- Zwolnienie z pracy nie grozi osobom, które zatrudnione są na umowie o pracę na czas nieokreślony, a zostało im 4 lub mniej lat do emerytury.
- Ważne, by umowa o pracę obowiązywała w okresie osiągnięcia wieku emerytalnego, dlatego najlepsza jest umowa na czas nieokreślony.
- Od ochrony przedemerytalnej obowiązują jednak wyjątki, spośród których dwa mogą pozbawić nas pracy mimo wieku ochronnego.
Zwolnienie z pracy co do zasady nie grozi osobom, którym zostały cztery lata i mniej do osiągnięcia wieku emerytalnego. Zastosowana wobec nich zostaje bowiem ochrona przedemerytalna, która zapisana jest w artykule 39. Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Zwolnienie z pracy a ochrona przedemerytalna. Komu przysłyguje?
Ochrona przedemerytalna przysługuje pracownikom, którzy osiągnęli odpowiednio 56 lat w wypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn. Co warto podkreślić, wiek ochronny pozwala uniknąć nie tylko zwolnienia z pracy, ale i zmniejszenia pensji.
Jednak ochrona nie zadziała w przypadku pracownika nawet zatrudnionego na umowę, ale taką, której okres kończy się przed emeryturą. W efekcie dzieje się tak, że gdy umowa zawarta z pracownikiem wygasa jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, wiek ochronny nie będzie obowiązywał i pracownika może czekać zwolnienie z pracy. Żeby bowiem zadziałał mechanizm ochrony przedemerytalnej, zarówno warunek czasu do emerytury oraz czasu trwania umowy muszą być spełnione jednocześnie.
Zobacz również:
PRZYKŁAD: Pan Mietek skończył 61 lat, zostało mu więc mniej niż 4 lata pracy do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednak jego umowa o pracę wygasa za 2 lata. Oznacza to, że nie zostanie on objęty ochroną przedemerytalną. Na wiek ochronny pan Mietek mógłby liczyć, gdyby jego umowa o pracę była zawarta na czas nieokreślony.
Wiek ochronny bez umowy nie obowiązuje. Do zwolnienia z pracy może dojść w każdej chwili
O ochronie przedemerytalnej nie ma też co mówić w wypadku osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę na czas nieokreślony. Co prawda liczy się również taka umowa o pracę zawarta na czas określony, który to okres mieści jednak w sobie termin osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego. Tymczasem zatrudnieni na umowach cywilnoprawnych w żaden sposób nie podlegają ochronie przedemerytalnej i mogą zostać poddani zwolnieniu z pracy w każdej chwili, nawet jeśli zostały im do osiągnięcia wieku emerytalnego mniej niż 4 lata.
Aby zostać objętym ochroną przedemerytalną trzeba spełnić jeszcze jeden warunek. Zwykle nie wskazuje się go obok warunku osiągnięcia wymaganego wieku i posiadania umowy o pracę. Zazwyczaj nie ma bowiem problemu z tym, by go osiągnąć, a jest to odpowiedni staż pracy. Różni się on w zależności od płci:
- 20 lat stażu pracy w przypadku kobiet
- 25 lat stażu pracy w przypadku mężczyzn.
Zobacz również:
Zwolnienie z pracy nawet z ochroną przedemerytalną. Dwa wyjątki przed wiekiem emerytalnym
Nawet jednak jeśli w przypadku pracownika działa ochrona przedemerytalna, osoba pod jej parasolem nie zawsze może czuć się całkowicie bezpieczna. Zwłaszcza w przypadku redukcji zatrudnienia lub obniżek pensji w firmie. Istnieją bowiem trzy wyjątki od zastosowania wieku ochronnego - dwa z nich dotyczą zwolnienia z pracy, a jeden pomniejszenia wynagrodzenia. Są to:
- utrata przez pracownika w sposób niezawiniony uprawnień koniecznych do wykonywania dotychczasowej pracy - zwolnienie z pracy,
- orzeczenie lekarskie stwierdzające utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy - zwolnienie z pracy
- wprowadzenie nowych zasad wynagrodzenia ogółu pracowników lub tej grupy zatrudnionych, do których objęty ochroną należy - obniżka pensji.
Ochrona a obniżony wiek emerytalny. Wyjątek tylko dla części pracowników
Wyjątki od zasad ochrony przedemerytalnej dotyczą jednak nie tylko działań nieprzyjemnych dla pracowników, ale również na korzyść im, choć nie wszystkim. Szczególny wyjątek w zasadach wieku ochronnego dotyczy czasu, jaki potrzebny jest przed osiągnięciem wieku emerytalnego, aby wejść pod parasol przepisów.
Osoby objęte prawem do wcześniejszej emerytury nie muszą czekać do 56. urodzin w przypadku kobiet i 61. urodzin w przypadku mężczyzn. Każdy, kto jest zatrudniony na stanowiskach, które przewidują wcześniejszą emeryturę, zostaną objęci ochroną przedemerytalną na 4 lata przed osiągnięciem obniżonego wieku emerytalnego, a nie powszechnego.
Przemysław Terlecki
