wynosi podatek od darowizny w 2026 i kto musi go zapłacić?
- Kto nie musi płacić podatku od darowizny w 2026?
- Jak zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego?
Jaką darowiznę można otrzymać bez podatku w 2026?
Otrzymanie darowizny nie zawsze oznacza konieczność zapłaty podatku. W 2026 roku obowiązują bowiem konkretne zasady, które pozwalają przekazać pieniądze lub inne wartościowe rzeczy bez rozliczania się z fiskusem. To, czy podatek się pojawi, zależy przede wszystkim od relacji między darczyńcą a osobą, która darowiznę otrzymuje.
Jeżeli darowizna pochodzi od osoby zaliczanej do I grupy podatkowej, czyli m.in. od rodziców, dzieci, dziadków, wnuków, rodzeństwa, teściów czy zięcia i synowej, wówczas bez podatku można otrzymać do 36 120 zł. Limit ten dotyczy łącznej wartości darowizn od jednej osoby w ciągu 5 lat. Po jego przekroczeniu co do zasady pojawia się obowiązek podatkowy.
W przypadku darowizn od osób z II grupy podatkowej, np. wujków, cioć, kuzynów czy dalszych krewnych, limit zwolnienia jest niższy i w 2026 roku wynosi 27 090 zł. Tutaj również liczy się suma darowizn od jednej osoby z ostatnich 5 lat.
Najmniej korzystne zasady obowiązują przy darowiznach od osób niespokrewnionych, zaliczanych do III grupy podatkowej. W ich przypadku bez podatku można otrzymać jedynie 5 733 zł w ciągu 5 lat. Każda kwota ponad ten limit oznacza konieczność zapłaty podatku.
Osobną kategorią jest tzw. grupa zerowa, obejmująca najbliższą rodzinę, m.in. rodziców, dzieci, dziadków, wnuki, małżonka i rodzeństwo. W tym przypadku darowiznę można otrzymać bez limitu kwotowego, ale tylko pod warunkiem spełnienia formalności: zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy i przekazania pieniędzy przelewem lub przekazem pocztowym.
Ile wynosi podatek od darowizny w 2026 i kto musi go zapłacić?
Przede wszystkim warto pamiętać, że obowiązek opłacenia podatku od darowizny spoczywa nie na darczyńcy, ale na obdarowanym. To obdarowany ma obowiązek sprawdzić, czy przekazana kwota mieści się w limicie zwolnienia, a jeśli nie, rozliczyć się z urzędem skarbowym.
Wysokość podatku zależy z kolei od grupy podatkowej, do której należy darczyńca, oraz od kwoty przekroczenia limitu. Im dalsze pokrewieństwo (albo jego brak), tym podatek jest wyższy.
W przypadku I grupy podatkowej (np. rodzice, dzieci, rodzeństwo, teściowie), po przekroczeniu limitu 36 120 zł obowiązują następujące stawki:
- 3% - od nadwyżki do 11 833 zł,
- 355 zł + 5% - od nadwyżki od 11 833 zł do 23 665 zł,
- 946,60 zł + 7% - od nadwyżki powyżej 23 665 zł.
Dla II grupy podatkowej (np. wujek, ciocia, kuzynostwo) stawki są wyraźnie wyższe:
- 7% - do 11 833 zł nadwyżki,
- 828,40 zł + 9% - od 11 833 zł do 23 665 zł,
- 1 893,30 zł + 12% - powyżej 23 665 zł.
Najwyższy podatek zapłacą osoby otrzymujące darowiznę od osób niespokrewnionych, czyli z III grupy podatkowej. W 2026 roku obowiązują następujące stawki:
- 12% - do 11 833 zł nadwyżki,
- 1 420 zł + 16% - od 11 833 zł do 23 665 zł,
- 3 313,20 zł + 20% - powyżej 23 665 zł.
Kto nie musi płacić podatku od darowizny w 2026?
Z podatku od darowizny zwolnione są natomiast osoby należące do tzw. grupy zerowej, czyli najbliższej rodziny. Chodzi m.in. o małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków, rodzeństwo, pasierbów, ojczyma i macochę. W ich przypadku darowizna może być zwolniona z podatku bez limitu kwotowego, niezależnie od tego, czy chodzi o kilka tysięcy, czy kilkaset tysięcy złotych.
Aby skorzystać z tego zwolnienia, trzeba jednak spełnić dwa warunki. Po pierwsze, darowizna musi zostać zgłoszona do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania. Po drugie, pieniądze muszą być przekazane w sposób możliwy do udokumentowania, najczęściej przelewem na konto bankowe albo przekazem pocztowym.
Podatku nie zapłacą również osoby, które otrzymały darowiznę mieszczącą się w ustawowych limitach dla danej grupy podatkowej. Oznacza to, że jeśli łączna wartość darowizn od jednej osoby w ciągu 5 lat nie przekroczy obowiązującego limitu, podatek nie jest należny, nawet jeśli darczyńca nie należy do najbliższej rodziny.
Jak zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego?
Darowiznę zgłasza się na formularzu SD-Z2. Dokument składa się do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania obdarowanego. Można to zrobić elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy lub w formie papierowej.
Na zgłoszenie darowizny jest 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. Jeśli termin ten zostanie przekroczony, prawo do zwolnienia przepada i urząd skarbowy może naliczyć podatek według stawek właściwych dla danej grupy podatkowej.
W przypadku darowizn pieniężnych urząd skarbowy może również sprawdzić, w jaki sposób środki zostały przekazane. Do formularza SD-Z2 nie dołącza się potwierdzenia przelewu, jednak dokument ten warto zachować. W razie kontroli to właśnie on potwierdza prawo do zwolnienia z podatku.
WB
