PKB Stanów Zjednoczonych przestało być już tajemnicą. Napięte oczekiwania i prognozy analityków zderzył się z faktycznymi danymi opublikowanymi przez Biuro Analiz Ekonomicznych USA (Bureau of Economic Analysis, BEA). Zapowiadany przez Donalda Trumpa "złoty wiek" amerykańskiej gospodarki najwyraźniej nie nadszedł tak szybko, jak obiecywano wyborcom. Mimo hucznie zapowiadanych reform, polityki taryfowej mającej "przywrócić wielkość Ameryce" oraz zapewnień o trwałym boomie gospodarczym, dane za pierwszy kwartał 2025 roku pokazują coś zupełnie innego. Widoczne jest wyraźne ochłodzenie dynamiki wzrostu. Coraz więcej wskazuje na to, że skutki polityki gospodarczej nowej administracji, w tym agresywnej polityki celnej, zaczynają wywoływać efekty odwrotne do deklarowanych.
Znamy PKB USA, BEA opublikowała dane
W środę 30 kwietnia 2025 roku, o godzinie 14:30 czasu polskiego (8:30 czasu wschodnioamerykańskiego), Biuro Analiz Ekonomicznych USA (Bureau of Economic Analysis, BEA) opublikowało wstępną szacunkową wartość Produktu Krajowego Brutto (PKB) Stanów Zjednoczonych za pierwszy kwartał 2025 roku. Administracja Donalda Trumpa zapewne dokładnie przyjrzy się danym, gdyż wskazują one na skurczenie się amerykańskiej gospodarki.
Biuro Analiz Ekonomicznych USA przekazało, że realny produkt krajowy brutto (PKB) Stanów Zjednoczonych zmniejszył się w pierwszym kwartale 2025 roku (styczeń, luty, marzec) w ujęciu rocznym o 0,3 proc. Ze wstępnego szacunku opublikowanego przez Biuro Analiz Ekonomicznych USA (BEA) wynika, że spadek realnego PKB w pierwszym kwartale to efekt przede wszystkim ze wzrostu importu, który jest odejmowany przy obliczaniu PKB, oraz ze spadku wydatków rządowych. Dla porównania, w czwartym kwartale 2024 roku realny PKB wzrósł o 2,4 proc. Już wcześniej prognozy wskazywały na spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego w USA. Reuters przewidywał, że roczna stopa wzrostu PKB wyniesie około 0,3 proc., co stanowi najsłabszy wynik od drugiego kwartału 2022 roku.
Czynników było kilka, ale gospodarka USA to odczuła
Z opublikowanego 30 kwietnia 2025 roku raportu Biura Analiz Ekonomicznych USA (BEA) wynika, że spadek realnego PKB w pierwszym kwartale tego roku był efektem kilku nakładających się czynników. Eksperci BEA wskazują, że w porównaniu z czwartym kwartałem 2024 roku, największy wpływ na osłabienie aktywności gospodarczej miał gwałtowny wzrost importu, spowolnienie wydatków konsumpcyjnych oraz ograniczenie wydatków rządowych. Jednocześnie zaznaczają, że część tego negatywnego efektu została złagodzona przez wzrost inwestycji oraz eksportu.
Pomimo ogólnego spowolnienia, sprzedaż finalna do prywatnych krajowych nabywców - obejmująca łącznie wydatki konsumpcyjne oraz prywatne inwestycje brutto w środki trwałe wzrosła w pierwszym kwartale o 3,0 proc., co oznacza niewielkie przyspieszenie względem czwartego kwartału, kiedy odnotowano wzrost o 2,9 proc..
Z raportu BEA wynika również, że presja inflacyjna utrzymuje się na podwyższonym poziomie. Indeks cen dla krajowych zakupów ogółem wzrósł w pierwszym kwartale o 3,4 proc., w porównaniu do 2,2 proc. w poprzednim kwartale. Z kolei wskaźnik cen wydatków konsumpcyjnych (PCE) zwiększył się o 3,6 proc. - więcej niż w czwartym kwartale (2,4 proc.). Po wyłączeniu cen żywności i energii, tzw. bazowy indeks PCE wzrósł o 3,5 proc., wobec 2,6 proc. kwartał wcześniej.
Polityka Donalda Trumpa uderzyła w amerykańską gospodarkę
Jak wyjaśniała agencja Reuters, jednym z kluczowych czynników osłabienia wzrostu gospodarczego USA w pierwszym kwartale 2025 roku był rekordowy deficyt handlu towarami, który w marcu sięgnął aż 162 miliardów dolarów. Równocześnie odnotowano gwałtowny wzrost importu - do poziomu 342,7 miliarda dolarów - co, jak wyjaśnia Reuters, było efektem przyspieszonych zakupów zagranicznych dokonywanych przez amerykańskie firmy w obawie przed wejściem w życie nowych ceł wprowadzanych przez administrację prezydenta Donalda Trumpa. Tego rodzaju zaburzenia w bilansie handlowym istotnie wpłynęły na ogólny obraz dynamiki PKB na początku 2025 roku.
Ostatnie prognozy gospodarcze publikowanych od marca i kwietnia 2025 roku także nie były łaskawe dla USA, a szczególnie dla działań prezydenta Donalda Trumpa. Czołowe instytucje finansowe i analityczne wskazywały bowiem na wyraźne spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego Stanów Zjednoczonych w 2025 roku, głównie z powodu narastającej niepewności wokół polityki handlowej i jej skutków dla rynku wewnętrznego.
Według najnowszego raportu Biura Budżetu Kongresu (CBO), opublikowanego 28 kwietnia 2025 roku, gospodarka Stanów Zjednoczonych ma wzrosnąć o 1,9 proc. w 2025 roku. CBO wskazuje, że spowolnienie tempa wzrostu wynika m.in. z umiarkowanej aktywności konsumenckiej, wyższej stopy bezrobocia oraz stabilizującej się inflacji. Raport zatytułowany "The Budget and Economic Outlook: 2025 to 2035" podkreśla również, że dalsze perspektywy wzrostu będą zależne od zmian w polityce fiskalnej oraz globalnych uwarunkowań gospodarczych.
Zgodnie ze wskazaniami Financial Forecast Center z kwietnia 2025 roku, nominalny wzrost PKB USA ma wynieść 3,26 proc. w skali roku; prognoza ta uwzględnia zarówno inflację, jak i realny wzrost gospodarczy. Z kolei jak podaje amerykańska Rezerwa Federalna, w marcu 2025 roku prognoza wzrostu PKB została obniżona z 2,1 proc. do 1,7 proc., co było reakcją na konsekwencje wprowadzenia nowych ceł przez administrację prezydenta Donalda Trumpa. Jak przypomniał NewsX, Fed jednocześnie podniósł prognozowaną stopę bezrobocia do 4,4 proc. oraz inflację bazową (PCE) do poziomu 2,8 proc.
Z kolei Goldman Sachs, również w marcu br. obniżył on swoją prognozę wzrostu gospodarczego z 2,4 proc. do 1,7 proc., wskazując na wzrost średniej stawki celnej o 10 punktów procentowych jako główną przyczynę osłabienia dynamiki PKB. Według analityków banku, wyższe ceny konsumpcyjne oraz spadek realnych dochodów będą dodatkowo napędzać inflację, która może sięgnąć poziomu 3 proc. Wszystkie te analizy odzwierciedlają coraz większą ostrożność w ocenie przyszłości amerykańskiej gospodarki w kontekście napięć handlowych i rosnących kosztów życia.
Agata Jaroszewska
