Spis treści:
- Świadectwo energetyczne 2026: Za co grozi kara 5 tys. zł?
- Kto musi mieć świadectwo energetyczne?
- Wynajem mieszkania w bloku a świadectwo energetyczne
- Jak państwo sprawdza świadectwa? Licz się z kontrolą
- Ile kosztuje świadectwo? Ceny wyższe w większych miastach
- Jak uniknąć kary?
Świadectwo energetyczne 2026: Za co grozi kara 5 tys. zł?
Obowiązek sporządzenia i przekazania świadectwa charakterystyki energetycznej wynika z przepisów ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz regulacji nadzorowanych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W 2026 r. dokument ten jest wymagany przede wszystkim przy sprzedaży oraz wynajmie domu, mieszkania lub lokalu użytkowego.
Grzywna do 5000 zł może zostać nałożona w sytuacji, gdy właściciel nie przekaże świadectwa nabywcy przy zawarciu aktu notarialnego albo najemcy przy podpisaniu umowy najmu. Ryzyko kary pojawia się także wtedy, gdy posługuje się dokumentem nieaktualnym, na przykład po przeprowadzeniu istotnej termomodernizacji, albo gdy nie dopełni obowiązku sporządzenia świadectwa przy zakończeniu budowy.
Co istotne, nabywca ani najemca nie mogą zrzec się prawa do otrzymania świadectwa. Jeszcze kilka lat temu była to nagminna praktyka stosowana przy sprzedaży nieruchomości. Dziś notariusz ma obowiązek odnotować w akcie, czy dokument został przekazany. Brak świadectwa nie zawsze blokuje samą sprzedaż, ale otwiera drogę do odpowiedzialności wykroczeniowej i grzywny sięgającej 5 tys. zł.
Kto musi mieć świadectwo energetyczne?
Obowiązek nie dotyczy wszystkich właścicieli nieruchomości "z automatu". Dokument jest wymagany wtedy, gdy dochodzi do określonych czynności prawnych. W praktyce świadectwo energetyczne muszą mieć osoby, które:
- sprzedają dom, mieszkanie lub lokal,
- wynajmują nieruchomość,
- kończą budowę nowego budynku i składają zawiadomienie o zakończeniu budowy albo wniosek o pozwolenie na użytkowanie.
Jeśli nieruchomość jest użytkowana wyłącznie na własne potrzeby i nie jest przedmiotem sprzedaży ani najmu, obowiązek sporządzenia świadectwa co do zasady nie powstaje. Wyjątkiem są sytuacje związane z procesem budowlanym. Warto też pamiętać, że dokument jest ważny przez 10 lat, ale traci aktualność wcześniej, jeżeli przeprowadzono prace wpływające na charakterystykę energetyczną budynku, takie jak wymiana źródła ciepła, docieplenie ścian czy wymiana okien.
Wynajem mieszkania w bloku a świadectwo energetyczne
Wielu osobom może się wydawać, że w przypadku wynajmowania mieszkania w bloku wielorodzinnym wystarczy świadectwo energetyczne sporządzone przez spółdzielnię. Od 2023 roku obowiązuje jednak zasada, że dokument musi być sporządzony dla konkretnego lokalu. Nie ma przy tym znaczenia, czy wynajmiesz mieszkanie na podstawie umowy notarialnej czy w innej formie.
Świadectwo energetyczne trzeba sporządzić i przekazać jego kopię również najemcom okazjonalnym, okresowym czy przy wynajmach krótkoterminowych. Żadna forma umowy nie znosi obowiązku jego posiadania. Warto przy tym pamiętać, że za każdym razem, kiedy spółdzielnia przeprowadzi prace poprawiające termoizolację budynku, właściciel lokalu musi postarać się o nowe, aktualne świadectwo. Będzie ono ważne przez kolejnych 10 lat, o ile nic się nie zmieni w sytuacji termoizolacyjnej nieruchomości.
Zobacz również:
Jak państwo sprawdza świadectwa? Licz się z kontrolą
Każde legalnie wystawione świadectwo energetyczne musi się znaleźć w Centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków. Tu każdy może sprawdzić, czy dany budynek ma wystawiony taki dokument. Wszelkie umowy notarialne dotyczące umowy sprzedaży czy wynajmu nie obejdą się bez przekazania takiego dokumentu nabywcy lub najemcy. Jest to odnotowane w akcie notarialnym.
Co jednak z umowami najmu zawartymi w innej formie? Informacje o klasie energetycznej lokalu powinny znaleźć się już w ogłoszeniu o wynajmie. W praktyce jednak często ich nie ma, bo podstawa do nałożenia kary powstaje w momencie nieprzekazania świadectwa w momencie przekazywania mieszkania. Kontrole dotyczą więc najczęściej przypadków zgłoszonych przez najemców lub osoby postronne. Przeprowadzają je organy nadzoru budowlanego, których przedstawiciele zapukają do drzwi właściciela. W takich przypadkach ma on obowiązek przekazać dokument nie tylko kontrolerom, ale również najemcy.
Ile kosztuje świadectwo? Ceny wyższe w większych miastach
Cena sporządzenia świadectwa w 2026 r. nie jest regulowana urzędowo i zależy od rodzaju nieruchomości, jej metrażu oraz stopnia skomplikowania budynku. W przypadku mieszkań koszt zwykle mieści się w przedziale od dwustu do kilkuset złotych, natomiast dla domów jednorodzinnych ceny startują od 1300 i mogą osiągnąć nawet 2000 złotych. Koszt ten rożnie wraz z powierzchnią nieruchomości i stopniem złożoności instalacji. Ceny usługi bywają wyższe w większych miastach.
Z biznesowego punktu widzenia koszt dokumentu jest relatywnie niewielki w porównaniu z potencjalną karą do 5 tys. zł oraz ryzykiem sporów z kupującym czy najemcą. Oszczędzanie na świadectwie może więc okazać się pozorne, jeśli w grę wchodzi odpowiedzialność wykroczeniowa.
Jak uniknąć kary?
Najbezpieczniej zadbać o dokument jeszcze przed wystawieniem nieruchomości na sprzedaż lub wynajem. Aby uniknąć kary, świadectwo powinna wykonać osoba do tego uprawniona. Weryfikacja jest tu odpowiedzialnością właściciela, który powinien wcześniej sprawdzić kompetencje audytora energetycznego. Najlepiej zrobić to w oparciu o rządowy wykaz osób uprawnionych do sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej.
Właściciel powinien również dopilnować formalnego przekazania świadectwa drugiej stronie umowy i odnotowania tego faktu w dokumentach. Do jego obowiązków należy również uaktualnianie dokumentu co 10 lat lub za każdym razem, kiedy sytuacja termoizolacyjna nieruchomości ulegnie zmianie. Przestrzeganie wszystkich tych zasad pozwoli uniknąć kar i oszczędzić 5 tys. złotych.
Źródło: gov.pl
