W poniedziałek w Waszyngtonie prezydent USA Donald Trump spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Amerykański przywódca zapowiedział podczas spotkania, że będzie omawiać kwestię gwarancji bezpieczeństwa Ukrainy, podobnych do zawartych w art. 5 traktatu o NATO. Zasugerował też wsparcie dla ewentualnych europejskich sił gwarantujących pokój w Ukrainie. Następnie Trump i Zełenski spotkali się z przywódcami europejskimi. Prezydent USA na początku tego spotkania powiedział, że Władimir Putin zgodził się na gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Wcześniej w piątek Trump spotkał się z prezydentem Rosji Władimirem Putinem na Alasce. Wizycie tej towarzyszył ceremonialny przelot amerykańskich myśliwców nad głowami obu liderów, a z samolotów, którymi przylecieli, do wspólnego podium ciągnął się czerwony dywan. Na końcu przywódcy wsiedli do wspólnej limuzyny i udali się na spotkanie.
Spotkanie Trumpa z Zełenskim. "Trump uczy się Rosji"
Jak powiedział PAP były szef protokołu dyplomatycznego MSZ Jan Wojciech Piekarski, spotkanie na Alasce w dużej mierze odbiegało od norm protokolarnych - natomiast wizyta Zełenskiego w Waszyngtonie była przeprowadzona znacznie lepiej.
- Prezydent Donald Trump po krytycznych, praktycznie w całej światowej prasie, uwagach dotyczących formatu protokolarnego spotkania w Anchorage w Alasce, tym razem dołożył starań, aby wydarzenie w Waszyngtonie przebiegło w bardzo eleganckiej formie protokolarnej. Limuzyny dla przywódców europejskich, czy powitanie ze sztandarami przez szefową protokołu. Widać było szczególną atencję wobec gości oraz bardzo serdeczne przywitanie prezydenta Ukrainy - ocenił były ambasador.
Piekarski podkreślił, że najważniejszym aspektem wynikającym ze spotkania liderów jest wstępna chęć zapewnienia Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa przez USA i Europejczyków oraz nieeksponowanie kwestii wymiany terytoriów z Rosją. - Ważne jest, że wbrew zapowiedziom ze strony amerykańskiej, nie była eksponowana sprawa tzw. koncesji terytorialnych wobec Rosji, a skupiono się na sprawach bezpieczeństwa Ukrainy jako takiej - podkreślił Piekarski.
- Wydaje mi się, że Trump zaczął się uczyć Rosji i wie, że jest to partner bardzo trudny, na którego nie wystarczy jedynie osobista relacja pomiędzy nim a Putinem. Koniecznie jest pokazanie Putinowi wspólnego stanowiska świata zachodniego, reprezentowanego przez prezydenta USA i czołowych liderów europejskich. Ale także w szerszej formule "koalicji chętnych", przez liderów krajów pozaeuropejskich takich jak: Japonia, Korea Południowa czy Australia - podkreślił b. ambasador.
Nawrocki nie uczestniczył w spotkaniu w Waszyngtonie. "Stracił szansę"
Piekarski wyraził ubolewanie, że na spotkaniu w Waszyngtonie nie zjawił się żaden z przedstawicieli Polski. Jak dodał, winą za taki stan rzeczy obarcza kancelarię prezydenta, która - jego zdaniem - zdecydowała o niewzięciu udziału w spotkaniu ze względów politycznych.
- Szalenie szkoda, że brak było Polski na tym spotkaniu. Jego uczestnikiem miał być prezydent Karol Nawrocki, bo to był format poprzedniej telekonferencji, w której na życzenie Amerykanów, od strony polskiej rozmówcą był prezydent, a nie premier. Kancelaria prezydenta, wydaje mi się, że bardziej ze względu na rozgrywki wewnętrzne, zrzuca w tej sprawie odpowiedzialność na rząd - ocenił ekspert.
Jak podkreślił Piekarski, nieobecność Nawrockiego, jego zdaniem, może wynikać z obawy o różnice zdań z prezydentem USA. - Może prezydent nie był gotowy na występ w tak elitarnym gronie, może się trochę tego obawiał, a może obawiał się, że może dojść do konfrontacji i rozbieżności pomiędzy Donaldem Trumpem a jego europejskimi gośćmi i miałby kłopot jak się w tej sytuacji znaleźć, stanowisko której ze stron wspierać - ocenił Piekarski.
- Prezydent stracił szansę na udział w historycznym wydarzeniu, które przykuło uwagę całego świata. Wizyta 3 września i rozmowy pomiędzy Trumpem a Nawrockim, zostanie odnotowana tylko w polskich mediach. W niektórych jako historyczna, a w innych bardziej realistycznie - mówił Piekarski.
