W ostatnich miesiącach Polska znowelizowała ustawę o akcyzie, obejmując podatkiem m.in. jednorazowe i wielorazowe e-papierosy, podgrzewacze tytoniu oraz saszetki nikotynowe. To odpowiedź na rosnącą popularność nowatorskich produktów nikotynowych i brak spójnych regulacji w całej Unii Europejskiej. Sytuacja na arenie europejskiej właśnie się zmienia, przynajmniej tak twierdzą źródła Polskiej Agencji Prasowej.
UE bliżej wspólnej akcyzy na e-papierosy i wyroby nikotynowe. Polska zainicjowała debatę
Zdecydowana większość państw członkowskich Unii Europejskiej popiera harmonizację zasad opodatkowania nowatorskich wyrobów tytoniowych i nikotynowych - wynika z informacji uzyskanych przez Polską Agencję Prasową (PAP). Debatę na ten temat rozpoczęła Polska w ramach swojej prezydencji w Radzie UE i zadeklarowała gotowość do podjęcia prac legislacyjnych.
Zobacz również:
W lutym br. w Brukseli, z inicjatywy Polski, odbyła się debata z udziałem przedstawicieli państw członkowskich, poświęcona przyszłości opodatkowania alternatywnych produktów nikotynowych, takich jak e-papierosy, podgrzewacze tytoniu czy saszetki nikotynowe. Jak przekazało PAP źródło unijne, zdecydowana większość krajów opowiedziała się za koniecznością ujednolicenia przepisów w tym zakresie.
Część państw nakłada już obecnie akcyzę na tego typu produkty, jednak w wielu przypadkach przepisy nie nadążają za szybko rozwijającym się rynkiem. Polska, chcąc wyjść naprzeciw wyzwaniom związanym z tym rynkiem, znowelizowała ustawę o akcyzie, wprowadzając podatek m.in. na jednorazowe i wielorazowe e-papierosy, urządzenia do podgrzewania tytoniu, ich części oraz inne nowatorskie wyroby nikotynowe.
Polska gotowa do dalszych działań. Decyzja należy do Komisji Europejskiej
W dokumentach programowych polskiej prezydencji zapisano gotowość do pracy nad strukturą i stawkami akcyzy dla wyrobów tytoniowych i ich substytutów. Jak podkreśliło źródło PAP, państwa członkowskie dały Komisji Europejskiej jasny sygnał, że widzą potrzebę zmian. "Komisja nie musi, ale może wziąć to sobie do serca" - zaznaczono.
Formalne działania legislacyjne na poziomie UE może jednak zainicjować wyłącznie Komisja Europejska. Na ten moment nie ma jeszcze projektu zmian, a kwestia nowatorskich wyrobów pozostaje na etapie politycznej dyskusji. Jak ustaliła PAP, tematem debaty nie była harmonizacja akcyzy na tradycyjne papierosy, mimo że takie doniesienia pojawiły się ostatnio w mediach.
Reforma akcyzy na tradycyjne papierosy wciąż bez rozstrzygnięcia
Według "Gazety Wyborczej" kilkanaście krajów UE miało w marcu skierować list do KE z apelem o przyspieszenie prac nad przepisami dotyczącymi tytoniu. Gdyby Komisja zdecydowała się wrócić do propozycji z 2022 r., minimalna akcyza na papierosy mogłaby wzrosnąć z 1,80 euro (ok. 7,49 zł) do 3,60 euro (ok. 14,98 zł) za paczkę. Dla państw takich jak Polska oznaczałoby to znaczący wzrost cen.
Propozycja ta została jednak wycofana, podobnie jak wiele innych projektów podatkowych, które wymagają jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich. Nawet sprzeciw jednego kraju może skutecznie zablokować proces legislacyjny, co sprawia, że reforma akcyzy na poziomie całej UE pozostaje bardzo trudna do przeprowadzenia.
Dyrektywy unijne jako alternatywna droga zmian
Łatwiejszym rozwiązaniem niż zmiany podatkowe mogą być modyfikacje unijnych dyrektyw, które uchwalane są większością kwalifikowaną przy poparciu 15 państw reprezentujących 65 proc. ludności UE. Przykładem takiej zmiany była nowelizacja z 2022 r., która zakazała sprzedaży aromatyzowanych podgrzewanych wyrobów tytoniowych i zrównała je z tradycyjnymi papierosami.
Choć formalnych projektów na razie brak, wyraźna większość państw UE wyraża gotowość do wspólnego działania w sprawie opodatkowania nowoczesnych produktów nikotynowych. Inicjatywa Polski może być początkiem szerszych zmian, jeśli Komisja Europejska zdecyduje się podjąć temat. To, jakie będą dalsze kroki w tym temacie, pozostaje jednak wielką niewiadomą.
Agata Jaroszewska
