Składka zdrowotna

Składka zdrowotna w Polsce jest obowiązkowa dla pracujących, prowadzących działalność gospodarczą oraz emerytów, rencistów i bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy. Środki te trafiają do Narodowego Funduszu Zdrowia, który finansuje świadczenia zdrowotne. 

Wysokość składki zależy od dochodu ubezpieczonego. Dla zatrudnionych wynosi 9% wynagrodzenia brutto, a dla przedsiębiorców zależy od formy opodatkowania: 9% dla skali podatkowej, 4,9% dla podatku liniowego i różne stawki dla ryczałtu. W ramach Polskiego Ładu zmieniono zasady odliczania składki zdrowotnej od podatku, co podwyższa obciążenia dla części podatników. 

Opłacanie składki zdrowotnej jest warunkiem koniecznym do uzyskania dostępu do publicznych świadczeń zdrowotnych. Oznacza to, że osoby opłacające składkę (lub za które składka jest opłacana, np. przez pracodawcę) mają prawo korzystać z opieki zdrowotnej finansowanej przez NFZ. Świadczenia te obejmują m.in.: 

Prawidłowe opłacenie składki zdrowotnej pozwala na pełne korzystanie z powyższych świadczeń bez dodatkowych opłat, z wyjątkiem niektórych usług (np. pełnopłatne wizyty u stomatologa). 

Składka zdrowotna obejmuje różne grupy zawodowe i społeczne, w tym: 

Ważnym aspektem systemu składki zdrowotnej jest to, że osoby, które nie płacą składek (np. pracują „na czarno” lub przebywają za granicą i nie mają ubezpieczenia zdrowotnego), mogą mieć ograniczony dostęp do publicznych świadczeń zdrowotnych. 

Reforma wprowadzona przez Polski Ład w 2022 roku zmieniła zasady naliczania składek zdrowotnych dla przedsiębiorców i innych grup zawodowych. 

Przedsiębiorcy rozliczający się według skali lub liniowo, którzy wcześniej płacili stałą składkę niezależną od dochodów, teraz muszą odprowadzać składkę zależną od rzeczywistych dochodów, co zwiększyło ich obciążenia. 

Osoby na ryczałcie płacą składkę zależną od przychodów, z trzema stawkami zależnymi od obrotów. Reforma zniosła też możliwość odliczenia całości składki zdrowotnej od podatku, co zwiększyło obciążenia podatkowe.