Spis treści:
- Dziedziczenie ustawowe. Co to takiego?
- Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego?
- Czy dzieci muszą podzielić się spadkiem z matką?
Dziedziczenie ustawowe. Co to takiego?
Dziedziczenie ustawowe to mechanizm prawny, który znajduje zastosowanie w sytuacji niepozostawienia po sobie testamentu przez osobę zmarłą. Podział spadku zgodnie z kolejnością zawartą w prawie spadkowym następuje także wtedy, gdy testament jest nieważny lub nie obejmuje całego majątku pozostawionego przez spadkodawcę.
Powyższe rozwiązanie stosuje się także wtedy, gdy spadkobiercy wskazani w testamencie odrzucili spadek bądź z pewnych względów nie mogą go odziedziczyć (np. w wyniku stwierdzenia ich za niegodnych dziedziczenia).
Jaka jest kolejność dziedziczenia ustawowego?
Jak już zostało wcześniej wspomniane - podział majątku po osobie zmarłej zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego następuje w ściśle określonej kolejności. Każdy spadkobierca dziedziczy spadek zgodnie z ustaloną w przepisach hierarchią.
Najpierw dziedziczą małżonek i dzieci spadkodawcy. Osoby te otrzymują spadek w częściach równych, jednak część małżonka nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości masy spadkowej. Jeżeli dzieci spadkodawcy nie dożyły otwarcia spadku, to wtedy ich część trafia do ich zstępnych (wnuków spadkodawcy).
Następni w kolejności są małżonek i rodzice spadkodawcy. Każdy z rodziców otrzymuje jedną czwartą całości spadku. W sytuacji, gdy spadkodawca nie miał zstępnych ani małżonka, cały jego majątek zostaje podzielony pomiędzy rodziców w częściach równych. Jeśli któryś z rodziców nie żyje, to wówczas jego część przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
W sytuacji, w której spadkodawca nie ma zstępnych, małżonka, rodziców ani rodzeństwa, spadek trafia do jego dziadków w częściach równych (lub ich zstępnych, jeśli dziadkowie nie żyją) bądź dzieci małżonka spadkodawcy (pasierbów). Jeżeli wspomnianych spadkobierców również brakuje, to wtedy masa spadkowa trafia do gminy ostatniego zamieszkania spadkodawcy lub do Skarbu Państwa.
Czy dzieci muszą podzielić się spadkiem z matką?
Podział spadku na zasadach dziedziczenia ustawowego wymaga od dzieci tego, by podzieliły się majątkiem po ojcu z matką. Wówczas udział małżonka osoby zmarłej nie może być mniejszy niż jedna czwarta całej masy spadkowej.
W szczególnych przypadkach małżonek może zostać wyłączony z dziedziczenia. Dzieje się tak w momencie, gdy doszło do prawomocnego rozwodu lub separacji bądź gdy spadkodawca przed śmiercią wystąpił o rozwód lub separację z winy małżonka, a żądanie było uzasadnione. Co więcej, jeśli spadkodawca przed śmiercią sporządził testament i nie uwzględnił w nim małżonka, to wówczas również taka osoba zostaje wyłączona z dziedziczenia ustawowego. Jednocześnie, małżonkowi może wtedy przysługiwać prawo do zachowku.
