Spis treści:
- Kto obecnie płaci za pobyt pracownika na zwolnieniu lekarskim?
- Co planuje rząd D. Tuska w kwestii wynagrodzenia chorobowego?
- Jakie mogą być konsekwencje zmian w chorobowym?
We wtorek 9 stycznia na posiedzeniu rządu minister rodziny, pracy i polityki społecznej przedstawi informację o kierunku i harmonogramie prac legislacyjnych, które mają na celu wdrożenie opłacania przez ZUS zasiłku chorobowego dla pracowników od pierwszego dnia nieobecności w pracy - wynika z opublikowanego w internecie porządu obrad Rady Ministrów.
Rząd Donalda Tuska chce dokonać swoistej rewolucji w finansowaniu zwolnień lekarskich. Zapowiedź zmian pojawiła się już zresztą na długo przed sformowaniem obecnego rządu - w tzw. 100 konkretach Koalicji Obywatelskiej na pierwsze 100 dni rządzenia. "Pomożemy mikroprzedsiębiorcom obniżyć koszty działalności: zasiłek chorobowy od pierwszego dnia nieobecności pracownika będzie płacił ZUS" - obiecywała partia Donalda Tuska. Teraz przychodzi pora, by zapowiedzi przekuć w czyn.
Kto obecnie płaci za pobyt pracownika na zwolnieniu lekarskim?
Dotychczas za pobyt pracownika na zwolnieniu najpierw płacił pracodawca - "najpierw", to znaczy do wyczerpania się puli 33 dni pobytu na L4 w danym roku kalendarzowym. W tym 33-dniowym okresie pracownik otrzymuje tzw. "chorobowe". Od 34. dnia pobytu pracownika na L4 pałeczkę przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który zaczyna wypłacać mu zasiłek chorobowy, finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS). W przypadku pracowników, którzy ukończyli 50. rok życia, ZUS wkracza z wypłatą zasiłku już od 15. dnia pobytu na L4 - pracodawca zaś wypłaca chorobowe przez pierwszych 14 dni zwolnienia lekarskiego.
Limit dni, podczas których to pracodawca wypłaca pracownikowi "chorobowe", liczony jest na zasadzie sumowania wszystkich dni w danym roku kalendarzowym, podczas których pracownik ten przebywał na L4, a więc był niezdolny do świadczenia pracy. Nie muszą to być dni następujące bezpośrednio po sobie - między okresami niezdolności do pracy mogą występować przerwy, a może być też i tak, że część puli przypada na dni przepracowane u jednego pracodawcy, a pozostała część - u drugiego. Na L4 pracownik ma prawo do 80 proc. wynagrodzenia (od tej reguły są wyjątki - np. L4 związane z ciążą uprawnia do 100 proc. wynagrodzenia).
Z kolei podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z ZUS to przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacane pracownikowi przez okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiła niezdolność do pracy. Zasiłek przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy (a więc także za soboty, niedziele i święta ustawowo wolne od pracy).
Co planuje rząd D. Tuska w kwestii wynagrodzenia chorobowego?
Plany nowej koalicji rządzącej zakładają, że wynagrodzenie chorobowe, którego koszty ponosi pracodawca, ma zniknąć. I to w zasadzie wszystko, co na tym etapie wiemy. Na szczegóły trzeba będzie poczekać, aż wykrystalizują się one w rządzie.
W cytowanych powyżej "100 konkretach" KO mowa była o tym, że nowe rozwiązania w zakresie wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, otwiera się w nowym oknie będą dotyczyć jedynie mikroprzedsiębiorców. W umowie koalicyjnej podpisanej 10 listopada 2023 r. przez liderów Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050, PSL i Nowej Lewicy takiego zawężenia już nie ma.
"Odbudujemy zaufanie pomiędzy państwem a przedsiębiorcami (...) Potężny wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w ostatnich latach musi być zatrzymany, dlatego strony Koalicji wprowadzą zasadę, że chorobowe pracownika, otwiera się w nowym oknie już od pierwszego dnia będzie płacone przez ZUS" - czytamy w 12. punkcie umowy, który w całości odnosi się do przedsiębiorców "w ogóle", nie różnicując ich pod kątem skali prowadzonej działalności. Jak będzie ostatecznie? Odpowiedź na to pytanie powinna być już możliwa po posiedzeniu rządu 9 stycznia.
Jakie mogą być konsekwencje zmian w chorobowym?
"Zdjęcie" z przedsiębiorców części kosztów prowadzenia działalności oznacza dołożenie tych kosztów ZUS-owi. A koszt dla ZUS to koszt dla budżetu państwa, i tak już mocno napiętego. Żeby jednak oszacować skalę tego wydatku, trzeba poczekać - znów - aż rządzący ujawnią, czy chcą objąć nowymi regulacjami wszystkich przedsiębiorców, czy np. tylko mikroprzedsiębiorstwa, a może także sektor MŚP (czyli małe i średnie firmy).
W przestrzeni publicznej pojawiły się też głosy, że po zmianach pracodawcy w niektórych przypadkach mogą sami zachęcać pracowników do chodzenia na L4, otwiera się w nowym oknie. Dziać się tak może w sytuacjach, w których firma mierzy się ze zmniejszoną liczby zamówień i w związku z tym musi np. unieruchomić linię produkcyjną w zakładzie - i w konsekwencji wypłacać pracownikom wynagrodzenie postojowe (przysługuje ono w sytuacji, gdy pracownik - z powodów od niego niezależnych - nie ma możliwości wykonywania pracy). "Sprytni" pracodawcy mogliby w takich sytuacjach namawiać załogę do udania się na L4, tak, aby to ZUS zamiast nich ponosił koszty wymuszonej bezczynności pracownika.
Wreszcie - kwestia kontroli L4, otwiera się w nowym oknie. Nie brakuje opinii, że liczba takich procedur kontrolnych może zacząć się zmniejszać, bo pracodawcom po zmianach nie będzie już zależało tak mocno na sprawdzeniu, czy pracownik faktycznie chorował i przebywał na zwolnieniu, czy też nie. W końcu to nie oni będą płacić za ewentualną nieuczciwą absencję chorobową pracownika.













